Reklama

Kościół

Dziedzictwo kultury europejskiej

Kultura jest dziedzictwem powstałym dzięki twórczości pokoleń. Dziedzictwem jest rzeczywistość materialna i duchowa

Niedziela Ogólnopolska 5/2019, str. 10-11

[ TEMATY ]

Jezus Chrystus

Graziako

Katedra Najświętszej Maryi Panny w Strasburgu

Katedra Najświętszej Maryi Panny w Strasburgu

Pojęcie kultury europejskiej sięga czasów Homera, który żył na przełomie IX i VIII wieku przed Chrystusem. Chrześcijaństwo przyjęło podwaliny rozumowe greckiej kultury, ale zbudowało mocne fundamenty w oparciu o naukę Chrystusa. Fundamenty własne i niepowtarzalne.

Zasadniczym fundamentem dziedzictwa europejskiego jest wiara chrześcijańska przejęta od najbliższych, od środowiska, w którym przyszło żyć. Jest darem Boga i ludzi, ale też owocem własnego myślenia i osobistego wyboru. Jest ściśle związana ze wspólnotą Kościoła.

Reklama

Europa jest pierwszym kontynentem, który ze swym różnorodnym dziedzictwem kulturowym poddał się wierze chrześcijańskiej i na chrześcijaństwie zbudował swoją tożsamość. Wiara przez naukę o zmartwychwstaniu dała sens życiu człowieka. Do Europy przybyli wielki świadek zmartwychwstania Chrystusa –

Piotr i ten, który rozmawiał z Chrystusem po Jego zmartwychwstaniu – Paweł. To świadectwo potwierdzili oni oddaniem życia. Nie było to łatwe, bo świat pogański wyznawał wielobóstwo. Dlatego początek chrześcijańskiego dziedzictwa był wielkim zbiorowym męczeństwem. Historia dostarcza przerażających danych: ponad 70 mln chrześcijan poniosło śmierć męczeńską na przestrzeni dwudziestu wieków Kościoła – od roku 37 do 2000. To jest najtrudniejsze świadectwo dziedzictwa.

Na wierze chrześcijańskiej zbudowana jest koncepcja osoby ludzkiej jako znaków Bożego obrazu i podobieństwa. Na tej koncepcji zaś zbudowana jest moralność chrześcijańska. Dziedzictwem kultury europejskiej jest miłość rodzinna. Jest to „communio personarum” – komunia osób. To jest więź na zasadzie wzajemnego daru z siebie.

Reklama

Do dziedzictwa kultury europejskiej należy przywiązanie do wolności i sprawiedliwości. W antycznej kulturze greckiej wolność łączono ze społecznością państwa. Wolność indywidualna nie znajdowała uznania – wierzono w ślepy los i wpływ bogów na życie człowieka. Wolność nie była podstawowym prawem człowieka, panowało niewolnictwo.

Wolność jako zabezpieczenie godności człowieka i zasada życia społecznego – to dar Chrystusa i Jego nauki.

Sprawiedliwość, której Europa uczyła się od chrześcijaństwa, należy do podstawowych cnót, na których budowane jest dziedzictwo kultury europejskiej. Chrześcijaństwo uczyło i uwrażliwiało na sprawiedliwość w relacji do każdego człowieka, do wspólnego dobra. Sprawiedliwość jako zasada życia chrześcijańskiego jest wpisana w naukę Kościoła.

Poza wartościami etosu europejskiego, które są fundamentem dziedzictwa, do dziedzictwa należą europejskie nauka i sztuka. W Imperium Rzymskim były szkoły retoryczne zakładane na wzór opracowany przez Sokratesa. Po upadku cesarstwa misję oświatową przejął Kościół katolicki. Zakładano szkoły przykatedralne i zakonne. Dzięki temu zaczęto szerzyć oświatę na niespotykaną dotąd skalę. Położono w ten sposób fundament pod rozwój szkolnictwa i powstanie uniwersytetów: w Bolonii – 1088 r., w Paryżu i w Oksfordzie w XII wieku.

Odkrycia poznawcze dotyczące alfabetu, arytmetyki, geometrii były dokonywane we wszystkich cywilizacjach, jednak dopiero w kulturze europejskiej powstały teorie naukowe, logiczne i metodologicznie uporządkowane. Metodologia odkryta w cywilizacji europejskiej jest dziś podstawą nauki na całym świecie. To spostrzeżenie po raz pierwszy zawarł Albert Einstein w liście do J. E. Switzera w 1953 r. Teorie naukowe powstały w oparciu o europejski dyskurs, specyficzny dla kultury europejskiej. Tylko w Europie nauka uzyskała postać autonomiczną. Powstanie nauki uformowało Europę.

Dziedzictwem kultury europejskiej jest świat sztuki: muzyka, literatura, malarstwo, rzeźba, poezja. Ma on pomagać człowiekowi w rozumieniu i przeżywaniu życia, a także w odnajdywaniu rzeczywistości nadprzyrodzonej, duchowej. Sztuka europejska wskazuje, że jest to kultura chrześcijańska. Jest mocnym argumentem na rzecz apologii chrześcijaństwa w Europie. Wyraża obecność Boga i pomnaża Jego chwałę. Człowiek potrzebuje sztuki dla wyrażania tajemnicy Boga i tajemnicy swojego życia. Kościół potrzebuje sztuki w architekturze i w liturgii.

Dziedzictwo kultury chrześcijańskiej stanowią również dzieła miłosierdzia. Dotyczą one potrzeb i cierpienia ciała człowieka, a znajdują swój wyraz w instytucjach, szpitalach i stowarzyszeniach. Jakże były i są nadal potrzebne, niezastąpione, zobowiązujące sumienia chrześcijańskie!

Zdaniem Jana Pawła II, dziedzictwem kultury chrześcijańskiej jest pielgrzymowanie do miejsc świętych, pielgrzymowanie ludzi i narodów – od królów po najskromniejszych chrześcijan. Pielgrzymowanie świętych i publicznych grzeszników czyniących pokutę. Pielgrzymowanie przetrwało do naszych czasów jako akt wiary i świadectwa.

Według danych UNESCO, połowa światowego dziedzictwa europejskiej kultury materialnej znajduje się we Włoszech, a 80 proc.ma związek z religią katolicką.

Tożsamość europejska – to „bogactwo zbiorowej pamięci” – daje człowiekowi poczucie przynależności i zadomowienia.

Jan Paweł II często przypominał i napominał, aby to europejskie dziedzictwo kultury chrześcijańskiej zostało zachowane. Zobowiązanie dotyczy nie tylko zabytków, dzieł sztuki, ale także kultury duchowej, chrześcijańskiego etosu i tradycji. Jeżeli Europa chce być wierna, musi znaleźć drogę do swoich początków. Mocą swojego autorytetu Papież Polak apelował: „Ja, biskup Rzymu i pasterz Kościoła powszechnego, z Santiago kieruję do ciebie, stara Europo, wołanie pełne miłości. Odnajdź siebie samą! Bądź sobą! Odkryj swe początki. Tchnij życie w swe korzenie. Tchnij życie w te autentyczne wartości, które sprawiły, że twoje dzieje były pełne chwały, a twoja obecność na innych kontynentach – dobroczynna”.

2019-01-30 10:36

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Franciszek: wiara w Jezusa sensem naszego życia

[ TEMATY ]

Jezus Chrystus

„Wiara w Jezusa oznacza uczynienie Go centrum, sensem naszego życia" - powiedział Franciszek w rozważaniu przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański” w Watykanie. Papież podkreślił, że "Chrystus nie jest elementem dodatkowym, ale jest „chlebem żywym», niezbędnym pokarmem. "Powiązanie z Nim w prawdziwej relacji wiary i miłości nie oznacza spętania kajdanami, ale bycie głęboko wolnymi, zawsze w drodze, otwartymi na wyzwania naszych czasów” – powiedział Ojciec Święty. Zachęcił, aby zadawać sobie pytanie: "Kim jest dla mnie Jezus Chrystus?" oraz osobistego i regularnego rozważania Ewangelii.

Papież nawiązał do czytanego dzisiaj fragmentu Ewangelii św. Jana, w którym Jezus mówi, że On sam jest chlebem, który zstąpił z nieba, i że On da swoje ciało jako pokarm a Krew swoją jako napój, nawiązując w ten sposób do ofiary swojego życia. "Te słowa wywołały w ludziach zawód, uznali je bowiem za niegodne, niekorzystne dla Mesjasza" - powiedział Franciszek i zwrócił uwagę, ze reakcja tłumu była podobna do tego, gdy jakiś polityk wygłosi błędne przemówienie i grozi mu utrata popularności.

CZYTAJ DALEJ

Sakramentalia - akt wiary czy magiczne myślenie?

2021-09-17 10:13

[ TEMATY ]

duchowość

Karol Porwich/Niedziela

Błogosławieństwo przy użyciu dwóch poświęconych świec w dzień św. Błażeja (3 lutego) wyprasza ochronę od chorób gardła i języka, a poświęcony chleb św. Agaty (5 lutego) - przypomina, że Bóg ma władzę zachować nas od pożaru. Jak korzystać z sakramentaliów, by nie mylić ich z sakramentami, ani nie ulegać magicznemu myśleniu o nich?

Różnica pomiędzy sakramentami i sakramentaliami jest zasadnicza. Sakramenty to spotkanie z żywym Bogiem. Podczas ich przyjmowania mamy pewność, że Bóg przychodzi przez nie z konkretną łaską, typową dla danego sakramentu (np. podczas godnie przyjętego sakramentu pokuty otrzymujemy m.in. odzyskanie łaski uświęcającej, Eucharystia pogłębia nasze zjednoczenie z Bogiem i chroni przed grzechem; podczas bierzmowania otrzymujemy moc Ducha Świętego do szerzenia wiary słowem i czynem). To, na ile łaska objawia się w naszym życiu, zależy od naszego usposobienia i dojrzałości.

CZYTAJ DALEJ

Papieskie Orędzie na 55. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu

Chodź i zobacz! Aby komunikować, trzeba spotykać osoby, tam gdzie są i takie, jakimi są – apeluje Papież w ogłoszonym dziś Orędziu na 55. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, który w Polsce będziemy obchodzić 19 września.

Franciszek odnosi się w nim do jednego z zasadniczych problemów współczesnych mediów. Polega on na tym, że informacje coraz częściej powstają w redakcji, przed komputerem, jedynie na podstawie danych zaczerpniętych z agencji, z sieci społecznościowych, bez kontaktu z opisywaną rzeczywistością, bez spotkań z ludźmi i bez weryfikacji. W konsekwencji powstaje obraz spłycony i ujednolicony.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję