Na krótko przed swoją śmiercią Prymas Tysiąclecia – kard. Stefan Wyszyński wyzna: „Wiele rzeczy w moim życiu pragnąłbym uczynić inaczej, lepiej, aby uniknąć niejednego błędu i ustrzec się niejednej słabości, [ale jasnogórski kierunek życia] uważam za najlepszą cząstkę, którą Bóg pozwolił mi obrać”. Te słowa dobrze uzasadniają odnoszone do niego określenie – Prymas Jasnogórski. W czasie swojej posługi pasterskiej, najpierw jako biskup lubelski, a potem jako przewodnik Kościoła w Polsce, w Sanktuarium Jasnogórskim spędził łącznie 603 dni. Zebrał je i opisuje w „Jasnogórskim Kalendarium Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego”, wydanym w 2002 r., o. Zachariasz Jabłoński, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

„Te harmonogramy dzienne – podkreślał o. Zachariasz – (...) ukazują Sługę Bożego jako tytana pracy i modlitwy (...). Ogrom posługi ewangelizacyjnej wyraża się nie tylko w tym, że Prymas Tysiąclecia niemal każdego dnia wygłaszał kilka kazań, przemówień, refleksji modlitewnych i referatów, ale także w różnorodności grup słuchaczy, poczynając od księży biskupów poprzez duszpasterzy, zakonników, siostry zakonne, przedstawicieli stanów i wielu zawodów, a kończąc na wielotysięcznych rzeszach pielgrzymów przybywających na największe uroczystości jasnogórskie. W większości te wystąpienia Prymasa Polski bywały przedłożeniami formacyjnymi i programowymi, uwzględniającymi nauczanie Soboru Watykańskiego II, aktualny program duszpasterski Kościoła w Polsce, jak również sytuację społeczno-polityczną, kształtowaną przez władze totalitarne, z różnym natężeniem propagujące ideologię ateistyczną i zwalczające Kościół jako wroga”.

Autor kalendarium wykorzystał w swej w pracy archiwalia znajdujące się w zbiorach Instytutu Prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie oraz w Archiwum Zakonu Paulinów na Jasnej Górze. Opracowując zebrane materiały, uwzględnił fakt, że posługa Prymasa Tysiąclecia związana z Jasną Górą nie ograniczała się do samego tylko pobytu w tym miejscu, ale była także związana z propagowaniem i utrwalaniem przez kard. Wyszyńskiego kultu Matki Bożej Jasnogórskiej zarówno na forum Kościoła powszechnego, przede wszystkim podczas Soboru Watykańskiego II, jak i wśród Polonii świata. Kalendarium obrazuje, jak przez lata pogłębiała się osobista więź Księdza Prymasa z Matką Bożą Jasnogórską, a także jak następował rozwój jego inicjatyw duszpasterskich, służących formowaniu pobożności maryjnej w wymiarze eklezjalnym.

O. Zachariasz Jabłoński nie zdążył dokończyć swoich planów naukowych. Po jego śmierci, pod koniec 2015 r., dzieło to kontynuowała Anna Krystyna Zyskowska z Instytutu Prymasa Wyszyńskiego. Uzupełnione, ukazało się ponownie nakładem Wydawnictwa Paulinianum jako osobiste zapiski Prymasa Jasnogórskiego.

„Jasnogórskie wspomnienia. Zapiski osobiste” ukazują się po 16 latach od pierwszego wydania – jako „Jasnogórskie Kalendarium...”. Książka, na którą obok wystąpień publicznych Prymasa, składają się także jego „pro memoria” – osobiste notatki – zachowuje niezmienioną formę. Poszczególne dni pobytu kard. Wyszyńskiego na Jasnej Górze, tak jak w poprzednim wydaniu, przedstawione zostały w postaci odrębnych zapisów podejmowanych zajęć. Należy zauważyć, że kard. Wyszyński prowadził zapiski przez cały czas swojej prymasowskiej posługi, od 1948 r. Ostatni wpis zamieszczony został 12 maja 1981 r., na dwa tygodnie przed śmiercią, w dniu jego 35. rocznicy konsekracji biskupiej. Układ książki podyktowany jest chronologią życia Księdza Kardynała – od lat dziecięcych w domu rodzinnym, poprzez okupację, więzienie komunistyczne, aż do końca dni jego życia i pracy na Stolicy Prymasowskiej w Gnieźnie i Warszawie.

Zasadniczym celem wydania „Jasnogórskich wspomnień” jest ukazanie sługi Bożego kard. Stefana Wyszyńskiego w drodze ku świętości, w perspektywie zarówno jego obecności na Jasnej Górze, jak i pozostawionego przez niego dziedzictwa. Na Jasnej Górze przywoływane jest ono wielokrotnie podczas uroczystości maryjnych, modlitwy apelowej oraz w formie modlitwy o beatyfikację Sługi Bożego, podejmowanej od 1981 r. do chwili obecnej. W oczekiwaniu na ogłoszenie przez Kościół prymasa Stefana Wyszyńskiego błogosławionym mamy okazję zaczerpnąć z tego samego źródła, co on, siłę duchową i pokój serca. A kluczem jest tu zdanie, które wobec narastających zagrożeń wiary w Ojczyźnie podjął jako duchowy testament swojego poprzednika – kard. Augusta Hlonda i pozostawił swoim następcom: „Teraz już jestem zupełnie spokojny. Wszytko postawiłem na Maryję. I to Maryję Jasnogórską”.

Małgorzata Bartas-Witan
Polskie Radio, Familijna Jedynka