Reklama

Wiara

Przewodnik po tłumaczeniach Biblii – które wybrać?

Różne tłumaczenia Biblii - ważne i popularne w obszarze języka polskiego – prezentuje na zakończenie Tygodnia Biblijnego ks. dr Marcin Zieliński z Instytutu Nauk Biblijnych z KUL. W analizie charakteryzuje m.in. Biblię Tysiąclecia, Biblię Paulistów i Biblię Nawarską a także najważniejsze komentarze biblijne.

[ TEMATY ]

Biblia

Pismo Święte

Karol Porwich/Niedziela

Biblia powstawała głównie w języku hebrajskim i greckim, które były zrozumiałe dla słuchaczy. Ale już powrót z niewoli babilońskiej w VI w. a.C. spowodował konieczność tłumaczenia i wyjaśniania tekstu w języku aramejskim, który stał się dla Izraelitów językiem używanym w codziennym życiu. Pojawiły się później kolejne tłumaczenia na język grecki (Septuaginta), łaciński (Wulgata) czy wreszcie tłumaczenia na języki narodowe. Zawsze pozostawał jednak problem tłumaczenia. Już w prologu do Księgi Syracha tłumacz zauważa, że mimo swej usilnej pracy nad przekładem nie mógł często znaleźć właściwego wyrażenia, bo „nie mają tej samej mocy słowa czytane w języku hebrajskim, co przełożone na inną mowę”.

Dziś czytamy Biblię w tłumaczeniu, często posiłkując się komentarzami i przypisami do tekstu. Oto kilka propozycji tłumaczeń, ważnych i popularnych w obszarze języka polskiego.

Reklama

Biblii Tysiąclecia

Biblia Tysiąclecia jest dziś najpopularniejszym polskim przekładem Biblii. Dała ona mocny impuls do wzmożenia badań nad translatoryką oraz kwestiami egzegetycznymi w Polsce. Na początku skrót BT oznaczał po prostu Biblię Tyniecką (tak jak skrót BP oznacza Biblię poznańską). Ponieważ jednak tłumaczenie ukazało się krótko przed milenium chrztu Polski, nazwane zostało Biblią Tysiąclecia.

Tłumaczenie zostało wydane po raz pierwszy w 1965 roku, w 1999 pojawiło się kolejne piąte wydanie. Głównym atutem tłumaczenia w momencie powstawania było realizowanie dwóch ważnych postulatów: tłumaczenie miało być dokonane z języków oryginalnych (nie z łacińskiej Wulgaty), a język przekładu miał być współczesną polszczyzną. Projekt sięgnięcia do tekstów biblijnych w językach oryginalnych nie był zupełną nowością, jednak poprzednie tłumaczenia z języków oryginalnych zwykle obejmowały pojedyncze księgi lub części Biblii.

Reklama

Decyzja Prymasa Wyszyńskiego o wykorzystaniu tekstu BT w liturgii przyczyniła się do jego popularyzacji oraz swoistej kanonizacji. Dziś BT jest nadal w Polsce najbardziej wpływowym i popularnym przekładem. Wydrukowano ją w kilku milionach egzemplarzy. W 2017 roku powołano Komisję do tłumaczenia BT i stworzenia jej szóstego wydania. Tłumaczenie weźmie pod uwagę najnowsze odkrycia egzegetyczne oraz uaktualni do poziomu aktualnej wiedzy wszystkie wstępy, przypisy i samo tłumaczenie.

BT zainspirowała do tworzenia innych inicjatyw biblijnych lub jest w nich używana. Po 3 latach prac ukończono ostatecznie projekt Biblia Audio. Pomysłodawcą i realizatorem projektu był Krzysztof Czeczot, aktor i reżyser. Biblia Audio to dźwiękowa adaptacja Pisma świętego, swoistego rodzaju cyfrowy pomnik na 1050-lecie chrztu Polski. Składa się ze 113 godzin nagrań, które powstały przy zaangażowaniu ok. 500 głosów, z udziałem najlepszych polskich aktorów (m.in. Wojciech Malajkat, Jerzy Trela, Adam Woronowicz, Małgorzata Kożuchowska). Całość ukazała się w nowoczesnej oprawie muzycznej i dźwiękowej, która została skomponowana specjalnie dla projektu.

Kolejną inicjatywą jest Katolicki Komentarz do Pisma Świętego wydawnictwa "W drodze". Zawiera piąte wydanie Biblii Tysiąclecia i jest adresowany zarówno do duszpasterzy, jak i osób szukających pomocy w osobistej lekturze Nowego Testamentu. Poszczególne tomy zostały opracowane przez biblistów łączących wiedzę z umiejętnością przystępnego przekazu. Seria pozwala zgłębiać Pismo Święte w kontekście życia codziennego i jego związków z liturgią oraz nauczaniem Kościoła. Opracowanie jest wydawane w przyjaznym formacie oraz posiada dwukolorowe wnętrze. Dotychczas wydano 4 tomy Ewangelii oraz Dzieje Apostolskie.

Kolejna ciekawa inicjatywa to wydana ostatnio Biblia Nawarska, czyli Pismo Święte Nowego Testamentu z komentarzem duchowym. Nazwa pochodzi od Uniwersytetu w Nawarze, gdzie rozpoczęto tworzenie komentarza do całej Biblii na polecenie św. Josemaríi Escrivy, założyciela Opus Dei. Tłumaczenie polskie wykorzystuje Biblię Tysiąclecia. W Biblii Nawarskiej znajdują się komentarze biblijne, napisane komunikatywnym i prostym językiem. Na marginesie zostały umieszczone sigla biblijne odsyłające do tekstów paralelnych. Oprócz tego opracowanie zawiera objaśnienia ojców Kościoła, papieży i świętych. W założeniach komentarz ma mieć charakter przede wszystkim duchowy i praktyczny.

Biblia Paulistów

Prace nad tym przekładem rozpoczęto w 1996 z inicjatywy Międzynarodowego Katolickiego Towarzystwa Biblijnego. Zaproszono do współpracy wielu biblistów z polskich ośrodków teologicznych oraz grono polonistów, które zajęło się kwestiami poprawności i komunikatywnością języka. Nad całością prac czuwali: ks. prof. Julian Warzecha i ks. prof. Antoni Tronina (Stary Testament) oraz ks. prof. Jan Łach i ks. dr hab. Franciszek Mickiewicz (Nowy Testament).

Prace nad tłumaczeniem przebiegały etapowo. Najpierw dokonywano przekładu tekstu z języków oryginalnych.

Następnie przekład ten był analizowany przez zespół specjalistów, a następnie ustalano najlepsze brzmienie tekstu. W konsekwencji Biblia Paulistów charakteryzuje się współczesnym językiem, dostosowanym do mentalności współczesnego czytelnika. Tekst tłumaczenia został uwolniony od form zawiłych i archaicznych, z jednoczesną próbą zachowania wierności tekstowi oryginalnemu.

Tłumaczenie cechuje się oryginalnym układem tekstu. Zawiera ono ważne pomoce dla czytelnika. Oprócz przypisów umieszczonych w bezpośrednim sąsiedztwie tekstu, które zawierają wyjaśnienia historyczne i kulturowe, Biblia Paulistów zawiera odnośniki do paralelnych fragmentów biblijnych oraz komentarz teologiczny na dole każdej strony

Biblia poznańska

Biblia poznańska to współczesny przekład Pisma Świętego na język polski wykonany z inicjatywy ks. prof. Aleksego Klawka, który w 1960 r. rozpoczął organizowanie zespołu redakcyjnego złożonego z biblistów związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim. Opracowaniem przekładu Starego Testamentu kierował ks. Michał Peter, zaś Nowego Testamentu – ks. Marian Wolniewicz. Pierwsze wydanie kompletnego przekładu ukazało się w 1975 w Księgarni św. Wojciecha.

2021-04-24 20:59

Ocena: +9 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Niewinny Krzew Winny

Za każdym razem, gdy słyszę Jezusowe wyznanie: „Ja jestem krzewem winnym”, przypomina mi się zabawna sytuacja z czasów mojej pracy katechetycznej. „Kasiu, dlaczego płaczesz?” – zapytałem drugoklasistkę z zaszklonymi oczami. „Bo ksiądz kłamie” – padła jednoznaczna odpowiedź. „Skąd ci to przyszło do głowy?” – nie mogłem się nadziwić. „Ksiądz powiedział, że Pan Jezus jest krzewem winnym, a przecież On był niewinny!” – wyrzuciła z siebie Kasia.

CZYTAJ DALEJ

Bp Włodarczyk: w tym miejscu czuję się bezpiecznie, bo przy Matce Bożej Pięknej Miłości

W tym miejscu czuję się bezpiecznie, bo przy Matce Bożej Pięknej Miłości — powiedział bp Krzysztof Włodarczyk po kanonicznym objęciu diecezji bydgoskiej. Duchowny jest drugim ordynariuszem bydgoskim od utworzenia diecezji w 2004 roku.

Bp Włodarczyk podczas uroczystości w katedrze świętych Marcina i Mikołaja podpisał dokumenty związane z objęciem diecezji wraz z dotychczasowych administratorem apostolskim diecezji bydgoskiej, ordynariuszem toruńskim biskupem Wiesławem Śmiglem i kolegium konsultorów.

CZYTAJ DALEJ

Warszawa: Msza dziękczynna w archikatedrze za beatyfikację Prymasa

2021-09-28 21:44

[ TEMATY ]

Warszawa

Eucharystia

bł. kard. Stefan Wyszyński

Agata Kowalska

- Dziękujemy dziś Bogu za jego bezgraniczne zawierzenie Soli Deo – per Mariam, samemu Bogu przez Maryję. Niech heroiczna wiara i miłość obojga nowych Błogosławionych przypomni nam nasze powołanie do świętości! - powiedział w homilii abp Stanisław Budzik, metropolita lubelski, który przewodniczył w archikatedrze św. Jana w Warszawie dziękczynnej Mszy św. za beatyfikację kard. Stefana Wyszyńskiego.

Po raz pierwszy we wtorek 28 września modlący się od lat w archikatedrze warszawskiej o beatyfikację Prymasa spotkali się wspólnie na dziękczynieniu za nią. Msze święte dziękczynne będą odprawiane odtąd w archikatedrze każdego 28 dnia miesiąca o godz. 19.00.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję