Reklama

Od czego by tu zacząć?

Niedziela Ogólnopolska 33/2019, str. 53

SimonsArt-PhotoVideo – stock.adobe.com

Jan Sebastian Bach lub Beatlesi? A może Wolfgang Amadeusz Mozart razem z Pink Floyd? A jeśli nie Fryderyk Chopin, to może John Coltrane? Jak daleko sięgam pamięcią, od kiedy tylko obok czynnego muzykowania zajmuję się pisaniem, co rusz słyszę pytanie: Od czego rozpocząć świadome słuchanie muzyki?

Nie chodzi o to, które wynika z wszechobecności tego rodzaju artystycznej ekspresji werbalizowanej dźwiękiem, muzyki płynącej z każdej strony, ale o słuchanie wymagające odrobinę więcej skupienia. Świadomej decyzji, wyboru, selekcji. Najczęściej padają pytania od osób, które gdzieś nagle zachwyciły się muzyką, o której dotąd sądziły, że najzwyczajniej jej nie lubią. Zawsze zadaję w takiej sytuacji pytanie: Skąd ta niechęć, skąd to przekonanie?

Niestety, zazwyczaj u źródeł leży przeszłość. Ktoś zabrał małe dziecko do filharmonii na koncert adresowany do koneserów, kiedy indziej wyobrażenie o jazzie zbudowane jest na ekstremalnych free-jazzowych eksperymentach, często mających mało wspólnego z muzyką, a nierzadko zbudowanych na narkotycznej halucynacji. I przyznam, w takich chwilach żal mi, że ktoś kiedyś zrobił ludziom krzywdę. Zniechęcił do tego, co z założenia cenne i dobre w ogromie dorobku kompozytorów i muzyków. W pewnym sensie znam to z autopsji. Coś, co określa się tzw. normą programową w procesie edukacyjnym, bywa skażone oderwaniem od rzeczywistości tworzących owe normy. Jako dziewięciolatek miałem w szkole muzycznej słuchać i zachwycać się muzyką Witolda Lutosławskiego i Karola Szymanowskiego. Nawet pod koniec szkoły podstawowej nie byłem gotów na delektowanie się „Trenem – Ofiarom Hiroszimy” Krzysztofa Pendereckiego. Kiedy dziecku zaserwuje się tak poważne dzieło, efekt może być jeden – zniechęcenie. Do Lutosławskiego dorasta się w okolicy studiów (darem od Boga była możliwość grania z Mistrzem w czasie studiów, a to znacznie ułatwia percepcję dzieła). Penderecki, zwłaszcza ten początkowy, eksperymentalny, to ciągle dla wielu „terra incognita”. Możliwość smakowania tych fraz wynika wprost z doświadczenia, a prościej – setek i tysięcy godzin spędzonych z muzyką, czy jak w moim przypadku, z instrumentem.

Reklama

Jeśli chodzi o takich kompozytorów, jak Bach, Chopin, Szymanowski czy fascynujący mnie wręcz do szpiku Dmitrij Szostakowicz, mamy do czynienia z przejawem geniuszu. To wyżyny intelektualne i emocjonalne człowieka w sensie cywilizacyjnym. Jaką więc czyni się szkodę, rzucając nieprzygotowanego słuchacza na to dzieło? To jakby kazać dzieciom w przedszkolu zamiast bajek słuchać „Ulissesa” Jamesa Joyce’a! Każda dziedzina sztuki ma swoje ekstremum innowacyjne, właściwe dla każdej epoki. Chopin i Bach też kiedyś szokowali nie mniej niż Penderecki, Xenakis czy Boulez w czasach nam współczesnych. Bo jeśli wchodzić w muzykę jak do nieznanego lasu, to trzeba to czynić rozważnie.

Kiedyś jako wydawca, tworząc playlistę płyty z muzyką Chopina, odwołującą się do ścisłego kanonu – przepraszam za kolokwializm – hitów mistrza Fryderyka, szukałem tego, co jest oczywiste na zasadach: ja to już kiedyś słyszałem! Piękne polskie interpretacje, te mistrzowskie, wydobyte z archiwum Polskiego Radia, sprawiły, że album „Romantycznie” był nominowany do Fryderyka. I nie przeszkodziło to, że wiele wykonań liczyło sobie po kilka dekad. To jest najzwyczajniej genialna muzyka w niemniej genialnej interpretacji. Kiedy sponsor płyty na numizmatycznych targach w Berlinie dawał ją w prezencie kontrahentom (muzyka sączyła się z głośników), ustawiła się kolejka chętnych do zakupu…płyty. Ale to, co dotyczy Chopina, dotyczy każdego gatunku muzyki.

Za tydzień zarekomenduję kilka kompozycji i interpretacji, które pozwolą Państwu wejść do zaczarowanego świata muzyki. Do tego, do którego z jakiegoś powodu nie weszliście dotąd. Te dźwięki już tam są i na Państwa czekają – ku waszej radości.

2019-08-13 12:55

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Niedziela Palmowa - bez procesji, udziału wiernych i konkursów palm wielkanocnych

2020-04-04 14:50

[ TEMATY ]

Niedziela Palmowa

koronawirus

Bożena Sztajner

W tym roku Niedzieli Palmowej, rozpoczynającej Wielki Tydzień, ze względu na ograniczenia związane z epidemią koronawirusa nie będą towarzyszyć procesje z palmami do kościołów. Cała liturgia będzie przebiegała w świątyni, praktycznie bez udziału wiernych. Można będzie natomiast śledzić transmisje w mediach tradycyjnych i społecznościowych. Odwołane zostały tradycyjne konkursy palm wielkanocnych w Łysem i Lipnicy Murowanej.

W Niedzielę Palmową w Kościele katolickim rozpoczyna się Wielki Tydzień. Liturgia tego dnia jest pamiątką uroczystego wjazdu Jezusa do Jerozolimy pięć dni przed Jego ukrzyżowaniem. Liturgia Niedzieli Palmowej jest rozpięta między dwoma momentami: radosną procesją z palmami oraz czytaniem - jako Ewangelii – Męki Pańskiej.

Mimo obowiązujących tego dnia czerwonego koloru szat liturgicznych, uroczystość ma radosną wymowę, gdyż rozpoczyna ciąg wydarzeń, przez które dokonało się zbawienie świata. W Polsce Niedziela Palmowa nosiła także nazwę Niedzieli Kwietnej, bo zwykle przypada w czasie gdy pokazują się pierwsze kwiaty. W Niedzielę Palmową po sumie odbywały się w kościołach przedstawienia pasyjne.

W tym roku radosne obchody Niedzieli Palmowej będą miały z konieczności ograniczony wymiar. Wszystko z powodu obostrzeń w gromadzeniu się większej liczby osób zarówno wewnątrz świątyń, jak i w otwartej przestrzeni. Do tych zarządzeń dostosował się także Kościół w Polsce, ale podobnie będzie w tym roku na całym świecie.

Na mocy odpowiednich dekretów Stolicy Apostolskiej polscy biskupi wprowadzili wytyczne zmieniające w tym roku liturgiczne obchody Wielkiego Tygodnia i Triduum Paschalnego. W przypadku Niedzieli Palmowej, pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy należy odprawić według trzeciej formy obrzędu (wejście zwykłe). Wszystkie obrzędy mają się odbyć wewnątrz budynku.

Przy założeniu wynikającym z zarządzenia, że w świątyni podczas liturgii może jednocześnie przebywać do 5 osób (oraz dwie sprawujące liturgię), wszystkie uroczystości w parafiach będą odbywały się przy bardzo ograniczonym udziale wiernych albo bez ich udziału.

Proboszczowie powinni natomiast poinformować parafian dostępnymi środkami przekazu o godzinach Mszy św. i nabożeństw i w miarę możliwości zapewnić transmisję internetową, zapraszając do duchowego współuczestniczenia w liturgiach.

Każda z polskich diecezji przeprowadzi tego dnia liczne transmisje Mszy świętych na swoich stronach internetowych lub kierując do połączeń w mediach społecznościowych. Przykładem bardzo bogata "ramówka" celebracji dostępna na stronie archidiecezji warszawskiej - https://archwwa.pl/aktualnosci/niedziela-palmowa-z-parafii-transmisje-mszy-swietych-5-kwietnia/

Transmisje dostępne będą także w mediach tradycyjnych, w tym ogólnopolskich i lokalnych rozgłośniach radiowych i telewizyjnych.

Diecezjalne ŚDM

Ponadto w Niedzielę Palmową, od 1986 r. zgodnie z decyzją papieża Jana Pawła II, odbywają się w Kościele na całym świecie diecezjalne obchody Światowych Dni Młodzieży. Tegoroczne obchody, z powodu pandemii koronawirusa, zostały w wielu diecezjach świata przełożone lub odwołane. Decyzje w tej sprawie musieli podjąć także diecezjalni duszpasterze młodzieży w polskich diecezjach.

Jak wyjaśnia dyrektor Krajowego Biura Organizacyjnego ŚDM ks. Emil Parafiniuk, część diecezji zdecydowała się przenieść obchody w przestrzeń wirtualną, niektóre przełożyły datę na późniejsze miesiące tego roku, w oczekiwaniu zakończenie zagrożenia epidemiologicznego. Nie jest zatem tak, że diecezjalne ŚDM nie odbędą się w ogóle, a wręcz wielu duszpasterzy, przy wsparciu samej młodzieży, wykazuje wielką kreatywność przy dostosowaniu tegorocznego wydarzenia do wymogów związanych z respektowaniem zarządzeń państwowych.

Część biskupów będzie w Niedzielę Palmową sprawować w intencji młodzieży Msze św. transmitowane online. - Będą organizowane spotkania wirtualne, łącznie z grupami dzielenia. Jedna z diecezji przygotowała też na piątek przed Niedzielą Palmową Drogę Krzyżową z rozważaniami w oparciu o papieskie orędzie na 35. ŚDM. Także w piątek zostanie opublikowana Droga Krzyżowa autorstwa bp. Marka Solarczyka, także inspirowana tym orędziem – wylicza ks. Parafiniuk.

Inicjatywy młodzieżowe - #palmowachallenge i #pasja2020

Duszpasterstwo młodzieży diecezji bielsko-żywieckiej zachęca np. młodych ludzi, by w Niedzielę Palmową razem z bp. Romanem Pindlem spotkali się wirtualnie na wspólnej Koronce do Bożego Miłosierdzia. „Mimo że nie możemy być fizycznie razem w naszych wspólnotach parafialnych, ale również i w naszej diecezji, chcemy jednak wspólnie przeżyć ten święty czas Niedzieli Palmowej i Wielkiego Tygodnia” – zaapelowali duszpasterze młodzieży.

Aby uczestniczyć w wydarzeniu należy przesłać swoje zdjęcia profilowe na adres mailowy: pasja2020bz@gmail.com. Z nadesłanych fotografii powstanie kolaż, na tle którego w Niedzielę Palmową, 5 kwietnia o 15.00, bp Roman Pindel poprowadzi Koronkę do Bożego Miłosierdzia. Nabożeństwo będzie transmitowane na żywo na diecezjalnym profilu na Facebooku, YouTube i Twitterze.

Katowickie Duszpasterstwo Młodych oraz Duszpasterstwo Akademickie prowadzi akcję, która ma być przygotowaniem do nadchodzącej Niedzieli Palmowej. Do wykonywania konkretnych zadań zapraszają codziennie znane osoby, na przykład Maciej Musiał czy Halina Mlynkova.

Codziennie w mediach społecznościowych Duszpasterstwa Młodzieży i Duszpasterstwa Akademickiego ukazują się fragmenty orędzia papieża na tegoroczny Światowy Dzień Młodzieży. Poza tym dodawane są filmiki z zachętą do czynienia dobra, które kierują do młodych znane osoby.

Aby poznać zadania na kolejne dni trzeba wejść na stronę www.facebook.com/mlodzidlamlodych lub www.facebook.com/DAcentrum. Codziennie uczestnicy wezwani są do odmówienia modlitwy „Ojcze nasz” w intencji chorych na COVID-19.

Za kreatywne rozwiązanie kolejnych prób przewidziano nagrody. Akcję zwieńczy Msza św. w katowickiej katedrze w Niedzielę Palmową o godz. 12:00, w której będzie można uczestniczyć przez transmisję internetową. Szczegółowe informacje o inicjatywie #palmowachallenge dostępne są na stronie www.mlodzidlamlodych.pl.

Archidiecezja wrocławska zaprasza z kolei na Niedzielę Młodych online na godz. 16.00 w formie spotkania opartego o czytanie z Ewangelii o wskrzeszeniu młodzieńca (Łk 7, 11-17). Można też wykorzystać do inspiracji Orędzie papieża Franciszka na XXXV Światowy Dzień Młodzieży 2020.

"Zaproś do spotkania znajomych – spotkajcie się on-line (grupa do 6 osób). (...) Jesteśmy za siebie wzajemnie odpowiedzialni. Jeżeli nie chcemy się wypowiadać, możemy tylko słuchać, ale to co powiesz, może być bardzo ważne dla innych. Warto przełamać opory, podzielić się swoimi przemyśleniami" - zachęcają młodzi z archidiecezji wrocławskiej. Więcej szczegółów na profilu FB Diecezjalnego Duszpasterstwa Młodzieży Wrocław. Wirtualnemu wydarzeniu towarzyszy hasztag "mimoDrzwiZamknietych.

Bez konkursów palm wielkanocnych

Z powodu ogólnokrajowych obostrzeń nie odbędą się m.in. tak bardzo kojarzące się z Niedzielą Palmową dwa najsłynniejsze konkursy palm wielkanocnych - w Lipnicy Murowanej na Podkarpaciu i w Łysem na Kurpiowszczyźnie.

Odwołany został LI Konkurs "Palma Kurpiowska" oraz imprezy towarzyszące obchodom Niedzieli Palmowej w miejscowości Łyse - poinformował wójt Gminy Łyse Grzegorz Fabiszewski.

Niedziela Palmowa zawsze pełniła ważną funkcję w kulturze miejscowej społeczności. Jest przejawem piękna i najwyższych wartości dawnego zwyczaju, miłości do życia, odrodzenia, więzi współczesności z przeszłością. Tego dnia miejscowość staje się jedną z najbarwniejszych w całej Polsce i przyciąga rzesze turystów.

Konkurs w Niedzielę Palmową przetrwał ponad 50 lat nie tylko dzięki przywiązaniu mieszkańców parafii Łyse i Lipniki do tradycji, ale także dzięki wysiłkom organizatorów - instytucji i osób fizycznych. Organizatorem pierwszego konkursu było Muzeum w Łomży i Szkoła Podstawowa w Łysych. Ogromną rolę odegrał w pierwszych latach proboszcz parafii Łyse - niezapomniany ks. Adolf Pogorzelski, a w parafii Lipniki - ks. Aleksander Urynowicz i Państwo Karaszewscy z Kurpiowskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Łysych.

Z kolei konkurs w Lipnicy Murowanej sięga 1958 r., gdy tamtejszy poeta Józef Piotrowski ogłosił I Konkurs Palm na Niedzielę Palmową. Zainteresowanie było bardzo duże wśród mieszkańców, czego dowodem była niezliczona liczba palm. Wydarzeniu towarzyszą zwykle występy zespołów regionalnych, barwny jarmark wielkanocny, warsztaty wykonywania palm oraz indywidualne zwiedzanie zabytków. Z małej imprezy lokalnej konkurs przekształcił się w wydarzenie ogólnopolskie. O podtrzymywanie tradycji dba lokalny samorząd i parafia.

"Niestety nie ma takiej możliwości, aby konkurs mógł się odbyć biorąc pod uwagę obostrzenia. Już po wprowadzeniu stanu zagrożenia epidemicznego została podjęta decyzja o jego odwołaniu. To trudna i przykra decyzja, ale w kontekście tego co się dzieje, nie można było podjąć innej" - poinformował KAI Tomasz Gromala, wójt Gminy Lipnica Murowana.

Warszawa

CZYTAJ DALEJ

Włochy: w Wielką Sobotę modlitwa przed Całunem Turyńskim

2020-04-05 13:00

[ TEMATY ]

całun turyński

Ireneusz Kajdana

Dla wielu podróż do Turynu i zobaczenie Całunu Turyńskiego jest spełnieniem marzeń

Archidiecezja turyńska w północnych Włoszech zapowiedziała, że w Wielką Sobotę tamtejszy arcybiskup Cesare Nosiglia poprowadzi o 17.00 modlitwę w kaplicy katedry św. Jana Chrzciciela, w której złożony jest Całun Turyński.

Modlitwa będzie transmitowana na żywo we włoskiej telewizji i w Internecie.

Całun Turyński, to lniane płótno, w które - zgodnie z tradycją - miało zostać owinięte ciało Chrystusa po śmierci na krzyżu. Charakter i umiejscowienie śladów odpowiadają opisowi Jego ran w Ewangelii. Całun jest bardzo rzadko wystawiany do adoracji publicznej.

Podczas wizyty w Turynie w 2010 r. papież Benedykt XVI nazwał Całun Turyński „ikoną Wielkiej Soboty”.

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję