Reklama

Niedziela Rzeszowska

Niezłomna służba i wiara…

W rzeszowskim Muzeum Diecezjalnym uwagę zwraca niepozorny ryngraf, odmienny od reszty historyczno-patriotycznych eksponatów. Jest świadectwem nie tylko wielkiego cierpienia i męczeństwa, ale i ogromnego zaufania Bogu.

Niedziela rzeszowska 9/2020, str. IV

[ TEMATY ]

muzeum

żołnierze wyklęci

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

ryngraf

Agnieszka Iwaszek

Ryngraf, który Franciszek Litwin wykonał w celi śmierci

Ryngraf wykonał Franciszek Litwin, ps. „Zelota” – żołnierz Armii Krajowej i członek Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” podczas śledztwa w ubeckim więzieniu w Rzeszowie w 1948 r. Tak czytamy w opisie eksponatu, który do Muzeum Diecezjalnego trafił jako dar bp. Kazimierza Górnego.

Na odwrocie ryngrafu zachował się rzymski zapis miesiąca lipca i bardziej już zamazany – rok 1948 r., wtedy Franciszek Litwin przebywał w celi śmierci.

Więzienny ryngraf wyrażał to, co najpiękniejsze w polskiej tradycji żołnierskiej.

„Niepokalane Serce Maryi, módl się za nami”

Na rewersie ryngrafu, wykonanego z jasno-czerwonej organicznej materii, można się tylko domyślać jakiej, widnieje to właśnie wezwanie do Niepokalanego Serca Maryi, jakże wymowne i pełne wiary, gdy uświadomimy sobie, że napisane skatowaną dłonią człowieka, który oczekiwał na śmierć.

Reklama

Został bowiem skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia za działalność w Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”, a konkretnie za prowadzenie poakowskiego magazynu broni i antykomunistyczną działalność wywiadowczą podczas referendum ludowego i wyborów sejmowych.

Życiorys Niezłomnego

W skrócie można by go streścić w słowach: wojsko, walka, rodzina, służba, ojczyzna, wierność aż po uwięzienie i śmierć. Nie byłoby przesadą, gdyby odwołać się do sztandarowych idei wyrażonych w czynach, chociażby w tym więziennym ryngrafie, stworzonym na wzór rycerskiego medalionu, który uosabiał to, co najpiękniejsze w polskiej tradycji żołnierskiej, a więc wierność Bogu, służbę ojczyźnie i honor, którego się nie wyzbył nawet w obliczu śmierci. Pochodził z ziemi błażowskiej. Za namową ojca – mistrza kowalskiego – miał przejąć rodzinny fach. Jednak silniejsza była chęć służby. Mając 18 lat zaciągnął się do carsko-królewskiej armii, w szeregach której przeszedł szlak I wojny światowej. Jako żołnierz niepodległej Polski walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Z wojskowego ochotnika stał się zawodowym żołnierzem, z roku na rok zyskując coraz większe uznanie, m.in. nagrody wiceministra spraw wojskowych. Oprócz mocnego charakteru, gorliwości i wytrwałości, w karierze wojskowej pomogły mu także umiejętności kowalskie, bowiem dzięki nim kierował m. in. pułkową kuźnią w 21. Pułku Artylerii Lekkiej w Bielsku-Białej. Gdy wybuchła II wojna światowa, walczył w Armii „Karpaty”. Po krótkim pobycie w niemieckiej niewoli został zwolniony do domu. Z córkami – Józefą i Janiną – zaangażował się w działalność konspiracyjną w ramach Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej na terenie placówki Głogów Młp. Prowadził m. in. skrzynkę kontaktową, organizował szkolenia i magazynował broń. Od 1943 r. był też referentem sanitarnym. Brał udział w akcji „Burza” i akcji „Zamek” w celu uwolnienia akowców z komunistycznego więzienia, do którego wkrótce trafił za kontynuowanie walki przeciw komunistom w strukturach „NIE” – DSZ na terenie Głogowa i Trzebowniska. Pod pseudonimami „Jan”, „Zaremba”, „Marian”, „Stach” kierował komórkami „WiN” w tych miejscowościach. Po aresztowaniu w sierpniu 1947 r., po ponad półrocznym brutalnym śledztwie, został skazany na karę śmierci w procesie pokazowym 39 działaczy rzeszowskiego WiN-u. Ostatecznie, zamiast strzału w głowę, Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie zamienił mu karę na 15 lat więzienia we Wronkach. Ze względu na stan zdrowia wyszedł warunkowo w 1954 r. Ze zrujnowanym zdrowiem, bez nadziei na pracę i pod stałą kontrolą służb bezpieczeństwa żył krótko. Zmarł w 1961 r. W latach 90. został zrehabilitowany, a niedawno zyskał należną pamięć i hołd pokoleń w Głogowie Młp., który czci go jako swojego Żołnierza Niezłomnego.

2020-02-25 12:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wierni przysiędze

2020-03-10 10:35

Niedziela toruńska 11/2020, str. I

[ TEMATY ]

pamięć

ojczyzna

żołnierze wyklęci

władza komunistyczna

Aleksandra Wojdyło

Łasin pamięta o Wyklętych

Mieli zostać zapomniani, ale stali się ziarnem. Wydaje ono owoce – miłości ojczyzny, pamięci o bohaterach i świadomości narodowej.

Żołnierze Wyklęci, którzy nie złożyli broni, bo byli wierni przysiędze wojskowej, którzy nie chcieli bratać się z sowietami i walczyli do końca. To oni stanęli w szeregi drugiej, powojennej konspiracji. Władza komunistyczna widziała w nich bandytów i tropiła jak wilki.

Mieli zostać zapomniani – tak sobie „życzyła” władza komunistyczna. Stali się jednak ziarnem, dzięki któremu wzrasta dobro i wydaje owoce – miłości ojczyzny, pamięci o bohaterach i świadomości narodowej, przynależności do wspólnoty oraz poczucia, że nie należy się poddawać w realizowaniu ważnych celów.

Ósmy bieg „Tropem Wilczym” z okazji 9. Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbył się po raz pierwszy w Łasinie. Ponad 80 osób stanęło na linii startu. Burmistrz Łasina odczytał list przewodni Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przypominający ideę święta oraz biegu. Nowoczesny patriotyzm połączył wszystkie pokolenia. W biegu pamięci wystartowali młodzi i dorośli, uczniowie i nauczyciele, rodzice i dzieci, członkowie klubu sportowego, Klubu Historycznego im. Armii Krajowej oraz niezrzeszeni. Wszyscy dumnie prezentowali bohaterów drugiej konspiracji na swoich koszulkach. Była to także doskonała okazja do zainteresowania się życiorysami niezłomnych, którzy zapłacili życiem za marzenia o wolnej Polsce, nie dali się złamać i nie dali się zniszczyć w najtrudniejszych czasach. Na mecie uśmiechy na twarzach rozświetlały wyjątkowe medale, a organizator – Stadion Miejski – zapewnił gorący poczęstunek. Radość płynie z faktu, że pamięć o rodzinnych bohaterach wyklętych, którą kultywował przede wszystkim Klub Historyczny im. AK (m.in. przez Festiwal Piosenki i Poezji Patriotycznej, apele i wystawy okolicznościowe, dzielenie się informacjami), podejmuje teraz także środowisko sportowe.

Bóg, Honor, Ojczyzna – tego bronili do śmierci, a naszym obowiązkiem jest pamięć o nich.

Bóg, Honor, Ojczyzna – tego bronili do śmierci, a naszym obowiązkiem jest pamięć o nich. Zawołajmy ich po imieniu! Niech pamięć trwa. Nie dajmy sobie wydrzeć wartości, za które ginęli niezłomni. Mordowani w ubeckich katowniach, zakopywani w bezimiennych dołach śmierci, do dziś nie wszyscy mają swoje groby. A tych, których jeszcze nie udało się odnaleźć, prosimy – bohaterowie – dajcie się odnaleźć!

CZYTAJ DALEJ

Niedziela Palmowa - bez procesji, udziału wiernych i konkursów palm wielkanocnych

2020-04-04 14:50

[ TEMATY ]

Niedziela Palmowa

koronawirus

Bożena Sztajner

W tym roku Niedzieli Palmowej, rozpoczynającej Wielki Tydzień, ze względu na ograniczenia związane z epidemią koronawirusa nie będą towarzyszyć procesje z palmami do kościołów. Cała liturgia będzie przebiegała w świątyni, praktycznie bez udziału wiernych. Można będzie natomiast śledzić transmisje w mediach tradycyjnych i społecznościowych. Odwołane zostały tradycyjne konkursy palm wielkanocnych w Łysem i Lipnicy Murowanej.

W Niedzielę Palmową w Kościele katolickim rozpoczyna się Wielki Tydzień. Liturgia tego dnia jest pamiątką uroczystego wjazdu Jezusa do Jerozolimy pięć dni przed Jego ukrzyżowaniem. Liturgia Niedzieli Palmowej jest rozpięta między dwoma momentami: radosną procesją z palmami oraz czytaniem - jako Ewangelii – Męki Pańskiej.

Mimo obowiązujących tego dnia czerwonego koloru szat liturgicznych, uroczystość ma radosną wymowę, gdyż rozpoczyna ciąg wydarzeń, przez które dokonało się zbawienie świata. W Polsce Niedziela Palmowa nosiła także nazwę Niedzieli Kwietnej, bo zwykle przypada w czasie gdy pokazują się pierwsze kwiaty. W Niedzielę Palmową po sumie odbywały się w kościołach przedstawienia pasyjne.

W tym roku radosne obchody Niedzieli Palmowej będą miały z konieczności ograniczony wymiar. Wszystko z powodu obostrzeń w gromadzeniu się większej liczby osób zarówno wewnątrz świątyń, jak i w otwartej przestrzeni. Do tych zarządzeń dostosował się także Kościół w Polsce, ale podobnie będzie w tym roku na całym świecie.

Na mocy odpowiednich dekretów Stolicy Apostolskiej polscy biskupi wprowadzili wytyczne zmieniające w tym roku liturgiczne obchody Wielkiego Tygodnia i Triduum Paschalnego. W przypadku Niedzieli Palmowej, pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy należy odprawić według trzeciej formy obrzędu (wejście zwykłe). Wszystkie obrzędy mają się odbyć wewnątrz budynku.

Przy założeniu wynikającym z zarządzenia, że w świątyni podczas liturgii może jednocześnie przebywać do 5 osób (oraz dwie sprawujące liturgię), wszystkie uroczystości w parafiach będą odbywały się przy bardzo ograniczonym udziale wiernych albo bez ich udziału.

Proboszczowie powinni natomiast poinformować parafian dostępnymi środkami przekazu o godzinach Mszy św. i nabożeństw i w miarę możliwości zapewnić transmisję internetową, zapraszając do duchowego współuczestniczenia w liturgiach.

Każda z polskich diecezji przeprowadzi tego dnia liczne transmisje Mszy świętych na swoich stronach internetowych lub kierując do połączeń w mediach społecznościowych. Przykładem bardzo bogata "ramówka" celebracji dostępna na stronie archidiecezji warszawskiej - https://archwwa.pl/aktualnosci/niedziela-palmowa-z-parafii-transmisje-mszy-swietych-5-kwietnia/

Transmisje dostępne będą także w mediach tradycyjnych, w tym ogólnopolskich i lokalnych rozgłośniach radiowych i telewizyjnych.

Diecezjalne ŚDM

Ponadto w Niedzielę Palmową, od 1986 r. zgodnie z decyzją papieża Jana Pawła II, odbywają się w Kościele na całym świecie diecezjalne obchody Światowych Dni Młodzieży. Tegoroczne obchody, z powodu pandemii koronawirusa, zostały w wielu diecezjach świata przełożone lub odwołane. Decyzje w tej sprawie musieli podjąć także diecezjalni duszpasterze młodzieży w polskich diecezjach.

Jak wyjaśnia dyrektor Krajowego Biura Organizacyjnego ŚDM ks. Emil Parafiniuk, część diecezji zdecydowała się przenieść obchody w przestrzeń wirtualną, niektóre przełożyły datę na późniejsze miesiące tego roku, w oczekiwaniu zakończenie zagrożenia epidemiologicznego. Nie jest zatem tak, że diecezjalne ŚDM nie odbędą się w ogóle, a wręcz wielu duszpasterzy, przy wsparciu samej młodzieży, wykazuje wielką kreatywność przy dostosowaniu tegorocznego wydarzenia do wymogów związanych z respektowaniem zarządzeń państwowych.

Część biskupów będzie w Niedzielę Palmową sprawować w intencji młodzieży Msze św. transmitowane online. - Będą organizowane spotkania wirtualne, łącznie z grupami dzielenia. Jedna z diecezji przygotowała też na piątek przed Niedzielą Palmową Drogę Krzyżową z rozważaniami w oparciu o papieskie orędzie na 35. ŚDM. Także w piątek zostanie opublikowana Droga Krzyżowa autorstwa bp. Marka Solarczyka, także inspirowana tym orędziem – wylicza ks. Parafiniuk.

Inicjatywy młodzieżowe - #palmowachallenge i #pasja2020

Duszpasterstwo młodzieży diecezji bielsko-żywieckiej zachęca np. młodych ludzi, by w Niedzielę Palmową razem z bp. Romanem Pindlem spotkali się wirtualnie na wspólnej Koronce do Bożego Miłosierdzia. „Mimo że nie możemy być fizycznie razem w naszych wspólnotach parafialnych, ale również i w naszej diecezji, chcemy jednak wspólnie przeżyć ten święty czas Niedzieli Palmowej i Wielkiego Tygodnia” – zaapelowali duszpasterze młodzieży.

Aby uczestniczyć w wydarzeniu należy przesłać swoje zdjęcia profilowe na adres mailowy: pasja2020bz@gmail.com. Z nadesłanych fotografii powstanie kolaż, na tle którego w Niedzielę Palmową, 5 kwietnia o 15.00, bp Roman Pindel poprowadzi Koronkę do Bożego Miłosierdzia. Nabożeństwo będzie transmitowane na żywo na diecezjalnym profilu na Facebooku, YouTube i Twitterze.

Katowickie Duszpasterstwo Młodych oraz Duszpasterstwo Akademickie prowadzi akcję, która ma być przygotowaniem do nadchodzącej Niedzieli Palmowej. Do wykonywania konkretnych zadań zapraszają codziennie znane osoby, na przykład Maciej Musiał czy Halina Mlynkova.

Codziennie w mediach społecznościowych Duszpasterstwa Młodzieży i Duszpasterstwa Akademickiego ukazują się fragmenty orędzia papieża na tegoroczny Światowy Dzień Młodzieży. Poza tym dodawane są filmiki z zachętą do czynienia dobra, które kierują do młodych znane osoby.

Aby poznać zadania na kolejne dni trzeba wejść na stronę www.facebook.com/mlodzidlamlodych lub www.facebook.com/DAcentrum. Codziennie uczestnicy wezwani są do odmówienia modlitwy „Ojcze nasz” w intencji chorych na COVID-19.

Za kreatywne rozwiązanie kolejnych prób przewidziano nagrody. Akcję zwieńczy Msza św. w katowickiej katedrze w Niedzielę Palmową o godz. 12:00, w której będzie można uczestniczyć przez transmisję internetową. Szczegółowe informacje o inicjatywie #palmowachallenge dostępne są na stronie www.mlodzidlamlodych.pl.

Archidiecezja wrocławska zaprasza z kolei na Niedzielę Młodych online na godz. 16.00 w formie spotkania opartego o czytanie z Ewangelii o wskrzeszeniu młodzieńca (Łk 7, 11-17). Można też wykorzystać do inspiracji Orędzie papieża Franciszka na XXXV Światowy Dzień Młodzieży 2020.

"Zaproś do spotkania znajomych – spotkajcie się on-line (grupa do 6 osób). (...) Jesteśmy za siebie wzajemnie odpowiedzialni. Jeżeli nie chcemy się wypowiadać, możemy tylko słuchać, ale to co powiesz, może być bardzo ważne dla innych. Warto przełamać opory, podzielić się swoimi przemyśleniami" - zachęcają młodzi z archidiecezji wrocławskiej. Więcej szczegółów na profilu FB Diecezjalnego Duszpasterstwa Młodzieży Wrocław. Wirtualnemu wydarzeniu towarzyszy hasztag "mimoDrzwiZamknietych.

Bez konkursów palm wielkanocnych

Z powodu ogólnokrajowych obostrzeń nie odbędą się m.in. tak bardzo kojarzące się z Niedzielą Palmową dwa najsłynniejsze konkursy palm wielkanocnych - w Lipnicy Murowanej na Podkarpaciu i w Łysem na Kurpiowszczyźnie.

Odwołany został LI Konkurs "Palma Kurpiowska" oraz imprezy towarzyszące obchodom Niedzieli Palmowej w miejscowości Łyse - poinformował wójt Gminy Łyse Grzegorz Fabiszewski.

Niedziela Palmowa zawsze pełniła ważną funkcję w kulturze miejscowej społeczności. Jest przejawem piękna i najwyższych wartości dawnego zwyczaju, miłości do życia, odrodzenia, więzi współczesności z przeszłością. Tego dnia miejscowość staje się jedną z najbarwniejszych w całej Polsce i przyciąga rzesze turystów.

Konkurs w Niedzielę Palmową przetrwał ponad 50 lat nie tylko dzięki przywiązaniu mieszkańców parafii Łyse i Lipniki do tradycji, ale także dzięki wysiłkom organizatorów - instytucji i osób fizycznych. Organizatorem pierwszego konkursu było Muzeum w Łomży i Szkoła Podstawowa w Łysych. Ogromną rolę odegrał w pierwszych latach proboszcz parafii Łyse - niezapomniany ks. Adolf Pogorzelski, a w parafii Lipniki - ks. Aleksander Urynowicz i Państwo Karaszewscy z Kurpiowskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Łysych.

Z kolei konkurs w Lipnicy Murowanej sięga 1958 r., gdy tamtejszy poeta Józef Piotrowski ogłosił I Konkurs Palm na Niedzielę Palmową. Zainteresowanie było bardzo duże wśród mieszkańców, czego dowodem była niezliczona liczba palm. Wydarzeniu towarzyszą zwykle występy zespołów regionalnych, barwny jarmark wielkanocny, warsztaty wykonywania palm oraz indywidualne zwiedzanie zabytków. Z małej imprezy lokalnej konkurs przekształcił się w wydarzenie ogólnopolskie. O podtrzymywanie tradycji dba lokalny samorząd i parafia.

"Niestety nie ma takiej możliwości, aby konkurs mógł się odbyć biorąc pod uwagę obostrzenia. Już po wprowadzeniu stanu zagrożenia epidemicznego została podjęta decyzja o jego odwołaniu. To trudna i przykra decyzja, ale w kontekście tego co się dzieje, nie można było podjąć innej" - poinformował KAI Tomasz Gromala, wójt Gminy Lipnica Murowana.

Warszawa

CZYTAJ DALEJ

Niedziela Palmowa online! Gdzie obejrzeć Mszę św.?

2020-04-05 10:21

Bożena Sztajner

29 marca abp Marek Jędraszewski udzielił mieszkańcom archidiecezji krakowskiej dyspensy od udziału w niedzielnej Mszy św. Poniżej prezentujemy miejsca w sieci, które oferują transmisje Eucharystii.

Porządek Mszy św. online w małopolskich parafiach i sanktuariach:

- sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach: Msza św. o godz. 7:00 transmitowana w TVP1, Msze św. o godz. 9, 10.30, 12, 13.30, 15.20, 16.30, 18 oraz Gorzkie Żale w niedzielę o 18.30 transmitowane pod linkiem

- kolegiata św. Anny: Msze św. codziennie o 19.30, Gorzkie Żale w niedzielę o 18.30 pod linkiem

- klasztor ojców Dominikanów: Msze św. codziennie o 18.30, bezpośrednio po Mszy św. nieszpory pod linkiem

- bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie (jezuici): Msze św. o godz. 6, 7, 8, 9, 15.30, 18, w niedzielę 6, 7.30, 9, 11, 12, 15.30, 18 pod linkiem

- Parafia pw. Matki Bożej Pocieszenia w Krakowie (pallotyni) Msze św. o godz. 7, 8.30, 13, 20 pod linkiem

- opactwo Benedyktynów w Tyńcu: Msze św. o godz. 8.30, 10.30, 12.30, 18 pod linkiem

- sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej: Msze św. o godz. 6, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19 pod linkiem

- sanktuarium Matki Bożej Myślenickiej: Msze św. codziennie o 19.30, różaniec o 20.30 pod linkiem

- sanktuarium Matki Bożej Królowej Podhala w Ludźmierzu: Msze św. codziennie o 12 oraz w niedzielę o godz. 7, 9, 11, 17 pod linkiem

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję