Reklama

W wolnej chwili

Sztuka przetrwania

Człowiek współczesny z dala od codziennych udogodnień łatwo się gubi. Sztuka przetrwania ma nieocenioną wartość edukacyjną, pozwala kształtować umiejętności pokonywania własnych ograniczeń. Dla młodego człowieka stanowi szkołę samodzielności.

Z filmu Titanic zapamiętałem słowa bohatera granego przez Leonarda DiCaprio: „Musisz obiecać, że przeżyjesz, że nie poddasz się bez względu na to, co się stanie, bez względu na to, jak rozpaczliwa będzie sytuacja. Obiecaj mi to teraz, Rose, i nigdy nie zapomnij tej obietnicy”.

Wola przetrwania, wiara w siebie, we własne siły, determinacja – to są podstawowe atuty w skrajnie trudnej sytuacji, które pozwalają przezwyciężyć największe przeciwności. Potrafią wyzwolić od rezygnacji, lęku, utraty nadziei i bezradności.

Reklama

Najpiękniejszą wizytówkę wiary w nieograniczone możliwości człowieka nakreślił Antoine de Saint-Exupéry, legendarny pilot i pisarz, autor ponadczasowej książki Mały Książę. W czerwcu 1930 r., w pełni zimy na południowej półkuli, pilot pionierskiej firmy pocztowej – 28-letni Henri Guillaumet odleciał z Santiago do Mendozy po drugiej stronie Andów, w Argentynie. Góry Ameryki Południowej stanowiły wielkie wyzwanie dla pilota i wymagały od niego najwyższych umiejętności, a nawet kunsztu. Podczas burzy śnieżnej zmuszony był do awaryjnego lądowania. Nie doczekawszy się ratowników, zabrał trochę żywności, kuchenkę gazową, zapałki oraz mały kompas i w nadziei na ocalenie wyruszył przez opuszczoną, zamarzniętą, złowrogą Kordylierę. Wydawało się, że katorżniczy marsz przez głęboki, sięgający nieraz do kolan śnieg przekracza ludzkie możliwości, przez cały ten czas jednak utrzymywała Guillaumeta przy życiu myśl o ukochanej żonie. W chwilach zwątpienia siadał, patrzył na jej zdjęcie i mówił do siebie: „Jeśli sądzisz, że jeszcze żyję, to z pewnością wierzysz, że się nie poddaję. A więc idę, idę... Byłbym tchórzem, gdybym się zatrzymał”. Po 5 dniach i przebyciu 60 km, łącznie z pokonaniem przełęczy na wysokości 4 tys. m n.p.m., walcząc heroicznie o przetrwanie, wyczerpany i przemarznięty dotarł do osady San Carlos, skąd odebrał go przyjaciel – Antoine de Saint-Exupéry, który brał udział w akcji poszukiwawczej. Guillaumet, płacząc, miał mu wyznać z dumą: „To czego dokonałem, mogę ci przysiąc, żadne zwierzę nie byłoby w stanie zrobić”.

Tę historię opisał Saint-Exupéry w zbiorze opowieści zaliczanych do światowego kanonu literatury pięknej Ziemia, planeta ludzi. Autor pochyla się w nim nad wspaniałą odwieczną walką człowieka z naturą, która kształtuje jego charakter: mierząc się z przeszkodą i podejmując nadludzki wysiłek, człowiek poznaje siebie.

W prowadzonej swego czasu przeze mnie szkole przetrwania we Włoszech instruktorzy zaszczepiali w kursantach podstawową zasadę, że w takich chwilach nie wolno tracić nadziei, rezygnować z walki, poddawać się, uważać, że zrobiło się wszystko, co możliwe. Każdy człowiek ma w sobie niewyczerpane pokłady ukrytej siły, która dzięki wierze i nadziei pobudza w nim wojownika oraz pozwala przenosić góry.

Reklama

Na początku czerwca byłem gościem dorocznych Surwiwaliów, organizowanych przez Stowarzyszenie Polska Szkoła Surwiwalu, któremu przewodzi Sergiusz Borecki. Do Czarnego Dunajca zjechali się z całej Polski miłośnicy dziedzin, które wprawdzie nie zawsze są stricte związane z szeroko pojętą sztuką stawiania czoła przeciwnościom, ale są bardzo przydatne. Rzecznik stowarzyszenia Przemysław Płoskonka podzielił się doskonałą dla wszystkich miłośników lasu informacją: „Wychodząc naprzeciw szerokiemu zainteresowaniu biwakowania «na dziko», w maju tego roku Lasy Polskie wypracowały nowatorskie rozwiązanie, wyznaczając ponad 400 pilotażowych obszarów, gdzie mogą nocować świadomi i odpowiedzialni turyści”.

Wyjaśnijmy od razu kilka pojęć. Survival – pisany również: surwiwal – przyjął się już szeroko w naszym kraju i oznacza umiejętność radzenia sobie i przeżycia w niegościnnych zakątkach świata. Z tym polem działania zazębia się wielorako rozumiany bushcraft. Jest to zarówno sposób spędzania wolnego czasu w odludnych ostępach pod gołym niebem, jak i umiejętności oraz wiedza pozwalające radzić sobie na łonie natury czy rozwiązywanie problemów związanych z biwakowaniem. Mówimy tu o rozpalaniu ognia prymitywnymi metodami, nawigacji terenowej, budowie schronienia, radzeniu sobie ze sprawieniem zwierzyny czy ścięciem drzewa. Coraz więcej zwolenników w ruchach skautowych, a poza nimi także innych, ma woodcraft, co oznacza dosłownie „leśne rzemiosło”, a u nas przyjęło się jako puszczaństwo, w którym postuluje się wychowanie człowieka przez rekreację na łonie przyrody. Elementy, które czerpał od zarania skauting Roberta Baden-Powella.

W Czarnym Dunajcu było po trosze wszystkiego, co obecnej tam młodzieży, a także rodzinom z dziećmi mogło poszerzyć wiedzę i umiejętności w różnych dziedzinach. Na warsztatach i wykładach znawcy różnych kwestii przybliżali tematy: ratownictwa, sportów obronnych, plenerowych, ginących zawodów, traperów, kultury ekologii, a także demonstrowali przykłady bezpiecznego nocowania w lesie. Była okazja, żeby pogłębić umiejętności z zakresu technik survivalowych, i zrozumieć, na czym polega kształtowanie odporności psychicznej w sytuacjach arcytrudnych. Wielu podkreślało, że cenne były wymiana doświadczeń i integracja osób z różnych środowisk, związanych z czynnym wypoczynkiem w kontakcie z dziką przyrodą.

W książce Survival po polsku jej autor – Krzysztof Kwiatkowski wyjaśnia, że survival to nie tylko kontakt z przyrodą, który uczy szacunku do matki Ziemi i radzenia sobie w wędrówkach z dala od domu. Pionier tych aktywności w Polsce wylicza wiele aspektów wychowawczych, które chciałbym przybliżyć. To krzewienie zdrowego trybu życia oraz aktywnego spędzania wolnego czasu, rozwijanie poczucia odpowiedzialności – zarówno za własne decyzje, jak i za drugą osobę, rozwijanie właściwych więzi emocjonalnych w grupie, co przekłada się później na szerzenie takowych w rodzinnym gronie.

Do promocji sztuki przetrwania w Polsce w dużym stopniu przyczynił się Bear Grylls. Twarz globalnego survivalu. Niekwestionowana gwiazda Discovery Channel. Ten były żołnierz jednostek specjalnych zyskał sławę dzięki telewizyjnym programom kręconym w najbardziej zdradzieckich miejscach na ziemi. Jego zapierające dech w piersiach, spektakularne przygody i ekstremalne przeżycia zapewniły mu rozpoznawalność na całym świecie. Wielu go jednak krytykuje, ponieważ robi rzeczy absurdalne, które są przeciwieństwem tego, co powinno się wykonać w realnej sytuacji kryzysowej. Uważam, że to świetny fachowiec, tylko niepotrzebnie psuje sobie wizerunek kontrowersyjnymi, niedorzecznymi popisami.

W telewizji nie brak innych, niemających sobie równych programów o przeżyciu w krańcowych warunkach, które zwykle są nagrywane w najbardziej egzotycznych zakątkach świata. Jedną z takich widowiskowych i groteskowych zarazem produkcji jest cieszący się powodzeniem od trzech dziesięcioleci światowy hit telewizyjny Wyspa przetrwania. Pozostawieni sami sobie rozbitkowie starają się nieudolnie odtwarzać losy walczącego o ocalenie bohatera Cast Away – poza światem. Muszą się zmierzyć z przyrodą i własną pomysłowością, zapewnić sobie schronienie, ogień, żywność, ale przede wszystkim wykazać prymusostwo w snuciu sieci intryg.

Niektórzy eksperci survivalu zasługują na ewidentne uznanie. Osobiście cenię Eda Stafforda, najbardziej realistycznego ze wszystkich. Sam, bez operatora i licznej ekipy, zmierza się z bezwzględnymi środowiskami. Ujawnia nie tylko drzemiące w jego umyśle potężne pokłady woli walki, lecz także swoje kruchość czy frustrację. Nie kamufluje, nie koloruje, o momentach triumfu mówi takim samym tonem jak o własnych słabościach.

Dzisiaj życie nie wymaga, tak jak niegdyś, niezniszczalnej siły przetrwania, a to z kolei przyczynia się do tego, że wyluzowani, wydelikaceni młodzi ludzie, korzystający z dobrodziejstw cywilizacji, wychowani w rzeczywistości wirtualnej, w której wszystko jest dostępne natychmiast i bez wysiłku, stracili pazury, gubią się przy pierwszej przeciwności losu. Dlatego eventy typu Surwiwaliów, pogrążenie w dziczy, „azylu psychicznym”, stanowią doskonałą szkołę samodzielności dla młodego człowieka. Prowadzone w ich ramach zajęcia mają nieocenioną wartość edukacyjną, pozwalają kształtować zdolności stawiania czoła wyzwaniom czy umiejętności pokonywania własnych ograniczeń.

Nie bez znaczenia jest także dbałość o ekologiczną jakość przyrody, którą zachwycał się już nasz średniowieczny kronikarz Gall Anonim i która zapewniała mnóstwo wzruszeń estetycznych Mikołajowi Rejowi. Niestety, dużo się zmieniło od czasów, kiedy w drugiej połowie XV wieku Jan Długosz oceniał przyrodę jako niezmierzoną i niewyczerpywalną. Globalna skala destrukcyjnej relacji człowiek – środowisko zmusza do naszej troski o budowę wspólnej odpowiedzialności za Ziemię. I tu młodzi survivalowcy, ambasadorzy prośrodowiskowych postaw, wnoszą swój rzetelny wkład w przywrócenie żywotnej więzi człowieka z otoczeniem.

2021-07-14 12:11

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ósmy cud świata

Niedziela Ogólnopolska 20/2021, str. 62-63

[ TEMATY ]

podróże

Turcja

Wojciech Dudkiewicz

Góra Nemrut

Góra Nemrut

Nemrut Dagi to żelazny punkt wycieczek po wschodniej Anatolii i jedna z jej największych atrakcji.

Ten kto przyjeżdża do wschodniej Turcji, a nie słyszał o górze Nemrut, musiał się tam znaleźć przypadkowo. To jedna z jej największych atrakcji, przedstawiana jako ósmy cud świata, miejsce pokazywane we wszystkich folderach promujących te dość rzadko odwiedzane przez zagranicznych gości okolice.

CZYTAJ DALEJ

Św. Wacław

Niedziela świdnicka 39/2016, str. 5

[ TEMATY ]

święty

Adobe.Stock.pl

św. Wacław

św. Wacław

Święty Wacław był Czechem. Jest głównym patronem naszych południowych sąsiadów, czczonym tam jako bohater narodowy i wódz. Był królem męczennikiem, a więc osobą świecką, nie duchowną, i to piastującą niemal najwyższą godność w narodzie i w państwie. Jest przykładem na to, że świętość życia jest nie tylko domeną osób duchownych, ale może być także zrealizowana na najwyższych stanowiskach społecznych. Nie mamy dokładnych danych dotyczących życia św. Wacława. Jego postać ginie w mrokach historii. Historycy wysuwają różne hipotezy co do jego życia. Jest pewne, że Wacław odziedziczył po ojcu tron królewski. Podobno był dobrym, walecznym rycerzem, co nie przeszkadzało mu być także dobrym i wrażliwym na ludzką biedę. Nie jest znana przyczyna jego konfliktu z bratem Bolesławem, który stał się jego zabójcą i następcą na tronie. Nie znamy też bliżej natury i rozwoju konfliktów wewnętrznych oraz ich związków z polityką wobec sąsiadów, które wypełniły jego krótkie rządy i które były prawdopodobnie tłem bratobójstwa. Śmierć Wacława nastąpiła 28 września 929 lub 935 r. w Starym Bolesławcu. Kult Wacława rozwinął się zaraz po jego śmierci. Ciało męczennika przeniesiono do ufundowanego przez niego praskiego kościoła św. Wita. Wczesna cześć znalazła wyraz w bogatym piśmiennictwie poświęconym świętemu. Kult Wacława rozszerzył się z Czech na nasz kraj, zwłaszcza na południowe tereny przygraniczne. Zadziwiające, że Katedra na Wawelu otrzymała jego patronat. Także wspaniały kościół św. Stanisława w Świdnicy ma go jako drugorzędnego patrona.

CZYTAJ DALEJ

Koronka na ulicach miast

2021-09-28 17:18

Fot. Niedziela Wrocławska

Koronka na ulicach miast w Oławie, przy parafii Miłosierdzia Bożego

Koronka na ulicach miast w Oławie, przy parafii Miłosierdzia Bożego

Na ulicach miast w całej Polsce modlono się Koronką do Miłosierdzia Bożego. W akcję włączyło się wiele parafii z archidiecezji wrocławskiej.

Jednym z takich miejsc był plac obok kościoła ojców kapucynów przy ul. Sudeckiej. Wierni zgromadzili się równo o godz. 15 aby odmówić Koronkę w intencjach podanych przez organizatorów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję