Reklama

Niedziela Lubelska

Szaleństwa Niemców i władzy ludowej

Halina Dragan

Obecny kształt centrum Lublina zawdzięczamy niestety ostatnim dwóm ideologiom - faszyzmowi i komunizmowi.

Liczący prawie 200 lat Plac Litewski w Lublinie wcześniej zwany był placem musztry, ze względu na odbywające się na nim parady wojskowe. We wrześniu 1940 r. Niemcy przemianowali to miejsce na Adolf Hitler Platz, a komuniści z kolei na pl. Józefa Stalina (po 1953 r.). Na jego środku wzniesiono znienawidzony przez lublinian pomnik wdzięczności Armii Radzieckiej.

Uderzenie w ulice

Reklama

Szaleństwo zmiany nazw ulic, placów czy całych miast cechowało wszystkich okupantów Lubelszczyzny, ale najmocniej objawiło się w okresie komunizmu. Co prawda nie mieliśmy u nas Stalinogrodu (Katowice) ani pałacu im. Stalina (Warszawa), ale w Zamościu była aleja Stalina (Piłsudskiego), ulice Lenina znaleźć można było w każdym mieście, a w Lublinie krzyżowała się nawet z ul. Bieruta (dziś odpowiednio Andersa i Lwowska). Ostatnim peerelowskim przywódcą, który doczekał się alei w Lublinie, był Gomułka (Unii Lubelskiej). Tak próbowano wpisywać nową ideologię w świadomość narodu. Do dzisiaj można spotkać się z zabawnym reliktem tych wysiłków, starszym mieszkańcom zdarza się powiedzieć, że idą ul. Hanki Świętoduskiej (ul. Świętoduską w peerelu zastąpiła komunistka Hanka Sawicka).

Zniszczenia niemieckie

Obecny kształt centrum Lublina zawdzięczamy niestety ostatnim dwóm ideologiom, niemieckiemu faszyzmowi i importowanemu z ZSRR komunizmowi. Niemcy zająwszy Lublin próbowali na nowo napisać historię miasta, dowodząc jego rzekomej historycznej niemieckości. Nazwę wywodzono z germańskiego „Lubeleyn”, a dwa hitlerowskie znaczki pocztowe wypuszczone w 1940 r. przedstawiały Bramę Krakowską i kościół powizytkowski jako poniemieckie zabytki. Najbardziej bolesnym dziełem niemieckich nazistów była likwidacja dzielnic żydowskich. Najpierw utworzono getto, obejmujące obszar zamknięty obecnymi ulicami Lubartowską, Unicką, Podzamcze, al. Solidarności i Pl. Zamkowym. Podczas wywózki Żydów do obozów tereny getta zostały zrujnowane, zburzono całe ulice, wiele domów i większość synagog. To było apogeum, choć nie koniec zmian w architekturze Lublina. Spadkiem zaś po hitlerowskiej ideologii jest niemiecki obóz koncentracyjny na Majdanku, w czasie okupacji wieś poza granicami miasta. Zgasła żywa część lubelskiego miasta żydowskiego; pozostała pamiątka holokaustu.

Reklama

Peerelowskie porządki

To, czego nie zdewastowali Niemcy, stało się celem bomb radzieckich i późniejszych działań komunistów. Bombardowania w maju 1944 r. zniszczyły kilkaset posesji. Brawurowa akcja żołnierzy AK uchroniła przed zrujnowaniem gmach seminarium duchownego. Najgorszym rokiem dla miasta był jubileusz 10-lecia władzy ludowej. W styczniu 1954 r. rząd uchwalił, że centralne obchody odbędą się w Lublinie. W ślad za tym podjęto decyzję o zniwelowaniu przy pomocy buldożerów terenów dawnej dzielnicy żydowskiej wokół zamku. Bezpowrotnie zniknęły żydowskie kamienice i ruiny synagog, na planie miasta nie było już ul. Jatecznej czy Krawieckiej. W ich miejsce wzniesiono nowe kamienice, wytyczono pl. Zebrań Ludowych (dziś Zamkowy), sam zamek zyskał schody od strony placu i wiadukt łączący ze Starym Miastem. Wtedy też rozpoczęły się prace przy budowie trasy W-Z, która do dziś przebiega nad fundamentami największej przedwojennej synagogi Maharszala. Jakimś cudem zaniechano konstrukcji komunistycznego „Łuku Zwycięstwa”, który miał stanąć przy zbiegu Krakowskiego Przedmieścia i Lipowej.

Dzień 22 lipca 1944 r. był początkiem tworzenia nowego Lublina, w istocie niszczenia jego sięgającej średniowiecza infrastruktury. Efekty zmian władzy ludowej do dziś widzimy w krajobrazie miasta.

2020-07-20 09:35

Ocena: 0 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Łukaszenka: Białorusini będą musieli nostryfikować dyplomy polskich uczelni

2020-09-25 13:56

[ TEMATY ]

Białoruś

Aleksandr Łukaszenka

Wikipedia

Aleksander Łukaszenko

Aleksander Łukaszenko

Studenci z Białorusi, którzy uczą się w Polsce, będą musieli nostryfikować dyplom, by podjąć pracę w kraju – oświadczył w piątek nieuznawany przez Zachód białoruski prezydent Alaksandr Łukaszenka.

Słowa te padły podczas spotkania Łukaszenki z gubernatorem rosyjskiego obwodu irkuckiego - poinformowała agencja TASS.

W 2019 r. w Polsce studiowało ok. 7 tys. Białorusinów - wynika z informacji PAP otrzymanych w lutym na targach edukacyjnych w Mińsku.

Z Mińska Justyna Prus (PAP)

just/ adj/ akl/

CZYTAJ DALEJ

Spotkanie patriotyczne

2020-09-25 23:23

archiwum parafii

W najbliższą niedzielę 27 września w parafii pw. św. Bartłomieja w Morawicy odbędą się uroczystości wpisujące się w upamiętnienie 100- lecia Bitwy Warszawskiej.

Wydarzenie rozpocznie się o godz. 15. 00 Mszą św. w intencji obrońców Ojczyzny oraz za Prezydenta RP. Z kolei o 16. 00 nastąpi odsłonięcie pamiątkowych tablic na pomniku „Niezłomnym – Ojczyna” połączone ze złożeniem kwiatów. Na 16. 15 jest zaplanowane spotkanie z prof. Andrzejem Nowakiem, który w parafialnej sali gimnastycznej wygłosi wykład „Bitwa Warszawska a współczesna sytuacja geopolityczna.

Do Morawicy, na patriotyczne wydarzenie, które zakończy się spotkaniem przy kawie i ciastku, w imieniu wspólnoty parafialnej zaprasza proboszcz – ks. Władysław Palmowski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję