Reklama

Niedziela Zamojsko - Lubaczowska

Przy krzyżu Chrystusa

Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Horyszowie Polskim obchodzi jubileusz 100-lecia istnienia

Niedziela zamojsko-lubaczowska 21/2019, str. 4-5

[ TEMATY ]

parafia

jubileusz

Andrzej Kurantowicz

Kościół parafialny w Horyszowie Polskim

Parafia w Horyszowie Polskim została erygowana 6 lutego 1919 r. Główne uroczystości jubileuszowe odbędą się 26 maja br., w dniu tradycyjnego odpustu ku czci Matki Bożej Królowej Świata. Natomiast 28 kwietnia br., w święto Miłosierdzia Bożego miała miejsce Niedziela Radiowa, która stała się wspaniałą okazją do tego, aby z szerokiej perspektywy spojrzeć na „wczoraj i dziś” parafii Horyszów Polski.

Pan Bóg działa w konkretnym miejscu i czasie posługując się wybranymi ludźmi. Jubileusz wspólnoty parafialnej stanowi wezwanie do tego, aby podziękować Panu Jezusowi za dar Jego obecności pośród ludu Bożego. Podobnie jak dla Izraelitów niezwykle ważna była pamięć i tożsamość, tak samo przeżywając rocznicę 100-lecia utworzenia parafii pragniemy odkrywać znaki obecności Bożej na przestrzeni dziejów. Dokonuje się to zarówno w wymiarze całej społeczności, jak i w indywidualnym życiu każdego człowieka. To przecież w kościele parafialnym przyjmujemy sakramenty, to tutaj Bóg mówi nam, że nas bardzo kocha. Parafia jest domem związanym z rodziną, z wiarą, z przywiązaniem do tradycji.

Początki parafii

Miejscowość Horyszów Polski leży ok. 15 km na wschód od Zamościa. Od XVI wieku wchodziła w skład Ordynacji Zamojskiej. Ludność tych terenów była zróżnicowana. Przeplatały się tutaj losy Polaków, Ukraińców i Żydów. Dzieje parafii opisał w obszernej publikacji z 1998 r. ówczesny proboszcz, ks. dr Leszek Oberda. Już od 1743 r. istniała w Horyszowie Polskim parafia greckokatolicka. W połowie XIX wieku posiadała ona filię w Stabrowie. Po kasacie unii w 1875 r. parafia ta została zniesiona, a na jej miejsce utworzono parafię prawosławną, która funkcjonowała do I wojny światowej. Na początku XX wieku ludność katolicka Horyszowa Polskiego i okolicznych wiosek podjęła starania o utworzenie parafii, ponieważ najbliższe kościoły były oddalone o 15 km. W roku 1908 wystarano się o plac pod budowę kościoła od Ordynacji Zamojskiej. Niestety, trudności stawiane ze strony ówczesnych władz rosyjskich oraz brak księdza wpłynęły na znaczne opóźnienie tych planów. Do zamierzeń związanych z utworzeniem parafii powrócono po dziesięciu latach, gdy 14 lutego 1918 r. przybył do Horyszowa Polskiego pierwszy kapłan katolicki, ks. Józef Barszczewski. Zajęto się wówczas energicznie tworzeniem nowej placówki religijnej. 28 lutego 1918 r. odbyło się ponowne wyświęcenie starego unickiego kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Zapadły wówczas także decyzje o budowie kościoła, plebanii i zabudowań gospodarczych. W połowie lipca 1918 r. tworząca się wspólnota przeżyła tragedię spalenia się kościoła. Na początku lata w roku odzyskania przez Polskę niepodległości rozpoczęto budowę nowej świątyni. 6 lutego 1919 r. spełniły się w końcu marzenia lokalnej wspólnoty i erygowana została nowa parafia Horyszów Polski. Dokonał tego bp Marian Fulman, ordynariusz diecezji lubelskiej. Po podziale parafii Dub, Grabowiec i Sitaniec w skład nowej wspólnoty wchodziły następujące wioski: Horyszów Polski, Bożydar, Cześniki, Czołki, Dębina, Karp, Kornelówka, Jarosławiec, Ministrówka Janówka, Nowa Kolonia Horyszów Polski, Rozdoły, Sitno, Stabrów, Stanisławka. Parafia Horyszów Polski na początku swojego istnienia liczyła ok. 5 tys. wiernych. Kolejnym ważnym wydarzeniem było przejęcie na własność 22 sierpnia 1919 r. cerkwi wybudowanej przez rząd carski w latach 1901-1903. Nieukończony kościół drewniany, po porozumieniu z Ordynacją Zamojską, sprzedano do Krynic. Cerkiew, która do dziś służy jako kościół parafialny, jest budowlą w stylu bizantyjskim z elementami architektury romańskiej. Lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku były okresem rozwoju materialnego parafii i konsolidowania się wspólnoty wiernych.

Reklama

Czas wojny

Okres II wojny światowej był bardzo trudny dla całej, zróżnicowanej narodowościowo społeczności. Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń było aresztowanie i rozstrzelanie organisty i ojców redemptorystów z Zamościa, którzy zastępowali chorego wówczas proboszcza ks. Marcina Płazę. Zostali oni oskarżeni przez donosiciela o śpiewanie podczas nabożeństwa majowego pieśni „Boże coś Polskę”, co było surowo zabronione przez okupantów. W roku 1942 parafia Horyszów Polski przeżyła tragedię pacyfikacji i wysiedleń. Zdewastowany i zrabowany został także kościół parafialny, który służył nasiedlonym Niemcom jako magazyn zbożowy. Ciekawym epizodem z okresu wojny jest fakt, że przez jakiś czas w Stanisławce należącej do parafii Horyszów Polski przebywał ks. Stefan Wyszyński. Późniejszy Prymas Polski ukrywał się na przełomie 1941 i 1942 r. w Żułowie, w ośrodku dla niewidomych prowadzonym przez Siostry Franciszkanki. Do Stanisławki przybył w celu wyrobienia sobie fałszywych dokumentów, ponieważ tutaj znajdował się punkt Armii Krajowej. Podczas wizytacji w maju 1948 r. bp Stefan Wyszyński ponownie przybył do parafii Horyszów Polski. W Stanisławce odwiedził dom państwa Nowosadów, gdzie się ukrywał. Do jednego z mieszkańców Sługa Boży miał powiedzieć: „Po tylu latach możemy sobie jeszcze rękę podać”. Utrzymywane długo w tajemnicy wydarzenia upamiętniają pomnik i krzyż stojące w tym symbolicznym miejscu.

Wierni ministranci

Dzieje parafii Horyszów Polski obfitują w wiele wydarzeń. Dowiadujemy się o nich przeglądając kroniki parafialne i rodzinne albumy. 14 października 2018 r. w kościele parafialnym jubileusz 50-lecia kapłaństwa świętował ks. prał. Jan Zdzisław Ciżmiński. Horyszów Polski był jego pierwszą parafią. Na Mszy św. sprawowanej przez dostojnego Jubilata zebrało się blisko 20 ministrantów, którzy przed 50 laty należeli do liturgicznej służby ołtarza. Ich wierność i przywiązanie do duszpasterza najlepiej pokazują, jak wielkie znaczenie ma wspólnota i formacja. W ostatnim dziesięcioleciu najtragiczniejszym wydarzeniem, jakie dotknęło parafię, była ciężka choroba i śmierć proboszcza, ks. Józefa Czausa. To właśnie on zainicjował i przeprowadził wiele prac, z których wierni wciąż się cieszą i mogą korzystać.

Niedziela radiowa

28 kwietnia br. Horyszów Polski odwiedziło Katolickie Radio Zamość. W czasie przeżywania jubileuszu była to znakomita okazja do tego, aby spojrzeć na parafię jako na cząstkę diecezji zamojsko-lubaczowskiej i ucieszyć się wszelkim dobrem tworzonym przez konkretnych ludzi. Dzisiejsza wspólnota jest bardzo aktywna. W parafii funkcjonuje wiele grup duszpasterskich, takich jak: Legion Maryi, KSM, Wspólnota Przyjaciele Oblubieńca, Apostolstwo Dobrej Śmierci, Szkolne Koła Caritas. Realizowane są także projekty termomodernizacji budynku kościoła i plebanii. Wierni angażują się w duszpasterstwo i apostolat oraz wspierają ks. proboszcza Krzysztofa Radyka w podejmowanych przez niego inicjatywach. Najważniejsze jest jednak duchowe dobro, które dzieje się w parafii. Wskazywał na to goszczący podczas Niedzieli Radiowej ks. Krzysztof Hawro, redaktor „Niedzieli Zamojsko-Lubaczowskiej”, który mówił podczas homilii, że my, jako Polacy jesteśmy szczególnie zobowiązani do odkrywania i przekazywania orędzia o miłosierdziu Bożym. Właśnie w bocznym ołtarzu kościoła parafialnego od kilkudziesięciu lat znajduje się obraz Jezusa Miłosiernego.

Reklama

Obchodom jubileuszu towarzyszą różne wydarzenia, które pomagają przeżyć ten ważny czas. W maju odbywa się rajd rowerowy granicami parafii, konkurs plastyczny i literacki, a przede wszystkim misje jubileuszowe. Głównym obchodom upamiętniającym powstanie parafii przed stu laty będzie przewodniczył pasterz diecezji bp Marian Rojek.

2019-05-21 13:11

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Być dla innych

2020-03-31 14:49

Niedziela Ogólnopolska 14/2020, str. 53

[ TEMATY ]

parafia

stock.adobe.com

Czterdziestu dorosłych i tyle samo dzieci. Tak wyglądają cotygodniowe spotkania pierwszej wspólnoty neokatechumenalnej przy bazylice Ojców Franciszkanów w Krakowie.

CZYTAJ DALEJ

Prymas Polski o wyborach 10 maja: pierwszorzędne jest życie i zdrowie człowieka

2020-04-06 09:38

[ TEMATY ]

wybory

Polak

wybory 2020

Radio Zet

Prymas Polski abp Wojciech Polak, pytany czy 10 maja powinny odbyć się wybory prezydenckie, stwierdził, że pierwszorzędne jest życie i zdrowie człowieka. "Jeżeli jest ryzyko dla życia i zdrowia, to nie powinniśmy narażać ani siebie, ani innych" - podkreślił.

Prymas Polski w poniedziałek był pytany w Radiu Zet o podtrzymywanie przez rządzących terminu wyborów prezydenckich, które mają się odbyć 10 maja.

"Nie chcę rozstrzygać kwestii politycznych - czy one się powinny odbyć czy nie powinny. Jeżeli stan zagrożenia jest taki, jaki dziś przeżywamy, jeżeli ciągle widzimy, że są ograniczenia, które pokazują, że jedyną rzeczą jest właśnie izolacja, to zawsze musimy pamiętać, że pierwszorzędne jest życie i zdrowie człowieka. I dopóki to zagrożenie życia i zdrowia człowieka istnieje, to myślę, że to, co powiedział arcybiskup Gądecki jest mi bliskie - powinno być zawieszenie tej rywalizacji politycznej i ograniczenie, które dotyczy także wyborów" - odpowiedział prymas Polski.

W ubiegły piątek przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki wystosował apel do wszystkich ugrupowań i komitetów wyborczych o ograniczenie i czasowe zawieszenie wszelkiej rywalizacji politycznej dotyczącej wyborów prezydenckich. Przypominając w poniedziałek ten apel abp Polak podkreślił, że jednoznacznie on pokazuje, że najistotniejsza i najważniejsza jest troska o życie i zdrowie obywateli.

"Uważam, że jeżeli jest ryzyko dla życia i zdrowia, to nie powinniśmy narażać ani siebie, ani innych" - podkreślił prymas Polski.

Dopytywany, czy jeżeli jednak odbędą się wybory 10 maja, to czy on weźmie w nich udział, abp Polak odpowiedział: "Tego nie wiem; nie będę narażał swojego życia i zdrowia". "Tu nie chodzi o mnie osobiście, o tylko moje życie i zdrowie, ale także o to, żeby inni się nie narażali" - dodał.

Prymas Polski był także pytany o wcześniejsze rozporządzenie rządowe, zgodnie z którym od 12 kwietnia aż do odwołania w kościołach lub na pogrzebach będzie mogło być obecnych do 50 osób. Abp Polak zaznaczając, że zapisy te nie były konsultowane z Konferencją Episkopatu Polski, opowiedział się za pozostawieniem obecnych ograniczeń limitujących udział wiernych w mszach św. do pięciu osób (z wyłączeniem osób sprawujących posługę).

"Jeżeli słyszymy to, co się dzieje dzisiaj (liczba zakażonych i ofiar epidemii - PAP), oczekuję, że w tym tygodniu na pewno pan minister powie, że przedłuży także ten czas restrykcji i taka sytuacja się nie wydarzy, a to, co zostało kiedyś zapisane nie będzie aktualne. Nic się nie zmienia (...). Jestem przekonany, że jeżeli będzie to apogeum (epidemii), że takie ogłoszenie będzie lada moment, że dalej jesteśmy w ograniczeniu, które dzisiaj przeżywamy" - tłumaczył abp Polak. Zachęcał także wiernych do pozostania w domach i uczestnictwa w mszach online lub za pośrednictwem radia i telewizji. (PAP)

CZYTAJ DALEJ

W. Brytania: Premier Johnson na oddziale intensywnej terapii

2020-04-06 21:48

[ TEMATY ]

Wielka Brytania

koronawirus

Savvapanf Photo/Fotolia.com

Brytyjski premier Boris Johnson jest na oddziale intensywnej terapii, a jego stan się pogorszył - poinformowało w poniedziałek wieczorem jego biuro na Downing Street.

Johnson w niedzielę wieczorem został przyjęty do szpitala z powodu gorączki wywołanej przez koronawirusa. (PAP)

bjn/ ap/

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję