Pius XII, ogłaszając w 1948 r. św. Józefa Kalasantego patronem wszystkich chrześcijańskich szkół podstawowych na świecie, zwrócił uwagę na to, że bodaj nikt nie uczynił tak wiele jak on, by edukacja dzieci była powszechna. Urodził się w Peralta de la Sal, mieście leżącym w Aragonii, w rodzinie szlacheckiej. Już we wczesnej młodości rozeznał powołanie kapłańskie. Do pełnienia swojej posługi dobrze się przygotował, studiując prawo, filozofię i teologię. Święcenia kapłańskie przyjął w 1583 r., następnie pracował jako kapłan diecezjalny. Kiedy w 1592 r. wyjeżdżał wraz z kard. Markiem Colonną do Rzymu, nie przypuszczał, że już nie wróci do Hiszpanii.

W Rzymie zaangażował się w nauczanie religii wśród prostego ludu i dzieci. Zauważył jednak, że dotychczasowe formy tego nauczania są nieskuteczne. W 1597 r. otworzył więc pierwszą prywatną bezpłatną szkołę w Europie. Bezpłatnym nauczaniem przyciągał do swojej szkoły najbiedniejszą i najbardziej zaniedbaną młodzież. Nauka w szkole była zaś tak zorganizowana, by uczniowie po ukończeniu edukacji byli wierzący i moralni. Szybko zgromadził wokół siebie grupę naśladowców, co dało początek nowemu zgromadzeniu zakonnemu – pijarom. Zakon dynamicznie się rozwijał, jeszcze za życia Kalasantego otwarto jego placówkę m.in. w Warszawie. Józef Kalasanty zmarł w wieku 92 lat, a zainicjowane przez niego dzieło trwa po dziś dzień.