Jubileuszowe spotkanie, zorganizowane w pierwszą niedzielę sierpnia br. w Nowym Targu, rozpoczęło się w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa, gdzie Eucharystię koncelebrował abp Marek Jędraszewski, a wokół stołu Pańskiego zgromadzili się kapłani związani z Podhalem. Metropolitę krakowskiego powitał kapelan Związku Podhalan – ks. Jan Gacek, który piękną gwarą powiedział: – Chcemy tu, w świątyni Serca Pana Jezusa, na tym ołtorzu złozyć syćkie nase górolskie serca. Łotwiyromy je na łościyż z nadziejom, pytajonc piyknie, by przez Twojom posługę Pon Bóg wypełnił je po brzegi łaską tak, cobymy na dalse roki mogli iść i syćkim ludziom scęście wić.

Jest się o co bić

W homilii abp Marek Jędraszewski przypomniał m.in. historię krzyża na Giewoncie i podkreślił: – Krzyż stanął na Giewoncie, by wszyscy podnoszący głowę do góry widzieli, w jakim kierunku trzeba patrzeć i skąd czerpać siły, by przemieniać oblicze tego świata na Boży obraz i podobieństwo.

Po Eucharystii uczestnicy jubileuszowych uroczystości przeszli na Rynek. – Zobacz, to idzie pan prezydent – powiedziała do kilkuletniej dziewczynki starsza pani, wzruszona wizytą Andrzeja Dudy, który szedł ulicą i pozdrawiał mieszkańców Nowego Targu, stojących na chodniku, na balkonach i bijących brawa wyjątkowemu gościowi.

O szczególnej roli, jaką odgrywa Związek Podhalan, mówił m.in. prezes Zarządu Głównego Związku Podhalan w Polsce – Andrzej Skupień, który po góralsku zauważył: – Tu trza podziękować syćkim, ftorzy działają w tych naszych organizacjach. Bo to jest działanie honorowe, niezapłacone, praca społecno. I przekonywał: – Jest ło co się bić. Cobymy mogli podać następnym pokoleniom te piykne zwycaje, to myślenie, może takie staroświeckie, moze trochę niedzisiejse, ale nase. I zachęcał: – Niechby tak sło dalej, coby podać wiare, stroje, muzyke, sposób rozumienio zycia...

Aktualne przesłanie

Spotkanie było też okazją do przywołania twórczości Władysława Orkana. Fragment „Wskazań dla synów Podhala” recytował potomek Orkana – Maciej Smreczak: „Nie przecinaj korzeni łączących Cię z rodną ziemią – choćbyś na krańcu świata się znalazł. To tak, jakbyś przeciął żyły żywota”.

Prezydent RP nadał Ordery Odrodzenia Polski współtwórcom i działaczom Związku Podhalan (w latach 1919-39) – Feliksowi Gwiżdżowi i Jakubowi Zachemskiemu. Poinformował także o objęciu Honorowym Protektoratem Prezydenta RP organizacji góralskich i przekazał akty protektoratu oraz pamiątkowe ryngrafy przedstawicielom Związku Podhalan w Polsce, Austrii, Kanadzie, Ameryce Północnej oraz Towarzystwu Przyjaciół Orawy i Związkowi Polskiego Spisza.

W przemówieniu, nagradzanym wielokrotnie brawami, Andrzej Duda podkreślał m.in. przywiązanie górali do wolności. Chwalił ich za niezłomność i upór. I zauważył: – W tym wszystkim ogromną rolę odgrywała wiara. I poddanie się Matce Najświętszej, Gaździnie Podhala... Prezydent podkreślił też szczególną cechę górali w podtrzymywaniu tradycji i dokonywaniu właściwych wyborów z tego, co niesie nowoczesność. I dodał: – Życzę wam, żeby ta umiejętność wśród polskich górali na całym świecie – wszędzie tam gdzie są: czy to na polskim Podhalu, na Orawie czy na Spiszu, na Sądecczyźnie czy na Żywiecczyźnie, w Chicago czy w Austrii, w Kanadzie czy w Australii, czy w jakimkolwiek innym miejscu na świecie – żeby ta umiejętność przetrwała. Jeżeli tak będzie, to zawsze będzie można zobaczyć dzieci w góralskich strojach. Dzieci mówiące gwarą, które z dumą będą podkreślały, że są Polakami.