Reklama

Niedziela w Warszawie

Miasteczko imienia Piłsudskiego

W podwarszawskim Sulejówku wszystko zdaje się kręcić wokół Józefa Piłsudskiego i jego epoki. Ale to tylko pozór, bo oprócz honoru i sławy, miasteczko niewiele z tego ma. Ma dopiero mieć

Niedziela warszawska 46/2012, str. 4-5

[ TEMATY ]

Piłsudski Józef

Sulejówek

Marcin Żegliński

Dworek Milusin

O Sulejówku tzw. szersza publiczność usłyszała dzięki jego słynnym mieszkańcom i tym, którzy w Sulejówku bywali. W latach 20. XX wieku, do czasu zamachu majowego miasto stało się miejscem pielgrzymek spieszących tam 19 marca z życzeniami i prezentami dla Komendanta, ale i po to, żeby demonstrować przywiązanie do niego. Ze wspomnień żony Marszałka wynika, że prezenty były niekiedy kłopotliwe. „Pamiętam, że na jedne imieniny mąż dostał dwa psy, przeszło dziesięć królików, jedną owcę, sarenkę, lisa, gęsi i wojowniczego koguta” - pisała.

Oprócz Piłsudskiego mieszkał tu, w dworku „Siedziba”, Jędrzej Moraczewski, szef pierwszego rządu II RP, od 1920 r. aż do śmierci. Marszałek Maciej Rataj kupił dobra ziemskie „Żwir”, później nazwane Ratajewem. Ignacy i Helena Paderewscy wsparli finansowo w 1930 r. Towarzystwo Pomocy dla Inteligencji, czego efektem była budowa domu „Helin” (obecnie w posiadaniu Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli). Poza tym pomieszkiwał tu Stanisław Grabski.

Nic dziwnego, że Piłsudski, wydarzenia i postacie z jego epoki, to w Sulejówku przedmiot dość powszechnego kultu. Nazwy ulic, skwerów, patroni kilku szkół, symbolika miejska, cykliczne imprezy, wszystko to jest związane, albo kojarzy się, lub powinno kojarzyć się, jak nie z czynem legionów Piłsudskiego i jego samego, to współpracowników, formacji wojskowych, a chociażby postaci czasów II Rzeczpospolitej.

Reklama

W restauracji jak w muzeum

Godło 18-tysięcznego Sulejówka jest otoczone wężykiem marszałkowskim. Na sztandarze znajduje się pierwsze godło niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej z 1919 r., też otoczone wężykiem marszałkowskim. Głowica sztandaru jest odwzorowaniem głowicy buławy marszałka Piłsudskiego. Hejnałem Sulejówka jest melodia refrenu „Marszu Pierwszej Brygady”. Państwo Grzesiukowie założyli niedaleko od Milusina restaurację „U Dziadka”. Ściany ozdobili zdjęciami, portretami, obrazami i wycinkami z gazet z okresu międzywojnia. Ludzie przyjeżdżają do lokalu, jak do muzeum.

Jednak to nie tylko zdanie prezesa Towarzystwa Przyjaciół Sulejówka Mirosława Smosarskiego, że miasteczko nie wykorzystało i nie wykorzystuje swoich szans związanych z wielkimi postaciami z historii najnowszej.

- Gdyby podobne miasteczko znalazło się na Węgrzech, czy w Czechach, wszyscy by z tej historii żyło. A u nas?! - mówi prezes Smosarski. - Nawet przy tych obiektach, które mamy, to powinna być Mekka turystów, miłośników historii. Niestety, nie jest. I choć nie chcę nikogo wskazywać palcem, sądzę, ze kolejne władze zapomniały o sprawie w ferworze sprawowania władzy.

Reklama

Oczywiście, podkreśla Smosarski, swoje zrobiły też lata PRL, gdy Sulejówek - był - ze względu na swoich wielkich, a wtedy niechcianych mieszkańców, sekowany. Z sympatycznego miasteczka, Sulejówek stał się miejscem zapyziałym. W III RP nikomu nie udało się tego zmienić.

Kawałek naszego losu

Zmienić ma się dopiero za kilka lat, gdy oprócz honoru i sławy, miasteczko niewiele z tego ma. Ma dopiero mieć, gdy wreszcie, po latach różnych perypetii, powstanie nowoczesne, multimedialny kompleks poświecony Piłsudskiemu i innym twórcom niepodległości. Bo muzeum nie będzie tylko biograficzne - zastrzega prof. Grzegorz Nowik, wicedyrektor tworzącego się muzeum.

- Ale na przykładzie Józefa Piłsudskiego pokaże kawałek naszego losu narodowego na przełomie wieków XIX i XX, przejście ze stanu niewoli do niepodległości - mówi profesor. To, jego zdaniem, też przesądza o spodziewanym sukcesie placówki. - Tego typu muzea zagranicą odniosły wielkie sukcesy. Muzeum Tomasza Masaryka, twórcy niepodległości Czechosłowacji, muzeum marszałka Mannerheima i gen. Laidonera, twórców niepodległości Finlandii i Łotwy, cieszą się wielką popularnością i ściągają tłumy turystów.

- Jestem pewien, że gdy budowa kompleksu zostanie zakończona, Sulejówek znajdzie się na trasie masowych wycieczek obejmujących także miejsca Bitwy Warszawskiej, Radzymin, Wołomin, Ossów, gdzie poległ ks. Ignacy Skorupka - mówi prof. Nowik. - Miasto będzie miało swoją szansę, wypięknieje, przyciągnie inwestycje, np. hotele i pensjonaty.

Na stulecie

Niestety, kiedy ten czas szczęśliwości dla Sulejówka nadejdzie, nie wiadomo. Co prawda we wrześniu ub. roku rząd w specjalnej uchwale przyjął wieloletni program budowy kompleksu, gwarantującej jej sfinansowanie i określił czas zakończenia budowy kompleksu na 2016 r., termin jest najpewniej nierealny. Bo możliwość wykorzystywania funduszy przez muzeum zablokowała oszczędnościowa ustawa okołobudżetowa.

- Z budżetu przeznaczonego na te lata mogliśmy uszczknąć bardzo niewiele - mówi prof. Grzegorz Nowik. Muzeum w budowie nie może zatrudnić osób niezbędnych do prac przy przygotowaniu inwestycji. Kiedy powstanie, kiedy zostanie otwarte, tego nie wie nikt. Kolejne daty oddania Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku są odkładane. 2012, 2014 (stulecie powstania Legionów Piłsudskiego), wreszcie 2016 r. (stulecie najcięższej bitwy polskich żołnierzy stoczonej w czasie I wojny światowej). Ale i ta ostatnia data - zapisana w oficjalnych rządowych dokumentach, ale także w logo placówki, które można znaleźć m.in. na stronie muzeum w Internecie, jest poważnie zagrożona.

Nieoficjalnie wiadomo, że bardziej realne jest dziś otwarcie muzeum w 2018 r., na stulecie odzyskania niepodległości. - Nie chciałbym być aż takim pesymistą, aczkolwiek 100-lecie odzyskania niepodległości powinno być niewątpliwie w jakiś szczególny sposób upamiętniony - mówi prof. Nowik. Kompleksem w Sulejówku?

2012-11-09 14:36

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kalendarium życia marszałka Józefa Piłsudskiego

[ TEMATY ]

Piłsudski Józef

Józef Piłsudski

Ks. Mieczysław Puzewicz

Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego w Lublinie

85 lat temu, 12 maja 1935 r., w Belwederze o godz. 20.45 zmarł marszałek Józef Piłsudski. W czasie uroczystości pogrzebowych na Wawelu prezydent Ignacy Mościcki mówił: „Cieniom królewskim przybył towarzysz wiecznego snu. Skroń jego nie okala korona, a dłoń nie dzierży berła. A królem był serc i władcą doli naszej”.

1867

5 grudnia

W Zułowie na Wileńszczyźnie urodził się Józef Piłsudski, w majątku rodziców: ojca Józefa i matki Marii z Billewiczów.

1877

wrzesień

Rozpoczął naukę w I Gimnazjum Rządowym w Wilnie.

1882

Został członkiem tajnego kółka uczniowskiego „Spójnia”.

1885

kwiecień-czerwiec

Zdał egzamin maturalny.

wrzesień

Podjął studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie. W tym czasie należał do studenckiego kółka samokształceniowego będącego pod wpływem „Narodnej Woli”.

1886

marzec

Za udział w studenckich demonstracjach został ukarany kilkudniowym aresztem.

lato

Po zakończeniu sesji egzaminacyjnej powrócił do Wilna z zamiarem przeniesienia się na Uniwersytet w Dorpacie. Przebywając w Wilnie związał się z konspiracyjną grupą, która współdziałała z frakcją terrorystyczną „Narodnej Woli”. Nie mając świadomości, iż planuje ona zamach na cara Aleksandra III, wspólnie ze swoim bratem Bronisławem został zamieszany w jego przygotowanie.

Nie przyjęto go na studia na uniwersytecie w Dorpacie.

1887

22 marca

Został aresztowany w Wilnie i przewieziony do twierdzy pietropawłowskiej w Petersburgu.

20 kwietnia

W trybie administracyjnym skazano go na 5 lat zesłania do wschodniej Syberii. Na miejsce zesłania wyruszył pod koniec maja i na początku października dotarł do Irkucka.

1-2 listopada

W Irkucku doszło do buntu więźniów, podczas którego ciężko pobili go strażnicy. Oskarżony o stawianie oporu więziennej służbie skazany został na pół roku więzienia w ramach pięcioletniego zesłania.

grudzień 1887 - lipiec 1890

Przebywał na zesłaniu w Kireńsku nad Leną.

1890

sierpień

Został przeniesiony do wsi Tunka, położnej ok. 200 km na południowy zachód od Irkucka.

1892

1 lipca

Po zakończeniu kary powrócił do Wilna.

1893

Wstąpił do Sekcji Litewskiej Polskiej Partii Socjalistycznej, szybko stając się jednym z jej liderów.

1894

luty

Wszedł w skład Centralnego Komitetu Robotniczego PPS. W tym samym roku rozpoczął wydawanie nielegalnego pisma „Robotnik”, będącego organem PPS, w którym pełnił również funkcję redaktora.

grudzień

Wziął udział w zjeździe Związku Zagranicznych Socjalistów Polskich w Genewie.

1896

Przebywał w Londynie, uczestnicząc m.in. w Kongresie II Międzynarodówki.

1899

15 lipca

W kościele ewangelicko-augsburskim we wsi Paproć Duża w Łomżyńskiem zawarł ślub z Marią Kazimierą Juszkiewiczową z domu Koplewską (rozwódką). Dla zawarcia tego małżeństwa zmienił wyznanie z rzymsko-katolickiego na ewangelicko-augsburskie.

jesień

Wraz z drukarnią „Robotnika” przeniósł się do Łodzi.

1900

22 lutego

Został aresztowany w Łodzi za działalność w PPS.

17 kwietnia

Po wstępnym śledztwie, przewieziono go do warszawskiej Cytadeli i osadzono w X Pawilonie.

15 grudnia

Przeniesiony został do Cytadeli w Petersburgu. Symulując obłęd, uzyskał przeniesienie do petersburskiego Szpitala Mikołaja Cudotwórcy.

1901

15 maja

Uciekł ze szpitala w Petersburgu.

czerwiec

Przedostał się do Galicji i wrócił do działalności w PPS.

1902

Ponownie został członkiem CKR PPS.

1904

kwiecień

Po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej, stojąc na czele wydziału wojskowego CKR PPS, postanowił nawiązać współpracę wywiadowczo-wojskową z Japończykami.

10 lipca

Wraz z Tytusem Filipowiczem przybył do Tokio, gdzie reprezentując PPS, prowadził rozmowy z przedstawicielami japońskiego Sztabu Generalnego.

1905

15-18 czerwca

Podczas posiedzenia Rady Partyjnej PPS w Józefowie pod Warszawą wspólnie z innymi członkami CKR podał się do dymisji. Po wybuchu rewolucji w Rosji w 1905 r. powstańcze koncepcje grupy, której przewodził, tzw. starych, spotykały się ze zdecydowaną krytyką części działaczy PPS, tzw. młodych, będących zwolennikami prowadzenia walki z caratem w ramach ogólnorosyjskiej rewolucji.

15 października

Podczas posiedzenia Rady Partyjnej PPS w Mińsku Litewskim został szefem Wydziału Spiskowo-Bojowego, kierującego Organizacją Bojową PPS.

1906

19-22 listopada

Na IX Zjeździe PPS w Wiedniu doszło do rozłamu w partii. W jego wyniku wraz ze swoimi zwolennikami utworzył PPS-Frakcję Rewolucyjną. Nie wszedł początkowo do jej władz, koncentrując się na działalności Organizacji Bojowej.

1908

czerwiec

Z jego inicjatywy Kazimierz Sosnkowski założył we Lwowie tajny Związek Walki Czynnej, mający szkolić oficerów i podoficerów.

26 września

Dowodził akcją bojową na wagon pocztowy w Bezdanach pod Wilnem, podczas której zdobyto ponad 200 tys. rubli.

1909

25-28 sierpnia

Na II Zjeździe PPS – Frakcji Rewolucyjnej wszedł w skład CKR, pozostając jego członkiem do wybuchu I wojny światowej.

1910

Był współtwórcą powołanego przez ZWC Związku Strzeleckiego we Lwowie i Towarzystwa „Strzelec” w Krakowie.

1912

czerwiec

Został Komendantem Głównym ZWC.

1 grudnia

Komisja Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych wybrała go na stanowisko komendanta głównego polskich sił wojskowych.

1914

6 sierpnia

Początek działań wojennych podległych mu oddziałów: I Kompania Kadrowa wymaszerowała z Krakowa w kierunku Miechowa i przekroczyła granicę zaboru rosyjskiego z zamiarem wywołania w Królestwie Polskim narodowego powstania.

16 sierpnia

Wobec załamania się koncepcji powstańczej przystąpił do powstałego cztery dni wcześniej w Krakowie Naczelnego Komitetu Narodowego.

sierpień

Z jego inicjatywy rozpoczęto tworzenie w Królestwie Polskim tajnej organizacji zbrojnej w oparciu o członków Związku Walki Czynnej i Polskich Drużyn Strzeleckich. W październiku 1914 r. przyjęła ona nazwę Polskiej Organizacji Wojskowej (POW).

5 września

Na ziemiach Królestwa Polskiego, zajętych przez wojska niemieckie powołał Polską Organizację Narodową (PON), która nie podlegała Naczelnemu Komitetowi Narodowemu.

wrzesień

Na czele 1 pułku piechoty opuścił Kielce i został skierowany do obrony odcinka Wisły pomiędzy Bolesławiem a ujściem Dunajca. Walczył w rejonie Nowego Korczyna i Opatowca.

23 października

W trakcie ofensywy na Dęblin został ranny w bitwie pod Laskami.

listopad

W brawurowy sposób przeprowadził podległe mu oddziały przez Ulinę Małą do Krakowa, omijając wojska rosyjskie.

15 listopada

Mianowany został przez dowództwo austriackie brygadierem.

grudzień

Po przekształceniu 1 pułku w I Brygadę objął nad nią dowództwo. Na jej czele osłaniał linię kolejową Sucha-Mszana Dolna.

1915

Od marca do ofensywy majowej pozostawał nad Nidą. Następnie walczył w bitwach pod Konarami i Ożarowem, docierając 3 sierpnia do Lublina. Latem tego roku toczył ciężkie boje pod Kostiuchnówką.

1916

27 lutego

Powrócił do wyznania rzymsko-katolickiego.

26 września

Dowództwo austriackie przyjęło jego prośbę o dymisję ze stanowiska dowódcy I Brygady.

1917

11 stycznia

Otrzymał nominację na członka Tymczasowej Rady Stanu, powołanej przez władze niemieckie i austriackie.

15 stycznia

Został referentem Komisji Wojskowej i członkiem Wydziału Wykonawczego Tymczasowej Rady Stanu.

2 lipca

Wystąpił z Tymczasowej Rady Stanu.

22 lipca

Po kryzysie przysięgowym w Legionach Polskich został aresztowany przez Niemców.

sierpień

Przewieziono go do twierdzy wojskowej w Magdeburgu.

1918

7 lutego

Urodziła się jego pierwsza córka – Wanda.

10 listopada

Po uwolnieniu z twierdzy magdeburskiej (9 XI) powrócił do Warszawy.

11 listopada

Rada Regencyjna przekazała mu władzę wojskową i naczelne dowództwo nad siłami zbrojnymi.

14 listopada

Rada Regencyjna przekazała mu władzę cywilną.

16 listopada

Notyfikował rządom obcych państw powstanie niepodległego państwa polskiego.

17 listopada

Powierzył misję utworzenia rządu Jędrzejowi Moraczewskiemu.

22 listopada

Objął urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, zachowując naczelne dowództwo Wojska Polskiego.

28 listopada

Wydał dekrety o ordynacji wyborczej i wyborach do Sejmu Ustawodawczego.

1919

16 stycznia

Mianował Ignacego Paderewskiego prezydentem Rady Ministrów.

20 lutego

Wobec zwołania i ukonstytuowania się Sejmu Ustawodawczego złożył urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa w ręce marszałka Wojciecha Trąmpczyńskiego.

Tego samego dnia Sejm jednomyślnie podjął uchwałę, nazwaną później Małą Konstytucją, w której wyraził Józefowi Piłsudskiemu „podziękowanie za pełne trudów sprawowanie urzędu w służbie dla Ojczyzny” oraz powierzył mu do czasu uchwalenia Konstytucji dalsze sprawowanie urzędu Naczelnika Państwa, ograniczając jednak bardzo poważnie jego władzę.

19 kwietnia

Dowodzone bezpośrednio przez niego oddziały Wojska Polskiego zajęły Wilno.

1920

28 lutego

Urodziła się jego druga córka – Jadwiga.

19 marca

Na prośbę Ogólnej Komisji Weryfikacyjnej przyjął stopień Pierwszego Marszałka Polski.

25 kwietnia

Początek ofensywy wojsk polskich na Ukrainie przeciwko Armii Czerwonej, tzw. wyprawy kijowskiej , którą kierował osobiście.

1 lipca

Objął przewodnictwo w Radzie Obrony Państwa.

6 sierpnia

Wydał rozkaz przygotowujący manewr znad Wieprza.

12 sierpnia

Z Warszawy wyruszył do frontowej kwatery w Puławach, gdzie objął dowództwo nad formowaną grupą uderzeniową.

Przed wyjazdem na front złożył na ręce premiera Wincentego Witosa pismo zawierające podanie o dymisję ze stanowiska Naczelnego Wodza i Naczelnika Państwa. Decyzję co do momentu ogłoszenia swojej dymisji pozostawił premierowi.

14 listopada

W Warszawie na Pl. Zamkowym przyjął od Wojska Polskiego buławę marszałkowską.

1921

3-6 lutego

Przebywał we Francji z oficjalną wizytą, podczas której m.in. udekorowany został wielką wstęgą Legii Honorowej.

29 kwietnia

Otrzymał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

2 maja

Otrzymał dyplom doktora honoris causa Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.

25 października

Zawarł ślub z Aleksandrą Szczerbińską.

1922

2 czerwca

Wyraził wotum nieufności wobec rządu Antoniego Ponikowskiego. Początek konfliktu z większością sejmową.

14 sierpnia

Odmówił zgody na mianowanie premierem Wojciecha Korfantego, posiadającego poparcie większości sejmowej.

31 lipca

Mianował prof. Juliana Nowaka premierem.

14 – 15 września

Przebywał z wizytą oficjalną w Rumunii.

2 listopada

Otrzymał dyplom doktora honoris causa Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.

4 grudnia

Odmówił kandydowania na urząd Prezydenta RP.

14 grudnia

Złożył władzę Naczelnika Państwa na ręce prezydenta RP Gabriela Narutowicza.

16 grudnia

Otrzymał nominację na szefa Sztabu Generalnego WP.

1923

9 czerwca

W związku z powołaniem gabinetu Wincentego Witosa złożył dymisję z funkcji szefa Sztabu Generalnego WP.

13 czerwca

Przyjął w darze od społeczeństwa nowo wybudowaną willę „Milusin” w Sulejówku.

2 lipca

Zrezygnował z przewodniczenia Ścisłej Radzie Wojennej. Wycofał się z oficjalnego życia politycznego i zamieszkał w Sulejówku.

1924

wrzesień

Ukazała się jego praca „Rok 1920”.

1925

15 listopada

W Sulejówku poparcie dla niego zamanifestowało kilkuset oficerów warszawskiego garnizonu, wśród nich kilku generałów. W imieniu przybyłych przemawiał gen. Orlicz-Dreszer.

1926

8 maja

Z rozkazu ministra spraw wojskowych gen. Lucjana Żeligowskiego objął dowództwo nad oddziałami skoncentrowanymi w rejonie Rembertowa – bezpośrednie przygotowania do zamachu stanu.

12-14 maja

Dokonał zbrojnego zamachu stanu, w wyniku którego przejął władzę w państwie.

15 maja

Wyznaczył Kazimierza Bartla na stanowisko premiera. W jego rządzie został ministrem spraw wojskowych, pełniąc tę funkcję do śmierci.

31 maja

Zgromadzenie Narodowe wybrało go na urząd Prezydenta RP. Stanowiska jednak nie przyjął.

1 czerwca

Z jego inicjatywy prezydentem RP został prof. Ignacy Mościcki.

czerwiec

Przeprowadził się do Belwederu, w którym mieszkał do końca życia.

28 sierpnia

Został Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych i potencjalnym Naczelnym Wodzem w wypadku wojny.

2 października

Objął funkcję premiera.

25 października

W rezydencji Radziwiłłów w Nieświeżu spotkał się z przedstawicielami środowisk konserwatywnych.

1927

14 lutego

W Pszczynie odsłonięto jego pierwszy pomnik.

10 grudnia

W Genewie uczestniczył w tajnym posiedzeniu Rady Ligi Narodów w sprawie stosunków polsko-litewskich.

1928

17/18 kwietnia

Doznał lekkiego ataku apoplektycznego. Wiadomość o tym zachowano w ścisłej tajemnicy.

27 czerwca

Zrezygnował z funkcji premiera.

19 sierpnia

Wyjechał na sześciotygodniowy urlop wypoczynkowy do Rumunii.

8 listopada

Rada Miejska Warszawy zmieniła nazwę Placu Saskiego na Plac Józefa Piłsudskiego.

1929

26 czerwca

Występuje przed Trybunałem Stanu jako świadek w sprawie ministra Gabriela Czechowicza

1930

lipiec

Z dóbr państwowych otrzymał dwór i folwark w Pikieliszkach pod Wilnem.

sierpień

Na jego polecenie rozpoczęły się przygotowania do rozwiązania Sejmu, aresztowania posłów opozycyjnych oraz przeprowadzenia nowych wyborów parlamentarnych.

25 sierpnia

Po raz drugi objął funkcję premiera.

29 sierpnia

Na posiedzeniu Rady Ministrów postawił wniosek o rozwiązanie Sejmu (następnego dnia prezydent rozwiązał obie izby ustawodawcze).

1 września

W odpowiedzi na sabotażowo-dywersyjną akcję Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO) nakazał przeprowadzenie pacyfikacji w Małopolsce Wschodniej (16 IX - 30 XI).

16 listopada

W wyborach parlamentarnych listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR) , z nim na czele, uzyskały 47 proc. głosów i 56 proc. mandatów poselskich.

4 grudnia

Zrzekł się funkcji premiera.

1930/1931

15 grudnia – 29 marca

Przebywał na wypoczynku na Maderze.

1932

1 marca – 2 kwietnia

Przebywał na wypoczynku w Egipcie, Turcji i Rumunii.

11 listopada

Dokonał odsłonięcia Pomnik Lotnika w Warszawie

1933

11 listopada

Otrzymał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego.

6 października

Wziął udział w uroczystościach ku czci Sobieskiego. W Krakowie odebrał defiladę kawalerii, w krypcie wawelskiej złożył hołd królowi

27 listopada

Podczas rozmowy z niemieckim ambasadorem Hansem von Moltke wyraził zgodę na projekt deklaracji o nieagresji pomiędzy Polską i Niemcami.

1934

7 marca

Na jego zaproszenie odbyło się w Belwederze posiedzenie pomajowych premierów

1935

marzec

Wystąpiły u niego silne objawy choroby nowotworowej.

12 kwietnia

Podpisał ustawę konstytucyjną.

25 kwietnia

Lekarskie konsylium stwierdziło, że choruje na nie nadający się do operowania nowotwór złośliwy wątroby.

29 kwietnia

Spisał swoją ostatnią wolę, w której wyraził m.in. życzenie, żeby pochowano go na Wawelu.

12 maja

W niedzielę o godz. 20.45 zmarł w Belwederze.

Pochowany został na Wawelu w krypcie św. Leonarda, a jego serce złożono w grobie matki na wileńskiej Rossie.

W 1937 r. na polecenie metropolity krakowskiego arcybiskupa Adama Sapiehy trumna z jego szczątkami została przeniesiona do krypty pod wieżą Srebrnych Dzwonów.

Józef Piłsudski odznaczony był m.in.: Orderem Orła Białego, Virtuti Militari kl. I, II i V, Polonia Restituta kl. I, Krzyżem Niepodległości z mieczami i czterokrotnie Krzyżem Walecznych. (PAP)

https://dzieje.pl/

mjs / skp /

CZYTAJ DALEJ

Seminarium w Domu Biskupów Gorzowskich

2020-08-08 14:20

[ TEMATY ]

seminarium

gorzów

Dom Biskupów Gorzowskich

Archiwum Aspektów

Historyczny dom biskupów gorzowskich, czyli budynek przy ul. 30 Stycznia 1 i 1a w Gorzowie pełnił rolę siedziby administratorów apostolskich a potem biskupów diecezjalnych w latach 1945-1992. Później, aż do 2007 r. był mieszkaniem biskupa pomocniczego i jednocześnie rezydencją pomocniczą biskupa diecezjalnego. Teraz stanie się miejscem formacji i studiów kleryków diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.

Przed wojną dom ten był własnością państwa Max und Adelheid Bahr. Po wojnie zmieniło się na tych ziemiach bardzo wiele. Miasto Landsberg znalazło się na terytorium Polski, zmieniając nazwę na Gorzów. W 1945 r. w budynku przy ul. 30 Stycznia przez pewien czas stacjonowali tam oficerowie radzieccy, później budynek był niezamieszkały. Przychylne wówczas dla Kościoła władze miasta Gorzowa oddały budynek na rezydencję administratora apostolskiego. Po opuszczeniu przez wojsko budynku jeszcze przez jakiś czas w piwnicy była kuchnia, ale korzystano z osobnego wejścia.

Zobacz zdjęcia: Dom Biskupów Gorzowskich

Pierwszy administrator apostolski na Ziemiach Zachodnich, ks. Edmund Nowicki, stał przed bardzo trudnym zadaniem zorganizowania życia Kościoła na obszarze 44229 km kw. Gorzów wydał mu się odpowiednim miejscem na siedzibę nowo tworzonej administracji apostolskiej. Tak wspomina moment objęcia rezydencji: „Dwa czy trzy dni przed uroczystością Chrystusa Króla postanowiłem pojechać do Gorzowa dla objęcia rezydencji. Oczywiście nie miałem żadnych mebli. Za krzesła służyły początkowo parapety okienne.” W całkowicie pustym domu (właściwie był tam jeden stół i jedno krzesło) ks. Nowicki zrobił sobie sypialnię na piętrze i tam urzędował. Pustki w krótkim czasie się zapełniły dzięki entuzjazmowi ludzi, którzy znosili co ładniejsze meble z całego miasta.

27 października 1945 r. w rezydencji nastąpiło otwarcie siedziby Kurii Biskupiej. Było to na dzień przed uroczystością Chrystusa Króla i ingresem ks. Nowickiego do kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Gorzowie, czyli późniejszej katedry. Już w numerze 2. urzędowego pisma „Zarządzenia Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej” na str. 6 można było przeczytać, że administrator mieszka przy ul. 30 Stycznia 1 w Gorzowie, tam też mieści się Kuria Biskupia. Krótko później administracja apostolska pozyskała też przylegającą willę przy ul. 30 Stycznia 1a, gdzie na parterze zostało urządzone biuro kurialne. Z czasek kuria rozrastała się i brakowało tam już miejsca. 1 maja 1946 nastąpiło przeniesienie siedziby kurii na ul. Łokietka 17, a 15 października 1947 r. do ostatecznej siedziby na ul. Drzymały 36.

30 października 1950 r. rozpoczął pracę Sąd Duchowny administracji apostolskiej, który w początkowej fazie mieścił się również w budynku przy ul. 30 Stycznia 1 w Gorzowie.

Dom sługi Bożego

W gorzowskiej rezydencji po ks. Edmundzie Nowickim mieszkali kolejni administratorzy apostolscy: ks. Tadeusz Załuczkowski, ks. Zygmunt Szelążek, bp Teodor Bensch. Najdłużej jednak budynek przy ul. 30 Stycznia był domem bpa Wilhelma Pluty i przede wszystkim jako jego dom rezydencja biskupia w Gorzowie pozostaje w pamięci mieszkańców miasta i całej diecezji.

Ks. Wilhelm Pluta przyjechał do Gorzowa, do swojej rezydencji z Katowic-Załęża wcześnie rano 6 września 1958 r. Już 7 września, pod przewodnictwem kard. Stefana Wyszyńskiego, odbyła się jego konsekracja biskupia.

Okres rządów bpa Pluty pod wieloma względami był kluczowy dla historii Kościoła na Ziemiach Zachodnich. Swoją głęboką duchowością, gorliwością i zmysłem duszpasterskim bp Wilhelm wywarł ogromny wpływ na rozwój wiary na tych ziemiach.

To w okresie jego rządów miały miejsce wielkie obchody Millenium Chrztu Polski, z uroczystościami głównymi przy katedrze gorzowskiej z udziałem Episkopatu Polski 6 listopada 1966 r.

Był to także czas przekształcenia administracji apostolskiej w diecezje. 28 czerwca 1972 r. papież Paweł VI bullą „Episcoporum Polonia Coetus” ustanowił nowe diecezje na Ziemiach Zachodnich. Dotychczasowa administracja apostolska została podzielona na trzy diecezje: szczecińsko-kamieńską, koszalińsko-kołobrzeską i gorzowską, której stolicą pozostał Gorzów, biskupem bp Wilhelm Pluta, a jego siedzibą dom przy ul. 30 Stycznia 1. Bp Wilhelm mieszkał w nim aż do tragicznej śmierci w wypadku samochodowym na trasie Świebodzin – Krosno Odrzańskie 22 stycznia 1986 r.

Przeniesienie stolicy

W gorzowskiej rezydencji mieszkali też oczywiście biskupi pomocniczy: bp Jerzy Stroba, bp Ignacy Jeż, bp Paweł Socha i później bp Edward Dajczak. Od 1986 r. mieszkał w niej bp Józef Michalik, kolejny biskup diecezjalny.

To w okresie rządów bpa Michalika Ojciec Święty Jan Paweł II bullą „Coetus Poloniae Populus” 25 marca 1992 r. zatwierdził nowy podział administracyjny diecezji polskich. Diecezja gorzowska otrzymała wówczas nazwę zielonogórsko-gorzowska, a siedziba diecezji została przeniesiona do Zielonej Góry.

Konsekwencją bulli papieskiej była wielka przeprowadzka. 23 grudnia 1992 r. nastąpiło przeniesienie rezydencji z budynku przy ul. 30 Stycznia w Gorzowie, do budynku przy ul. Kilińskiego 3 w Zielonej Górze. 15 lutego 2003 do Zielonej Góry przeniosła się także Kuria Biskupia.

Wtedy do nieco opustoszałego budynku przy ul. 30 Stycznia przeniósł się z ul. Koniawskiej Sąd Kościelny. Z czasem zamieszkał tam też bp pomocniczy Edward Dajczak. Dom ten nadal pełnił funkcję rezydencji pomocniczej, jako że Gorzów wciąż był miejscem kluczowych dla życia diecezji wydarzeń. Szczególnym momentem z pewnością były uroczystości jubileuszu 50-lecia administracji apostolskiej w Gorzowie 20 sierpnia 1995 r. Wtedy gorzowska rezydencja gościła wielu biskupów, z Prymasem Polski kard. Józefem Glempem na czele.

2 czerwca 1997 r. dom przy ul. 30 Stycznia, podczas swojej pielgrzymki w Gorzowie, odwiedził papież Jan Paweł II. Któryż inny dom w diecezji może się poszczycić tym, że był w nim Ojciec Święty?

Mijały lata, stary dom coraz bardziej domagał się gruntownego, bardzo kosztownego remontu. Wreszcie w 2007 r. mieszkający tam przez cały czas bp Edward Dajczak wyprowadził do na plebanię katedralną na ul. Obotrycką 10, Sąd Kościelny przeniósł się do budynków w parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Gorzowie na ul. Żeromskiego 22. Budynek na ul. 30 Stycznia 1 pozostał pusty i opuszczony. Rozważane było jego wydzierżawienie lub sprzedaż. Odbyły się już wstępne rozmowy z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Gorzowie Wlkp., która była też gotowa do upamiętnienia w jakiś sposób w budynku postaci sługi Bożego bp. Wilhelma Pluty.

Po rozważeniu sprawy, bp Stefan Regmunt postanowił, że diecezja nie będzie pozbywać się gorzowskiej rezydencji. Co prawda z ekonomicznego punktu widzenia remont konieczny do uratowania obiektu to ogromne wyzwanie.

Po remoncie w rezydencji mieści się Instytut im. Biskupa Wilhelma Pluty, zaś obecnie miejsce to stanie się alumnatem Zielonogórsko-Gorzowskiego Wyższego Seminarium Duchownego.

Budynek przy ul. 30 Stycznia, czyli historyczna rezydencja biskupów gorzowskich w Gorzowie w perspektywie historycznej i duchowej jest cennym skarbem dla całej diecezji.

CZYTAJ DALEJ

9 sierpnia – 29. rocznica śmierci bł. Zbigniewa Strzałkowskiego i bł. Michała Tomaszka – pierwszych polskich misjonarzy-męczenników

2020-08-09 11:28

[ TEMATY ]

rocznica śmierci

facebook.com/meczennicy.pariacoto

9 sierpnia 2020 roku mija 29 lat od śmierci błogosławionych franciszkanów: Michała Tomaszka i Zbigniewa Strzałkowskiego, pierwszych polskich misjonarzy-męczenników, którzy zostali zamordowani w peruwiańskim Pariacoto przez terrorystów z ugrupowania „Świetlisty Szlak”.

Ojcowie Michał Tomaszek i Zbigniew Strzałkowski pracowali w Pariacoto w Peru od 1989 roku. Zostali zamordowani nocą przez terrorystów z ugrupowania „Świetlisty Szlak”. – Ich śmierć nie pozostała jednak bezowocna. Boża logika jest inna - często tam, gdzie nam wydaje się, że coś się kończy po ludzku patrząc – to po Bożemu dopiero się zaczyna. Ich śmierć od początku przynosi owoce dobra – podkreśla Biuro Promocji Męczenników z Pariacoto.

W opublikowanym na kanale YouTube 18 odcinku „Głosu z Biura Promocji Męczenników z Pariacoto” franciszkanin pracujący w Peru o. Dariusz Mazurek dzieli się historią swojego powołania zakonnego i misyjnego, które zawdzięcza właśnie świadectwu życia bł. Michała i Zbigniewa. – Dla mnie Pariacoto jest jak Ziemia Święta, bo tam wyrosło moje powołanie. Z tej śmierci, z tej przelanej krwi Zbyszka i Michała zrodziło się ziarenko mego powołania – misyjnego, franciszkańskiego i kapłańskiego. (…) Jestem ziarnem, które pojawiło się jako jeden z owoców ich męczeńskiej śmierci – mówi o. Mazurek.

Z kolei o. Jacek Lisowski wskazuje, że w 1993 r., gdy jeszcze jako świecki był w Limie i gościł u franciszkanów, to uderzyło go przeżywanie śmierci błogosławionych w głębokiej ciszy, w pokornym odnajdowaniu sensu tej śmierci. Zastanawiało go, jak głęboka była wiara męczenników, że oddali za nią życie.

Alex Cordero, autor książki „Pasja Michała i Zbigniewa”, który osobiście znał polskich franciszkanów podkreśla ich głęboką duchowość i oddanie miejscowej ludności. – Oni dzisiaj żyją w naszych sercach, zapisani są w pamięci Pariacoto i Peru, ponieważ są błogosławionymi męczennikami naszego Kościoła katolickiego – mówi Alex Cordero.

– 9 sierpnia zachęcamy wszystkich Czcicieli i Przyjaciół błogosławionych Męczenników z Pariacoto do modlitwy w intencji misjonarzy, którzy nadal są mordowani w różnych miejscach globu, a także w intencji tych, którzy tracą nadzieję – apeluje br. Jan Hruszowiec OFMConv – promotor kultu Męczenników z Pariacoto. Bł. Zbigniew w jednym z listów pisał: (…) Cierpliwość przynosi efekty, chociaż czasem wydaje się, że już nie ma na co czekać. (List do Cioci, Pariacoto,16. 11.1989). – Bądźmy cierpliwi, ufajmy i prośmy Boga przez wstawiennictwo Męczenników z Pariacoto jako patronów w obronie przed terroryzmem o „pokój i dobro” dla całego świata – dodaje br. Hruszowiec.

Od beatyfikacji błogosławionych męczenników z Pariacoto mija w tym roku 5 lat. To bardzo intensywny czas dla Biura Promocji Męczenników z Pariacoto, które organizuje m.in.wyjazdy z relikwiami I stopnia do parafii w Polsce i na świecie owocujące spotkaniami, rekolekcjami i łaskami, które wierni otrzymują za pośrednictwem błogosławionych. Po wyniesieniu męczenników na ołtarze ich relikwie I stopnia trafiły do blisko 400 świątyń na całym świecie, a do kultu prywatnego przekazano ponad 400 tys. obrazków z relikwiami II stopnia i ponad 70 tys. różańców z relikwiami II stopnia. Biuro Promocji Męczenników z Pariacoto przeprowadziło ponad 300 akcji wyjazdowych, tzw. misyjnych dni męczenników (w tym w Anglii, Włoszech, USA, Belgii, Francji, Szwecji, na Węgrzech, Słowacji, Holandii, Niemczech, Rosji, Rwandzie).

Błogosławieni Zbigniew (l. 33) i Michał (l. 31) śmierć męczeńską za wiarę ponieśli w Pariacoto w Peru 9 sierpnia 1991 r. 6 grudnia 2015 r. decyzją papieża Franciszka zostali wyniesieni na ołtarze. Na dzień liturgicznego ich wspomnienia wybrano 7 czerwca, dzień, w którym obydwaj przyjęli święcenia – Zbigniew prezbiteratu, a Michał diakonatu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję