Reklama

Niedziela Częstochowska

Częstochowa w przewodnikach od XIX do XXI wieku

[ TEMATY ]

Częstochowa

przewodnik

MARIUSZ POŚPIECH

„Częstochowa w przewodnikach od XIX do XXI wieku” - to tytuł najnowszej publikacji o dziejach Częstochowy autorstwa Roberta Sikorskiego. Prezentacja książki odbyła się wieczorem 13 grudnia w Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II.

W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Kościoła na czele z abp. Wacławem Depo, metropolitą częstochowskim, przedstawiciele środowiska naukowego i kulturalnego Częstochowy.

- Nasze Muzeum jest otwarte na to wszystko, co z dziedziny kultury dzieje się w Częstochowie - mówił witając uczestników spotkania Krzysztof Witkowski, twórca i dyrektor Muzeum.

Reklama

- Ta książka jest zaproszeniem do przechodzenia przez nasze miasto. Jest ona również zaproszeniem do tego, żeby w Częstochowie zaprzestano bawić się złem, aby Częstochowa była budowana na prawdzie, dobru i pięknie ludzi - mówił abp Wacław Depo.

Natomiast Robert Sikorski, autor książki, podkreślił, że „publikacja pokazuje taką Częstochowę, jaką widzą autorzy przewodników”. - W przewodnikach ukazane jest życie miasta. Są w nich mieszkańcy starej i nowej Częstochowy - mówił Robert Sikorski.

„Budowanie miasta, jego dramaty, życie i śmierć. Także zwykli i sławni mieszkańcy. Znane i cenione osoby. To wszystko znalazło się w przewodnikach” - kontynuował autor książki.

Reklama

Celem książki, jak podkreśla Robert Sikorski, jest „przedstawienie najważniejszych przewodników oprowadzających po Częstochowie i ukazanie literatury przewodnikowej jako ważnego źródła historycznego”.

Publikacja pokazuje rozwój społeczny, demograficzny i urbanistyczny miasta na przestrzeni dwóch wieków. Robert Sikorski przybliża sylwetki autorów przewodników i relacji m. in. Michała Balińskiego, Józefa Lompy, Bronisława Grabowskiego, Feliksa Romanowskiego, ks. Józefa Adamczyka, Włodzimierza Trąmpczyńskiego, Czesława Nowickiego, Stanisława Kowalskiego, Witolda Zembrzuskiego.

Autor, przedstawiając zawartość przewodników, ukazujących się od 1846 r. do 2009 r., pokazuje historię i rozwój miasta, jego życie społeczne, kulturalne i religijne od wojny polsko-austriackiej w 1809 r., aż po czasy współczesne.

Książkę ubogacają zdjęcia pochodzące m. in. z Archiwum Państwowego w Częstochowie, Biblioteki Jasnogórskiej, Muzeum Częstochowskiego, Biblioteki Publicznej im. dr Wł. Biegańskiego, Zbiorów Zbigniewa Biernackiego - Antykwarnia „Niezależna” w Częstochowie.

Wydawcą książki jest Częstochowskie Stowarzyszenie Rozwoju Małej Przedsiębiorczości.

2012-12-14 08:10

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Paulini z Jasnej Góry udostępnią medykom Dom Pielgrzyma

2020-04-03 16:15

[ TEMATY ]

Częstochowa

Jasna Góra

Dom pielgrzyma

medycy

Biuro Prasowe JG

Dom Pielgrzyma

Dom Pielgrzyma na Jasnej Górze bezpłatnie udostępni 110 pokoi częstochowskim służbom medycznym, które w trosce o najbliższych muszą pozostać poza domem.

To reakcja paulinów na konkretne potrzeby w czasie epidemii. Miejsce nosi imię Jana Pawła II i jest trwałą pamiątką I pielgrzymki do Polski papieża z 1979 r.

„Jesteśmy gotowi na przyjęcie tych osób, które będą tego potrzebowały w tym szczególnym czasie epidemii, chodzi przede wszystkim o lekarzy, pielęgniarki, ratowników” - zaznacza o. Marian Waligóra, przeor Jasnej Góry.

„Podejmujemy pewne kroki, żeby po prostu, zwyczajnie pomóc - w takim wymiarze, w jakim możemy - podkreśla przeor Jasnej Góry - Jesteśmy miejscem, które oczywiście modlitewnie wspiera całą Ojczyznę, i tych, którzy łaczą się z nami duchowo. Jest Punkt Pomocy Charytatywnej, który też wspiera osoby, które potrzebują pomocy również z tym czasie”.

Z pokoi w Domu Pielgrzyma mogą korzystać pracownicy trzech placówek medycznych w Częstochowie: Miejskiego Szpitala Zespolonego, Pogotowia Ratunkowego i Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego. Chodzi o osoby, które z uwagi na charakter swojej pracy, w tym częsty kontakt z osobami podejrzanymi o możliwość zakażenia koronawirusem lub zakażonymi nie chcą lub nie mogą wracać do domów w obawie o życie i zdrowie swoich najbliższych.

Do inicjatywy 'Adoptuj medyka' wciąż zaprasza Radio Jasna Góra. Chodzi o dowolną formę modlitwy za znanego Bogu pracownika służb medycznych. To oni są najbardziej zaangażowani w walkę z wirusem.
CZYTAJ DALEJ

Niedziela Palmowa w tradycji Kościoła

Szósta niedziela Wielkiego Postu nazywana jest Niedzielą Palmową, inaczej Niedzielą Męki Pańskiej. Rozpoczyna ona najważniejszy i najbardziej uroczysty okres w roku liturgicznym - Wielki Tydzień.

Początki obchodów

Liturgia Kościoła wspomina tego dnia uroczysty wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy, o którym mówią wszyscy czterej Ewangeliści. Uroczyste Msze św. rozpoczynają się od obrzędu poświęcenia palm i procesji do kościoła. Zwyczaj święcenia palm pojawił się ok. VII w. na terenach dzisiejszej Francji. Z kolei procesja wzięła swój początek z Ziemi Świętej. To właśnie Kościół w Jerozolimie starał się bardzo dokładnie powtarzać wydarzenia z życia Pana Jezusa. W IV w. istniała już procesja z Betanii do Jerozolimy, co poświadcza Egeria (chrześcijańska pątniczka pochodzenia galijskiego lub hiszpańskiego). Autorka tekstu znanego jako Itinerarium Egeriae lub Peregrinatio Aetheriae ad loca sancta. Według jej wspomnień w Niedzielę Palmową patriarcha otoczony tłumem ludzi wsiadał na osiołka i wjeżdżał na nim do Świętego Miasta, zaś zgromadzeni wierni, witając go z radością, ścielili przed nim swoje płaszcze i palmy. Następnie wszyscy udawali się do bazyliki Zmartwychwstania (Anastasis), gdzie sprawowano uroczystą liturgię. Procesja ta rozpowszechniła się w całym Kościele. W Rzymie szósta niedziela Przygotowania Paschalnego początkowo była obchodzona wyłącznie jako Niedziela Męki Pańskiej, podczas której uroczyście śpiewano Pasję. Dopiero w IX w. do liturgii rzymskiej wszedł jerozolimski zwyczaj urządzenia procesji upamiętniającej wjazd Pana Jezusa do Jeruzalem. Z czasem jednak obie te tradycje połączyły się, dając liturgii Niedzieli Palmowej podwójny charakter (wjazd i pasja). Jednak w różnych Kościołach lokalnych procesje te przybierały rozmaite formy, np. biskup szedł pieszo lub jechał na oślęciu, niesiono ozdobiony palmami krzyż, księgę Ewangelii, a nawet i Najświętszy Sakrament. Pierwszą udokumentowaną wzmiankę o procesji w Niedzielę Palmową przekazuje nam Teodulf z Orleanu (+ 821). Niektóre przekazy podają też, że tego dnia biskupom przysługiwało prawo uwalniania więźniów.

Polskie zwyczaje

Dzisiaj odnowiona liturgia zaleca, aby wierni w Niedzielę Męki Pańskiej zgromadzili się przed kościołem, gdzie powinno odbyć się poświęcenie palm, odczytanie perykopy ewangelicznej o wjeździe Pana Jezusa do Jerozolimy i uroczysta procesja do kościoła. Podczas każdej Mszy św., zgodnie z wielowiekową tradycją, czyta się opis Męki Pańskiej (według relacji Mateusza, Marka lub Łukasza - Ewangelię św. Jana odczytuje się w Wielki Piątek). Obecnie kapłan w Niedzielę Palmową nie przywdziewa szat pokutnych, fioletowych, jak to było w zwyczaju dawniej, ale czerwone. Procesja zaś ma charakter triumfalny. Chrystus wkracza do świętego miasta jako Król i Pan. W Polsce istniał kiedyś zwyczaj, iż kapłan idący na czele procesji wychodził przed kościół i trzykrotnie pukał do zamkniętych drzwi kościoła, wtedy drzwi się otwierały i kapłan z wiernymi wchodził do wnętrza kościoła, aby odprawić uroczystą liturgię. Miało to symbolizować, iż Męka Zbawiciela na krzyżu otwarła nam bramy nieba. Inne źródła przekazują, że celebrans uderzał poświęconą palmą leżący na ziemi w kościele krzyż, po czym unosił go do góry i śpiewał: „Witaj, krzyżu, nadziejo nasza!”.

W polskiej tradycji ludowej Niedzielę Palmową nazywano również Kwietną bądź Wierzbną. W tym dniu święcono palmy, które w tradycji chrześcijańskiej symbolizują odradzające się życie. Wykonywanie palm wielkanocnych ma bogatą tradycję. Tradycyjne palmy wielkanocne przygotowuje się z gałązek wierzby, która w symbolice Kościoła jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Obok wierzby używano także gałązek malin i porzeczek. Ścinano je w Środę Popielcową i przechowywano w naczyniu z wodą, aby puściły pąki na Niedzielę Palmową. W trzpień palmy wplatano również bukszpan, barwinek, borówkę i cis. Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała się na Kurpiach oraz na Podkarpaciu, gdzie corocznie odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę.

W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania. Palma góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zakończona jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych kolorowych kwiatów i wstążek. Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka) oplecionego widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewa pozostawia się zielony. Palemka wileńska jest obecnie najczęściej świeconą palmą wielkanocną. Jest niewielkich rozmiarów, upleciona z suszonych kwiatów, mchów i traw.

Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele ludowych zwyczajów i wierzeń: poświęcona palma chroni ludzi, zwierzęta, domy. Od dawna istniał także zwyczaj połykania bazi, które to zapobiegają bólom gardła i głowy. Wierzono, że sproszkowane kotki dodawane do naparów z ziół mają moc uzdrawiającą, bazie z poświęconej palmy zmieszane z ziarnem siewnym podłożone pod pierwszą zaoraną skibę zapewnią urodzaj, krzyżyki z palmowych gałązek zatknięte w ziemię bronią pola przed gradobiciem i burzami, poświęcone palmy wystawiane podczas burzy w oknie chronią dom przed piorunem. Poświęconą palmą należy pokropić rodzinę, co zabezpieczy ją przed chorobami i głodem, uderzenie dzieci witką z palmy zapewnia zdrowie, wysoka palma przyniesie jej twórcy długie i szczęśliwe życie, piękna palma sprawi, że dzieci będą dorodne. Poświęconą palmę zatykano za świętymi obrazami, gdzie pozostawała do następnego roku. Palmy wielkanocnej nie można było wyrzucić. Najczęściej była ona palona, popiół zaś z tych palm wykorzystywano w następnym roku w obrzędzie Środy Popielcowej. Znany też był zwyczaj „palmowania”, który polegał na uderzaniu się palmami. Tu jednak tradycja była różna w różnych częściach Polski. W niektórych regionach zwyczaj ten jest związany dopiero z poniedziałkiem wielkanocnym. W większości regionów jest to jednak zwyczaj Niedzieli Palmowej, gdzie „palmowaniu” towarzyszyły słowa: Palma bije nie zabije - wielki dzień za tydzień, malowane jajko zjem, za sześć noc - Wielkanoc.

Dzisiaj, choć wiele dawnych obyczajów odeszło już w zapomnienie - tworzą się nowe. W wielu kościołach można nadal podziwiać kilkumetrowe plamy. Dzieci w szkołach, schole i grupy parafialne prześcigają się w przygotowaniu najładniejszych palm. Często pracom tym towarzyszą konkursy lub konkretne intencje.

CZYTAJ DALEJ

Niedziela Palmowa online! Gdzie obejrzeć Mszę św.?

2020-04-05 10:21

Bożena Sztajner

29 marca abp Marek Jędraszewski udzielił mieszkańcom archidiecezji krakowskiej dyspensy od udziału w niedzielnej Mszy św. Poniżej prezentujemy miejsca w sieci, które oferują transmisje Eucharystii.

Porządek Mszy św. online w małopolskich parafiach i sanktuariach:

- sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach: Msza św. o godz. 7:00 transmitowana w TVP1, Msze św. o godz. 9, 10.30, 12, 13.30, 15.20, 16.30, 18 oraz Gorzkie Żale w niedzielę o 18.30 transmitowane pod linkiem

- kolegiata św. Anny: Msze św. codziennie o 19.30, Gorzkie Żale w niedzielę o 18.30 pod linkiem

- klasztor ojców Dominikanów: Msze św. codziennie o 18.30, bezpośrednio po Mszy św. nieszpory pod linkiem

- bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie (jezuici): Msze św. o godz. 6, 7, 8, 9, 15.30, 18, w niedzielę 6, 7.30, 9, 11, 12, 15.30, 18 pod linkiem

- Parafia pw. Matki Bożej Pocieszenia w Krakowie (pallotyni) Msze św. o godz. 7, 8.30, 13, 20 pod linkiem

- opactwo Benedyktynów w Tyńcu: Msze św. o godz. 8.30, 10.30, 12.30, 18 pod linkiem

- sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej: Msze św. o godz. 6, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19 pod linkiem

- sanktuarium Matki Bożej Myślenickiej: Msze św. codziennie o 19.30, różaniec o 20.30 pod linkiem

- sanktuarium Matki Bożej Królowej Podhala w Ludźmierzu: Msze św. codziennie o 12 oraz w niedzielę o godz. 7, 9, 11, 17 pod linkiem

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję