Wiele elementów tradycji obumarło w dzisiejszych czasach, ale nie jasełka. W zależności od tego, w jakiej epoce powstają, tak wczoraj jak i dziś, ulegają nieustannym przemianom, będąc swoistą odpowiedzią na „zapotrzebowanie” społeczne. Nowy wyraz - inne spojrzenie - wplatane są w ich treść. W Polsce jasełka nigdy się w pełni nie zeświecczyły, stanowią trwały element polskiej religijności, tradycji, kultury. Bardziej lub mniej udane artystycznie, świadczą o potrzebie wiązania tradycji z dniem dzisiejszym.
- Zwyczaj jasełek wprowadził w Polsce w XIII w. zakon franciszkanów. Św. Franciszek z Asyżu w 1223 r. w skalnej pieczarze w Greccio urządził po raz pierwszy żywy obraz Bożego Narodzenia;
- Nazwa „jasełka” ma swój rodowód w staropolskim słowie „jasełka”, „jasła” oznaczającym żłób. Akcja widowiska zawsze koncentrowała się wokół betlejemskiego żłobu, więc nazwa szybko się przyjęła;
- Początkowo treści jasełek wyobrażały nieruchome figury, zmieniane według następujących po sobie świąt: Bożego Narodzenia, Nowego Roku, Trzech Króli. Z biegiem czasu zakonnicy zaczęli uzupełniać figuralne przedstawienia teatralizowanymi scenami ruchomymi. Zwyczaj przedstawień jasełkowych przejęły także inne zakony;
- Teksty jasełkowe były przeważnie anonimowe, a przy tym wielokrotnie zmieniane tak, aby zadowolić aktualnych widzów;
- Gdy jasełka stały się zbyt frywolne, usunięto je ze świątyń (jako pierwszy uczynił to biskup poznański Teodor Czartoryski w 1. poł. XVIII w.). Wówczas bardzo silnie zespoliły się z folklorem ludowym, a w czasach klęsk i niewoli narodowej przyjmowały formę satyry i napiętnowania reżimów.
- Tzw. władza ludowa w Polsce po 1945 r. zakazała pokazywania jasełek. Reaktywowano je w okresie solidarnościowego zrywu. Obecnie przeżywają prawdziwy renesans.
Nowe ostrzeżenia przed intensywnym śniegiem i dużym mrozem
2026-01-06 13:02
PAP
PAP
Zima daje się we znaki nie tylko kierowcom
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia I i II stopnia przed intensywnymi opadami śniegu dla południowo-wschodniej Polski. Alerty w związku z silnym mrozem dla północno-wschodnich regionów kraju i części Sudetów wciąż obowiązują.
Ostrzeżenia II stopnia przed intensywnymi opadami śniegu obowiązują dla południa woj. podkarpackiego i powiatu gorlickiego w woj. małopolskim. Prognozuje się tam opady śniegu o natężeniu umiarkowanym, okresami silnym, powodujące przyrost pokrywy śnieżnej od 15 cm do 25 cm, a na obszarach położonych powyżej 600 m n.p.m. do 35 cm. Najintensywniejsze opady śniegu wystąpią między godz. 3 a godz. 8. Lokalnie mogą pojawić się zawieje śnieżne. Ostrzeżenie potrwa od wtorku godz. 19 do środy godz. 13.
Litery na drzwiach, zapach kadzidła i barwne orszaki, przechodzące ulicami miast i wiosek – tak w wielu miejscach w Polsce wygląda 6 stycznia. O znaczeniu kredy, kadzidła i napisu C+M+B w kontekście uroczystości Objawienia Pańskiego opowiada ks. dr Stanisław Szczepaniec, przewodniczący Archidiecezjalnej Komisji ds. Liturgii i Duszpasterstwa Liturgicznego i konsultor Komisji Konferencji Episkopatu Polski ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.
Choć dziś najczęściej mówimy „Trzech Króli”, pierwotnie 6 stycznia Kościół wspominał trzy wydarzenia: pokłon Mędrców, chrzest Jezusa w Jordanie oraz cud w Kanie Galilejskiej. Wszystkie wskazywały na Jezusa jako na obiecanego Mesjasza.
W uroczystość Objawienia Pańskiego, 6 stycznia 2026 r., ulicami Przemyśla przeszedł tradycyjny Orszak Trzech Króli. Wydarzenie rozpoczęła Eucharystia w Bazylice Archikatedralnej pod przewodnictwem bp. Stanisława Jamrozka.
W homilii hierarcha podkreślił tajemnicę Bożego Objawienia się światu nawiązując do tekstu św. Pawła, że „ta tajemnica nie była oznajmiona synom ludzkim w poprzednich pokoleniach, tak jak teraz została objawiona przez Ducha Świętego jego apostołom i prorokom. – My też zostaliśmy kiedyś włączeni do grona tych, którzy należą do Ciała Chrystusowego, do Kościoła – przypomniał biskup.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.