Reklama

Niedziela Kielecka

Pamięć o tamtym wrześniu

Niedziela kielecka 35/2019, str. 4-5

[ TEMATY ]

II wojna światowa

TER

Miejsce mordu na Polakach w Kielcach przy ul. Krakowskiej

Osiemdziesiąt lat temu, 1 września 1939 r. w wyniku napaści Niemiec na Polskę rozpoczęła się druga wojna światowa, która pochłonęła około sześćdziesięciu milionów ofiar. Polska, procentowo licząc straty ludności, zapłaciła największą daninę krwi. Zginęło około 6 milionów naszych obywateli. Mijający czas powoduje, że nasza pamięć się zaciera, odchodzą świadkowie tamtych wydarzeń, pojawiają się kłamliwe opracowania wybielające tych, którzy byli katami, a oczerniające ofiary. Nie tak dawno kanclerz Niemiec Angela Merkel, świętując 75. rocznicę lądowania sił alianckich w Normandii, powiedziała, że: „ta wyjątkowa operacja wojskowa ostatecznie przyniosła Niemcom wyzwolenie od nazistów”. Kim byli owi naziści? W Polsce jeszcze o tym pamiętamy, ale jak długo? Warto byśmy znali historię, szczególnie historię naszej „małej ojczyzny” i uczyli jej młodsze pokolenia.

Nasi na Westerplatte

Dumą naszego regionu są żołnierze 4. Pułku Piechoty Legionów, którzy wyruszyli z kieleckiej Bukówki w marcu 1939 r. i objęli półroczną służbę na Westerplatte. Tutaj, strzałami z niemieckiego pancernika Schleswig-Holstein rozpoczęła się II wojna światowa. Żołnierze mieli wstrzymywać atak nieprzyjaciela przez 12 godzin, wytrwali siedem dni, bohatersko się broniąc ziemi ojczystej, dawali nadzieję wszystkim Polakom. O ich bohaterstwie słyszał każdy, ale w czasie II wojny światowej były setki, tysiące osób, którzy tak jak żołnierze z Westerplatte oddawali swoje życie za Polskę.

Pierwsze bomby spadły na Kielce już pierwszego września 1939 r. Niemieckie samoloty zbombardowały koszary na Bukówce, lotnisko w Masłowie i ujęcie wody w Białogonie. Niemieckie wojsko szybko zajmowały kolejne tereny, wkraczając do Kielc 5 września. Jednak walki nie ustały, 6 września Polacy przeprowadzili akcję zniszczenia czołgów oraz wozów bojowych, w czasie gdy wyjeżdżały z Kielc. W okolicach Dąbrowy urządzono zasadzkę. Udało się zniszczyć dużą ilość sprzętu, a Niemcy zaskoczeni obecnością polskiego wojska zarządzili odwrót. Aby osłabić ducha oporu Niemcy od razu wprowadzili terror. Już 5 września rozstrzelano kilku cywilów ukrywających się w dzielnicy Cegielnia. Kolejne osoby okupanci rozstrzelali na Malikowie. Przez kolejne lata wojny nie było dnia, w którym by Niemcy kogoś w Kielcach nie rozstrzelali. Niemcy mordowali Polaków w więzieniu przy ul. Zamkowej, a także na Stadionie Leśnym. Organizowali również pokazowe egzekucje, jak na przykład w 1943 r., kiedy to na placu przed kościołem św. Wojciecha publicznie rozstrzelano żołnierzy Armii Krajowej.

Reklama

Walki trwały

Kielce mogą być dumne z osób, które walczyły z niemieckim okupantem. Na światło dzienne wychodzą nowe fakty związane z latami wojny. Andrzej Wiatkowski ze Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego niestrudzenie szuka bohaterów czasu wojny, dokumentuje ich losy i dba, aby pamięć o nich nie przeminęła. Tak było na przykład z por. Witoldem Harasimowiczem, osobą szerzej nieznaną. Okazuje się, że por. Harasimowicz trafił do szpitala 2 października 1939 r. z raną postrzałową jelit. – Oznacza to, że w tych dniach, kiedy w całej RP walki już ustały, wokół Kielc jeszcze trwały. Informacja ważna dla historyków zajmujących się tematyką walk w wojnie obronnej 1939 r. na ziemi kieleckiej – mówi A. Wiatkowski. Dzięki jego staraniom grób por. Harasimowicza został niedawno włączony do Kwatery Żołnierzy Września 1939 r. Por. Witold Harasimowicz, oficer 24 Pułku Piechoty, urodził się w Równem 11 XI 1913, zmarł w Kielcach 5 X 1939 r.

Zginęła od kuli w serce ratując życie

– Takich patriotów związanych z Kielcami jest więcej – proszę zobaczyć, przy zbiegu ulic Dębowej i Klonowej stoi pomnik pamięci harcerki Zofii Dziewięckiej. Umieszczona jest na nim tablica, na której widnieje harcerska lilijka i napis: Przechodniu!/W dniu 5.09.1939 r./w tym miejscu opatrując rany/żołnierza polskiego zginęła/dh. Zofia Dziewięcka/Czuwaj! Społeczeństwo Kielc. Poniżej, mała tabliczka z datą odsłonięcia pomnika: 9.9.2001r. – Minęło tyle czasu, a nie zapomnieliśmy o tej bohaterskiej dziewczynie – mówi. Pomnik ustawiono z inicjatywy Urszuli Kępkowskiej. Kim była Zofia Dziewięcka, jak zginęła? Zofia Dziewięcka urodziła się 5 maja 1919 r. w Kurozwękach. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Kurozwękach kontynuowała naukę w Państwowym Gimnazjum im. Błogosławionej Kingi w Kielcach, w klasie matematyczno-przyrodniczej. W 1937 r. uzyskała świadectwo dojrzałości. W tym czasie jej rodzice przenieśli się do Kielc, gdzie ojciec został kierownikiem szkoły powszechnej. W latach 1937-39 była słuchaczką Państwowego Pedagogium w Kielcach. W szkole tej kierowała samorządem szkolnym. Podczas pobytu w Pedagogium zapisała się do starszoharcerskiego zastępu „Jodeł”. W pierwszych dniach września 1939 r. otrzymała przydział w kieleckim magistracie do obsługi telefonów. Mieszkała z rodzicami w kieleckiej dzielnicy Szydłówek przy ulicy Wierzbowej. – 5 września 1939 r., był to dzień wzmożonych niemieckich nalotów na Kielce, tego dnia miasto uległo największemu zniszczeniu, zginęło wiele osób. Pomocą rannym zajmowały się m. in. harcerki z Pogotowia Wojennego. W ogrodzie państwa Dziewięckich leżał ranny polski oficer. Zofia chwyciła apteczkę i pobiegła udzielić pomocy żołnierzowi. W tym momencie padł strzał. Otrzymała kulę w serce. Poniosła śmierć w wieku 20 lat i była pierwszą śmiertelną ofiarą Hufca Kielce w II wojnie światowej. – Właśnie o takich bohaterskich osobach powinniśmy mówić, stawiając ich młodym ludziom za przykład. Historia działa się i dzieje się nie tylko gdzieś na polach bitewnych, ale też obok nas, tutaj w naszej „małej ojczyźnie” – a mieszkańcy Kielc i ci młodzi i ci starsi w czasie drugiej wojny światowej „zachowali się jak trzeba”. Milczącymi świadkami ich bohaterstwa są liczne groby i pomniki upamiętniające ich męczeństwo – mówi Wiatkowski.

Cudem ocalał

– Wjeżdżając do Kielc od strony Krakowa zauważymy w pobliżu stacji benzynowej Orlen nowy pomnik upamiętniający Polaków, ofiary egzekucji niemieckiej w dzielnicy Cegielnia i na polach za Koszarką. Poświęcony jest on dziewięciu Polakom zamordowanym przez Niemców 5 września 1939 roku, pięciu w dzielnicy Cegielnia, i czterech na polach za Koszarką. Była to zemsta Niemców za ostrzelanie ich z karabinu maszynowego ustawionego na Kadzielni, w wyniku którego zginął dowódca oddziału. Kompozycję pomnika tworzą krzyż i głaz, wokół którego ułożonych jest 10 odłamków skały wapiennej. Aż trudno uwierzyć, ale jeden ze skazanych na rozstrzelanie Polaków, Paweł Gielniewski mimo oddanych do niego czterech strzałów przeżył. – Pierwsza niemiecka kula przeszyła mu lewy bok, druga trafiła w rękę, a trzecia w głowę – poraniła mu górną wargę. Żaden ze strzałów nie był śmiertelny. Gielniewski udał zmarłego i leżąc we krwi doczekał zmroku. Chciał się doczołgać do domu, który był 200 m od miejsca egzekucji. Jednak zobaczył Niemca jadącego motorem i zawrócił. Niedługo potem do ciał pomordowanych Polaków podeszli Niemcy sprawdzając, czy któryś z nich nie przeżył. Jak wspominał syn pana Pawła: – Ojciec szczerze się modlił o uratowanie. Jeden z Niemców podszedł do zakrwawionego Gielniewskiego i sprawdził mu puls, wyczuł coś niepokojącego, więc przyłożył pistolet do głowy ofiary i strzelił. Kula przeszła przez usta, rozrywając je z lewej strony i raniąc język. I ten strzał nie okazał się śmiertelnym. Paweł przeżył, doczołgał się do drzwi swojego domu, został uratowany. Zmarł w 1969 r.

Reklama

Świadkowie odchodzą, młodzi muszą pamiętać

– Z roku na rok zmniejsza się liczba osób, które przeżyły wojnę i mogą zaświadczyć o prawdzie, o ogromie cierpień, których doznali Polacy od Niemców i od Rosjan. Po tak zwanym „wyzwoleniu Kielc” NKWD zajęło kieleckie więzienie, które szybko zapełniło się żołnierzami polskiego podziemia. Nawet nie zakładali nowych ksiąg ewidencyjnych, nazwiska aresztowanych wpisywali w księgi gestapowskich oprawców. Jeżeli nie znajdziemy następców, którzy będą przypominać jak naprawdę wyglądała historia Polski, stracimy tożsamość. Naród bez pamięci nie jest narodem, lecz masą ludzi. Apeluję do wszystkich nauczycieli historii, aby niestrudzenie młodemu pokoleniu przekazywali fakty z historii Polski, nawet te bolesne. Ludzie, którzy nie znają historii są skazani na jej powtarzanie – oby do tego nigdy nie doszło – mówi Andrzej Wiatkowski.

2019-08-27 12:56

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Z miłości pokonali strach

2020-06-30 12:26

Niedziela zamojsko-lubaczowska 27/2020, str. IV

[ TEMATY ]

II wojna światowa

pomoc Żydom

rodzina Trzcińskich

Pomnik Wisławy i Pawła Trzcińskich

Bohaterska rodzina Trzcińskich została upamiętniona. Pomnik im poświęcony stanął obok żydowskiego cmentarza w Biłgoraju przy ul. Marii Konopnickiej.

Wisława (w wielu źródłach występuje też pod imieniem Wiktorii) i Paweł Trzcińscy ratowali polskich Żydów w czasie II wojny światowej, za co ponieśli śmierć z rąk hitlerowców. Zostali zamordowani 2 marca 1943 r. Trzcińscy dokarmiali grupę ukrywających się Żydów. Wisława, codziennie nosiła im żywność. Historykom nie udało się ustalić ilu ich było. Wiemy, że Żydzi ukrywali się od jesieni 1942 r., czyli pomoc udzielona im przez rodzinę Trzcińskich trwała co najmniej kilka miesięcy. Kulisy wykrycia przez Niemców ich kryjówki nadal pozostają owiane mgłą tajemnicy. Pewne jest, że 17 lutego 1943 r. Niemcy aresztowali Pawła i Wisławę. Od razu trafili oni do więzienia, gdzie byli torturowani. Zarekwirowano także cały majątek rodziny. Tego samego dnia ukrywający się Żydzi zostali rozstrzelani tuż przy swojej kryjówce, przy ulicy 3 Maja. Małżeństwo Trzcińskich zostało stracone niemal trzy tygodnie później. Według świadków podczas egzekucji próbowali ratować się ucieczką. Pochowani zostali na cmentarzu w Biłgoraju, przy ul. Lubelskiej – opowiadał rzecznik prasowy Urzędu Miasta Biłgoraj, Paweł Jednacz.

CZYTAJ DALEJ

Kanada: zdewastowane stacje Drogi Krzyżowej

2020-07-01 11:15

[ TEMATY ]

przemoc

Kanada

goniec.net

Kanadyjska diecezja Sault Sainte Marie w prowincji Ontario zapowiedziała, że naprawi sześć posągów ze stacji Drogi Krzyżowej w Groty Matki Bożej z Lourdes w Sudbury, które niedawno zniszczyli wandale. Niektórym z rzeźb odcięto głowy i ramiona. Dotąd nie znaleziono brakujących elementów.

Stacje upamiętniające Mękę Pańską stanęły w miejscu, które powstało na wzór Groty w Lourdes, gdzie w 1858 r. Matka Boża ukazała się św. Bernadecie, na początku lat 50. ub. wieku. Samo miejsce zbudowała w 1907 roku francuskojęzyczna społeczność w tym regionie Kanady. Dotąd jest miejscem licznych pielgrzymek i modlitwy. Tutejsza figura Maryi nosi nazwę „Królowa Galów”.

Niedawny wandalizm z 22 maja br. w Sudbury, w wyniku którego uszkodzonych zostało 6 figur, nie jest wiązany z ostatnią falą incydentów, podczas których pod hasłem walki z rasizmem dewastowane są pomniki. Według lokalnych mediów, nie zidentyfikowano żadnych podejrzanych, a dochodzenie utknęło w martwym punkcie.

Diecezja nawiązała już kontakt z artystami, którzy mogą naprawić uszkodzone figury. Diecezja, aby uniknąć olbrzymich kosztów związanych z odlaniem na nowo posągów, chciałaby skłonić rzeźbiarzy do wytworzenia brakujących części uszkodzonych postaci.

CZYTAJ DALEJ

Premier Morawiecki prezentuje spadek cen dzięki nowej matrycy VAT

2020-07-01 19:58

[ TEMATY ]

premier

PAP

Cena koszyka wybranych 22 artykułów, po wprowadzeniu 1 lipca 2020 r. nowej matrycy VAT, spadła o 67,90 zł - wynika z wpisu na koncie premiera Mateusza Morawieckiego na Facebooku. Pisze on też, że 12 lipca Polacy zdecydują, czy chcą „dalszej obniżki podatków”.

W polityce liczą się spełnione obietnice, a nie puste słowa. Przez 8 lat rządów PO tych drugich nasłuchaliśmy się aż nadto. Ile z nich zostało zrealizowanych - pozostawmy to ocenie Polaków, ale rekordowe poparcie dla Zjednoczonej Prawicy w poprzednich wyborach mówi samo za siebie - napisał na twitterze premier Mateusz Morawiecki.

Dziś stoimy przed podobnym wyborem. Konsekwentnie realizujemy obietnice wyborcze, podczas gdy opozycja i jej kandytat jedyne, co robią, to seryjnie mijają się z prawdą.

Niech przemówią zatem twarde liczby. Oto przykładowy koszyk podstawowych produktów spożywczych SPRZED i PO wprowadzonej przez rząd i podpisanej niezwłocznie przez Prezydenta Andrzej Duda ustawie o nowej matrycy VAT.

Nowe prawo ujednolica cały szereg stawek podatkowych, które niedawno podlegały wielu kategoriom. Obniżyliśmy VAT na mnóstwo podstawowych, niezbędnych do codziennego życia dla milionów polskich rodzin, rodzajów produktów.

Skupiliśmy się szczególnie na artykułach dziecięcych oraz pieczywie, owocach i środkach higieny.

Zarzuca nam się, że podnieśliśmy VAT na owoce morza. Cóż, kiedyś już rządzili tacy, którzy traktowali ośmiorniczki jako produkt pierwszej potrzeby i płacili nimi z państwowych pieniędzy. Mam jednak nadzieję, że te czasy już nie wrócą, bo Polacy to mądry i pamiętliwy naród.

Proszę sobie porównać, kto zyska, a kto straci na proponowanych przez nas zmianach. Dzisiejsze obniżki podatków wpisują się we wcześniejsze ulgi. Pozwólcie, że przypomnę o:

- niższym podatku PIT dzięki podwyższeniu kosztów uzyskania przychodów

- małym ZUSie dla przedsiębiorców

- obniżce CIT do 9%

- obniżce akcyzy na energię elektryczną

- obniżce VAT do 8 proc. na domową instalację fotowoltaiczną

- obniżce PIT do 17%

- 0 proc. PIT dla Młodych do 26. roku życia

To nie koniec naszych planów. Jak już wspominałem wcześniej, druga kadencja to czas, kiedy chcemy skupić się na rozwoju, modernizacji i innowacyjności. Kolejne obniżki podatków są jej częścią.

Zachęcam do udostępniania tej grafiki. Liczby nie kłamią. Sprzeciwiajmy się manipulacjom, półprawdom i fake newsom.

Pamiętajcie - te wszystkie programy wsparcia i obniżki podatków nie byłyby możliwe bez zmiany poprzedniej władzy. To my razem z Prezydentem Andrzejem Dudą uszczelniliśmy system podatkowy, przywróciliśmy Polakom godność i wiarę w słowo solidarność, to my skutecznie odzyskujemy pieniądze od mafii i zagranicznych firm.

Wszystko po to, by polskie rodziny były bezpieczne i coraz bogatsze. Nie zawrócimy z tej drogi - a to, czy będziemy nią dalej podążali, zależy wyłącznie od Państwa.

Już 12 lipca Polacy zdecydują, czy chcą dalszej obniżki podatków, wielkich programów modernizacyjnych i polskiego państwa dobrobytu, czy mglistej wizji obietnic bez pokrycia.

Wierzę, że wybierzecie mądrze i odpowiedzialnie! - apelował Premier.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję