GAZA – IZRAEL
Zasady obowiązują

W Gazie dochodzi do łamania międzynarodowego prawa humanitarnego – powiedział sekretarz generalny ONZ António Guterres w Radzie Bezpieczeństwa w czasie debaty o sytuacji na Bliskim Wschodzie. Skrytykował działania Izraela, zarzucając mu rozległe bombardowania i odcięcie Strefy Gazy od dostaw środków do życia, a także potępił strategię Hamasu, tj. używania cywilów jako żywych tarcz. – Nawet wojna ma swoje zasady – podkreślił. Potępił ataki Hamasu na Izrael, ale zaznaczył, że nie doszło do nich bezpodstawnie, bo Palestyńczycy od 56 lat są poddawani okupacji. Ich ziemie są stopniowo pożerane przez osadników, ich gospodarka jest tłamszona, mieszkańcy są wysiedlani, a domy demolowane – wyjaśnił i zaznaczył, że nie usprawiedliwia to czynów terrorystów. Ponowił swój apel o zawieszenie broni. Na skutek bombardowań Strefy Gazy zginęło już co najmniej trzydziestu pięciu pracowników Agencji Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA). Zbombardowanych zostało kilka obiektów UNRWA, w tym szkoły i szpitale. Guterres ostrzegł, że ONZ wkrótce skończą się zapasy, zaś dopuszczone dotąd 20 ciężarówek z pomocą humanitarną z Egiptu to kropla w morzu potrzeb. W 150 ośrodkach należących do UNRWA znalazło schronienie ok. 600 tys. wewnętrznych uchodźców palestyńskich. W schroniskach przebywa obecnie czterokrotnie więcej uchodźców, niż przewidują normy. Niektórzy ludzie muszą spać na ulicach.
w.d.

KRAJ RAJ
Z Azji na Ukrainę

Rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego John Kirby ujawnił, że w ramach trwającej rosyjskiej ofensywy na Awdijiwkę i w obwodzie charkowskim Rosja ponosi znaczne straty, stosując strategię ataków ludzkich fal; używa do tego słabo wyszkolonych zmobilizowanych żołnierzy. Według amerykańskiego Instytutu Studiów nad Wojną (ISW), Kreml – poszukując sposobów na zmobilizowanie migrantów zarobkowych z Azji Centralnej na wojnę z Ukrainą – zadecydował o zintensyfikowaniu represji wobec nich. Komitet Śledczy wznawia umorzone wcześniej postępowania karne wobec migrantów z rosyjskimi paszportami. Muszą oni mieć się na baczności, bo grożą im kary niewspółmierne do popełnionych przestępstw, a następnie szybka mobilizacja na wojnę. Niezależne media z Rosji donosiły o obławach na migrantów przeprowadzanych przez specjalne siły policji (OMON) podczas modlitw w meczetach w obwodzie moskiewskim. Jednym z zatrzymanych, a następnie zmuszonych do wstąpienia do armii był Mamut Useinow – znany piosenkarz pochodzący z okupowanego Krymu.
w.d.

RAPORT
Rekordowa liczba

Liczba uchodźców na świecie wyniosła we wrześniu 114 mln – poinformował w oficjalnym komunikacie Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR). Blisko jedna trzecia z nich pochodziła z Afganistanu, Syrii i Ukrainy. Najwięcej uchodźców przyjęły Iran i Turcja – po 3,4 mln, Niemcy i Kolumbia – po 2,5 mln, Pakistan – 2,1 mln. Na całym świecie między styczniem a czerwcem 2023 r. złożono 1,6 mln nowych indywidualnych wniosków o azyl. Według UNHCR, za wzrostem liczby uchodźców w pierwszej połowie bieżącego roku stały przede wszystkim konflikty zbrojne – na Ukrainie, w Sudanie, Birmie i Demokratycznej Republice Konga, a także kryzys humanitarny w Afganistanie.
j.k.

BLISKI WSCHÓD
Wymiana ognia

Kotłuje się nie tylko w Palestynie. Inny element bliskowschodniej układanki wojennej to wymiana ognia między wojskami USA i proirańskimi bojownikami w Syrii i Iraku. Szef amerykańskiej dyplomacji Antony Blinken powiedział w ONZ, że USA nie chcą wojny z Iranem, nie chcą rozszerzania wojny, ale jeśli Iran lub wspierane przez niego bojówki zaatakują ich żołnierzy, zadziałają szybko i zdecydowanie. Była to reakcja na trwającą od kilku dni serię ataków bojówek powiązanych z Iranem na amerykańskie siły. I tak niedługo po słowach Blinkena się stało. Lotnictwo USA zaatakowało dwa cele we wschodniej Syrii powiązane z irańskim Korpusem Strażników Rewolucji. Jak oświadczył sekretarz obrony USA Lloyd Austin, były to „precyzyjne uderzenia” na polecenie prezydenta Joe Bidena i nie miały związku z wojną Izraela z Hamasem. Według danych Pentagonu, przez tydzień od połowy października przy użyciu rakiet i dronów dokonano co najmniej dwunastu ataków na bazy USA w Iraku i cztery na bazy w Syrii. Dwudziestu jeden amerykańskich żołnierzy zostało rannych.
j.k.

SUPERUNIA
Chcą nas zlikwidować

Czy to krok w stronę unijnego superpaństwa? Czy wkrótce obudzimy się w innej Unii Europejskiej? To możliwe, choć na szczęście jeszcze nieprzesądzone. Komisja Spraw Konstytucyjnych (AFCO) Parlamentu Europejskiego przyjęła dokument zalecający zmianę unijnych traktatów. Główne proponowane zmiany to: eliminacja zasady jednomyślności w głosowaniach w Radzie UE w 65 sprawach, przesunięcie kompetencji z państw członkowskich na poziom UE (kompetencje wyłączne UE) w zakresie ochrony środowiska i bioróżnorodności oraz (tzw. kompetencje współdzielone) w: polityce zagranicznej i bezpieczeństwie, ochronie granic, leśnictwie, zdrowiu publicznym, obronie cywilnej, przemyśle i edukacji. Eurobiurokraci wyraźnie chcą likwidacji państw narodowych. – To będzie zupełnie inna Unia Europejska od tej, do której Polska wstępowała. To odebranie państwom członkowskim suwerenności – ocenia wicemarszałek Senatu Stanisław Karczewski. Niech nikogo nie zwodzi pojęcie współdzielenia kompetencji w dziedzinach, które obecnie są wyłączną prerogatywą państw członkowskich. To oznacza przyjmowanie regulacji, które będą obowiązujące we wszystkich krajach, nawet gdyby nie wszystkie się na to godziły. Możliwe jest pośrednie wpływanie na programy nauczania czy – w ramach tzw. ochrony zdrowia – ograniczenie ochrony życia dzieci nienarodzonych. Przewiduje się też uproszczenie procedury zawieszania w prawach członka państw, które naruszą unijne nakazy. Wyposażyłoby to czołowe państwa UE w narzędzie walki przeciwko słabszym.
w.d.

DOBRE WIADOMOŚCI
Jest inwestor

Centralny Port Komunikacyjny, który ma powstać pod Warszawą, a którego budowę chce zatrzymać opozycja, szykująca się do władzy, znalazł poważnych inwestorów. Polska miałaby zyskać kapitał i zachować kontrolę właścicielską. Inwestorem jest konsorcjum Vinci Airports i IFM Global Infrastructure Fund. Chce wyłożyć do 8 mld zł na budowę CPK w zamian za objęcie mniejszościowych udziałów w spółce operującej lotniskiem – poinformował Marcin Horała, wiceminister funduszy i polityki regionalnej oraz pełnomocnik ds. budowy CPK. Jednocześnie rząd przyjął wieloletni program inwestycyjny dla CPK na lata 2024-30, który zapewnia zakotwiczenie programu w finansach publicznych. Przyjęto też program uchwały o pozyskiwaniu taboru kolejowego, który miałby obsługiwać CPK.
j.k.

BADANIE
Najlepiej w Polsce

Przeprowadzone w kilkunastu krajach UE badania dotyczące rasizmu wobec osób czarnoskórych pokazują, że najgorzej jest w Niemczech, a najlepiej w Polsce. W Niemczech 76% respondentów badań Agencji Praw Podstawowych UE (FRA) zadeklarowało, że byli dyskryminowani w ciągu ostatnich 5 lat ze względu na kolor skóry, pochodzenie lub religię. W Austrii odsetek ten wyniósł 72%, w Polsce – 20%. Średnio w trzynastu krajach UE, gdzie przeprowadzono badanie, 45% respondentów zadeklarowało, że doświadczyło dyskryminacji.
j.k.

POZWY
Meta do mety

Kilkadziesiąt stanów USA oskarżyło amerykański konglomerat technologiczny Meta – właściciela i operatora Facebooka, Instagrama i WhatsAppa – o celowe uzależnianie dzieci od mediów społecznościowych. Wiążą to m.in. z depresją, stanami lękowymi, bezsennością, zakłóceniami w edukacji i życiu codziennym. Pozew jest wynikiem ogólnokrajowego śledztwa prowadzonego przez prokuratora generalnego Kalifornii Roberta Bontę. Zarzuty obejmują m.in. zbieranie danych dzieci poniżej 13. roku życia bez poinformowania i uzyskania zgody rodziców. Firmie grożą kary w wysokości od tysiąca do 50 tys. dol. za każde naruszenie różnych reguł. Pozwy złożyła większość stanów. „Meta czerpie korzyści z bólu dzieci, celowo projektując swoje platformy z funkcjami manipulacyjnymi, które uzależniają dzieci od platform, jednocześnie obniżając ich samoocenę” – argumentowano w jednym z pozwów. Właściciel Meta – Mark Zuckerberg odrzuca oskarżenia. – U ich podstaw leży pogląd, że przedkładamy zysk nad bezpieczeństwo i dobrostan. To nieprawda – oświadczył.
w.d.