Reklama

Niedziela Małopolska

Św. Jan Chrzciciel w dawnej kolegiacie

Zbliżają się uroczystości odpustowe w kościele św. Jana Chrzciciela – okazałej, dawnej kolegiacie w Skalbmierzu, gdzie patron jest wyobrażany w kilku oryginalnych przedstawieniach. Parafia Skalbmierz to nie tylko tradycja, ale i współczesność, z dynamicznym, nietuzinkowym duszpasterstwem

Niedziela kielecka 25/2017, str. 4-5

[ TEMATY ]

św. Jan Chrzciciel

TD

Okazała budowla dawna kolegiata w Skalbmierzu

Wizerunków patrona odnajdziemy w kościele kilka. Marmurowa, barokowa chrzcielnica z drewnianą pokrywą z początku wieku XVIII jest zdobiona na szczycie rzeźbą św. Jana Chrzciciela – to bardzo oryginalne przedstawienie. Ozdobą kościoła są XVII-wieczne stalle wczesnobarokowe, po obu stronach prezbiterium, przedstawiające na tzw. zapleckach sceny z życia św. Jana Chrzciciela, od momentu składania ofiary przez Zachariasza po ścięcie – w sumie kilkanaście scen, których autor pozostaje nieznany. Ciekawostka – w prezbiterium od strony południowej, na początku stall znajduje się renesansowa ławka przełożonego kolegiaty wykonana w 1592 r. przez Bartłomieja Wachowskiego. W ołtarzu bocznym do postaci patrona nawiązuje scena chrztu Jezusa w Jordanie (obraz jest XX-wieczny, barokowy ołtarz to XVIII wiek). Parafia posiada także cenny relikwiarz z relikwiami patrona. Jest jeszcze ambona barokowa z I połowy XVIII wieku, z rzeźbą św. Jana Chrzciciela na baldachimie.

I wreszcie w ołtarzu głównym – na szczycie, odnajdziemy postać św. Jana Chrzciciela. – Jest to replika XVII-wiecznego ołtarza, spalonego w pożarze, wykonana na początku XX wieku – informuje ks. kan. Marian Fatyga, od dekady proboszcz w Skalbmierzu.

Odpust 24 czerwca jest w Skalbmierzu obchodzony nad wyraz solennie, z licznym udziałem parafian i gości. Odmawiana jest Litania do św. Jana Chrzciciela, jest procesja. W tym roku uroczystości będzie przewodniczył ks. Dariusz Snochowski.

Reklama

Historyczna kolegiata

Parafialny kościół św. Jana Chrzciciela był do 1819 r. kościołem kolegiackim. Geneza Skalbmierza i kultu religijnego to średniowiecze – należy nawiązać do osoby palatyna króla Bolesława Krzywoustego – Skarbimira z rodu Awdańców. Ufundował on kościół, przystosowany do zadań obronnych w 1234 r. Obecny kościół – gotycki, został wzniesiony w XV wieku z zachowaniem pozostałości romańskich. Długosz wspomina, że na miejscu dawnego kościoła, zniszczonego skutkiem wieku za jego czasów, a więc w połowie XV wieku – z ofiar złożonych przez wiernych powstał wspaniały, nowy, murowany kościół. Kościół był budowany w dwóch fazach: nawy w połowie XV wieku, a pod koniec XV wieku – prezbiterium.

Świątynia jest orientowana, wzniesiona z kamienia ciosanego, o układzie w typie bazylikowym. Posiada trzy okazałe nawy. Od strony północnej i południowej zbudowano dwie wieże czworoboczne, czterokondygnacyjne. Przy nawie północnej i głównej od zachodu – kruchty. Prezbiterium jest wielobocznie zamknięte, niższe od nawy głównej ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym.

Wnętrze ma charakter barokowy. Ołtarz główny (1908 r.) wzorowany na pierwotnym z 1626 r. spalonym w pożarze, posiada w centrum obraz Zwiastowania z 1909 r. autorstwa Aleksandra Mroczkowskiego.

Reklama

Okazała jest tęcza z końca XVII wieku. Na pokrytej dekoracją rośliną belce dostrzeżemy dwustronny krzyż z aniołkami oraz posągi Matki Bożej Bolesnej i św. Jana. Wnętrze kościoła zdobi osiem ołtarzy bocznych w stylu barokowym i rokoko (XVIII wiek). Kolejno są to: ołtarz z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem w sukience z końca XVIII wieku; św. Anny; św. Grzegorza; Chrztu Pańskiego; Ukrzyżowania; ołtarz rokokowy w kaplicy z obrazem Matki Bożej; późnobarokowy z obrazem św. Barbary z 1918 r.; ołtarz serca Pana Jezusa.

Do zabytkowych elementów należą także: ambona z I poł. XVIII wieku, wspominana marmurowa chrzcielnica z rzeźbą św. Jana Chrzciciela na pokrywie, epitafia, neogotycki konfesjonał. Cennym zabytkiem jest słynny obraz „Pokłon Trzech Króli” (I poł. XVII wieku), przypisywany mistrzowi Jacobowi Jordaensowi.

Skalbmierz słynie z bogatych tradycji w szkolnictwie. Pierwsza szkoła – kolegiacka, założona w 1309 r., przygotowywała do studiów uniwersyteckich. Pierwszy rektor odnowionej Akademii Krakowskiej Stanisław ze Skalbmierza (zm. 1431 r.) to po dziś dzień duma miasta. Epitafium ku jego czci, z neogotyckim popiersiem dłuta Piusa Welońskiego, ufundował ks. Teodor Czerwiński, kanonik kielecki w 1900 r.

Kluby, pielgrzymki, religijne eventy

W duszpasterstwie księża chętnie nawiązują do rolniczych, tradycyjnych uwarunkowań parafii, równoważąc te motywy dynamiką wielu innych propozycji. Właśnie w wioskach stawiają ołtarze – w niedzielne popołudnia odbywa się poświęcenie pól z procesją. Przez cały maj trwały majówki w terenie, z udziałem Księdza Proboszcza i pana Organisty. Podobnie w okresie Wielkiego Postu, z tym że w wioskach odprawiano Drogi Krzyżowe. Dobrze przyjął się obyczaj pieszego wędrowania na odpusty: 31 maja do Stradowa, 25 lipca do Pałecznicy, 27 sierpnia – do Skorczowa. Organizowane są także pielgrzymki autokarowe (m.in. do Kałkowa, na Krzeptówki). Do tradycji diecezji kieleckiej weszła już, organizowana przez parafię Skalbmierz, Nocna Droga Krzyżowa do okolicznych sanktuariów, licząca ponad 30 km, i zazwyczaj z udziałem ok. 300 osób.

W Skalbmierzu działa bodaj jedyny w Polsce Parafialny Klub Dyskusyjny Książki, do którego należą nauczyciele, emeryci – po prostu lubiący czytać. Wszyscy zatem czytają „zadaną” lekturę (ostatnio „Rozdroża” Sabiny Waszut), a potem uczestniczą w dyskusji na temat książki. W działającej od 8 lat kawiarence „Przystań” proponuje się starszym i młodszym różne warsztaty – robienia palm wielkanocnych, darcia pierza, są też tutaj spotkania imieninowe. Działa biblioteka. W kościele odbywają się koncerty, np. z okazji Dnia Papieskiego, wieczory kolęd, zaduszkowe, czy dedykowane pomordowanym Żydom skalbmierskim. Włącza się Chór Parafialny im. Św. Cecylii, Orkiestra Dęta OSP Skalbmierz, solistka pochodząca ze Skalbmierza – Joanna Nawrot. Koncert pieśni maryjnych dała m.in. Roma Owsińska, bywają kieleckie „Józefowe Kwiatki”, ale i artyści opery śląskiej.

Ok. 30 par bliźniąt uczestniczyło 28 maja 2017 r. w Pierwszym Parafialnym Zjeździe Bliźniąt pochodzących z parafii Skalbmierz – były wspomnienia, lody, pamiątkowe zdjęcia. W planie jest zjazd rodzin wielodzietnych. O życiu parafii informuje na bieżąco gazetka „Głos św. Jana Chrzciciela”, sukcesywnie pojawiają się także publikacje o parafii – ostatnio w opracowaniu Jerzego Jędrycha, skatalogowano ok. 150 zabytkowych krzyży, pomników, kapliczek. Nie można pominąć wspólnot i duszpasterstw specjalistycznych, działających w parafii.

Swój ogromny wkład w życie skalbmierskiej wspólnoty ma prowadzące m.in. przedszkole, Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP, założone w 1850 r. przez bł. Edmunda Bojanowskiego. Celem zasadniczym zgromadzenia jest służba dzieciom, ubogim i chorym. Zgromadzenie jest wspólnotą apostolsko-charytatywną, która poprzez ciekawe inicjatywy umiejętnie integruje rodziny parafii.

Jest o co zadbać

Kościół w Skalbmierzu jest bogaty w cenne zabytki, które wciąż wymagają troski i kosztownych renowacji.

Kompleksowym pracom konserwatorskim zostały poddane stalle z XVIII wieku oraz trzy boczne ołtarze: Chrzest Chrystusa w Jordanie, św. Grzegorz, św. Barbara, a także chrzcielnica z Janem Chrzcicielem.

Mniej więcej w zakresie 50 procent odnowiona jest zakrystia z bardzo cennymi ciekawostkami wyposażenia – np. z unikatowymi obrazami na desce, przedstawiającymi sceny biblijne, m.in. wędrówkę Abrahama do Kanaanu, któremu towarzyszą mityczne zwierzęta oraz ofiarę Abrahama. Ok. 20 obrazów przedstawia sceny z życia Maryi i Pana Jezusa, z ołtarzem Ukrzyżowania Chrystusa. – Z radością chętnie zrobilibyśmy całość zakrystii, ale to ogromny wydatek – informuje Proboszcz. Tym bardziej że złożono wniosek o dofinansowanie renowacji i posadzki oraz odnośnie do odnowienia boazerii przy głównym ołtarzu. Kosztowną inwestycją było także ocieplenie stropu całego kościoła i częściowa rekonstrukcja cokołu świątyni.

Nowoczesność, spuścizna historyczna, bogata tradycja – wszystko to łączy parafian w Skalbmierzu, w którym wypoczywali niegdyś Karol Bunsch czy Maria Skłodowska-Curie, gdzie pierwsze nauki pobierał Stanisław ze Skalbmierza.

2017-06-13 11:34

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Franciszek: narodzenie św. Jana Chrzciciela uczy zaufania do Boga

[ TEMATY ]

św. Jan Chrzciciel

Franciszek

źródło: vaticannews.va

Na niezwykłe narodzenie św. Jana Chrzciciela jako okazję do uczenia się zaufania do Boga wskazał Ojciec Święty w swoim dzisiejszym wpisie na komunikatorze Twitter.

Papieski tweet ma po polsku następującą treść: „Narodzenie świętego #JanaChrzciciela ze starszych już rodziców uczy nas, że Bóg nie jest zależny od naszych kalkulacji ani od naszych ograniczonych ludzkich zdolności. Trzeba nauczyć się zaufania i milczenia wobec tajemnicy Boga oraz kontemplacji w pokorze i ciszy jego dzieła”.

CZYTAJ DALEJ

Orzech pozdrawia pielgrzymów 40. PPW

2020-08-06 11:15

Agnieszka Bugała/Niedziela

Specjalne pozdrowienia dla pielgrzymów przekazał ks. Stanisław „Orzech” Orzechowski. Po raz pierwszy w historii uczestniczy jako pielgrzym duchowy w Pieszej Pielgrzymce Wrocławskiej na Jasną Górę.

- Tym razem nogi odmówiły mi posłuszeństwa, ale jestem duchowo ze wszystkimi pielgrzymami. Czuję doskonale łączącą nas więź. Teraz wiem, jak czas pielgrzymkowy przeżywają uczestnicy duchowi. Byłem od początku tworzenia się wrocławskiej pielgrzymki, jestem i dalej będę tu z Wami – mówił Orzech w rozmowie z dziennikarzem Niedzieli.

Odwiedziliśmy dzisiaj specjalnie ks. Orzechowskiego, żeby pokazać mu materiał filmowy, który udało nam się zebrać do tej pory z trasy pielgrzymki. Orzech obejrzał wywiad z bp Jackiem Kicińskim, „belgijkę” oraz świadectwa pielgrzymów. Bardzo współczuł tym, którzy zmokli na trasie i widać było ten błysk w oku, kiedy rozmawialiśmy o różnych etapach wędrówki.

Wspominał też jak uczył się organizacji pielgrzymki na przykładzie Warszawy, jak miał okazję się spotkać i porozmawiać z bł. ks. Jerzym Popiełuszko podczas pielgrzymki ludzi pracy. Dzisiejsze spotkanie było dobrą okazją, żeby nagrać specjalne pozdrowienia dla wszystkich pielgrzymów 40. PPW na Jasną Górę. Zobaczcie:

CZYTAJ DALEJ

Beskidy: ewangelizacja na Policy

2020-08-09 09:55

[ TEMATY ]

Beskidy

utoimage/Fotolia.com

Polica w Paśmie Babiogórskim w Beskidzie Żywieckim była kolejnym szczytem górskim, na którym odbyło się 8 sierpnia spotkanie w ramach wakacyjnego projektu „Ewangelizacja w Beskidach”.

W tym roku, z powodu obowiązującego reżimu sanitarnego, przedsięwzięcie przybrało formę indywidualnych wycieczek. Przewodnikiem w wędrówkach górskich jest św. Jan Paweł II, a w szczególności jego medytacje zawarte w „Tryptyku Rzymskim”. We wrześniu 1978 górską wycieczkę w paśmie Policy odbył kard. Karol Wojtyła, wracający z konklawe, na którym wybrano papieża Jana Pawła I.

Na beskidzkiej górze położonej na wysokości 1369 metrów nie było, tak jak w poprzednich siedmiu edycjach przedsięwzięcia, Mszy św. i ewangelizacyjnych dynamik. Uczestnicy, w tym przedstawiciele Wspólnoty Formacyjno-Ewangelizacyjnej „Damaszek” z Żywca, odmówili „Anioł Pański” i dziesiątkę Różańca. Indywidualni wędrowcy mogli otrzymać od organizatorów także fragmenty „Tryptyku Rzymskiego” z odpowiednim cytatem. Tytuły poszczególnych medytacji z tego najsłynniejszego poematu papieża towarzyszą spotkaniom na kolejnych szczytach.

W te wakacje uczestnicy odwiedzą jeszcze dwie góry: 15 sierpnia – Romankę („Posłowie”), 22 sierpnia –Wielką Raczę („Bóg Przymierza”).

„Ewangelizacja w Beskidach” to inicjatywa, która narodziła się wśród wspólnot związanych z rychwałdzkim sanktuarium. Ma być odpowiedzią na wezwanie Kościoła powszechnego do nowej ewangelizacji. Wspólnotami odpowiedzialnymi za projekt są m.in.: Francesco Team, Fraternia Franciszkańska i Krucjata Wyzwolenia Człowieka.

Od ośmiu lat podczas wakacyjnej akcji na kolejnych szczytach beskidzkich pojawiają się ludzie z różnych wspólnot z terenu diecezji bielsko-żywieckiej, archidiecezji katowickiej i krakowskiej. Dotąd w przedsięwzięciu udział wzięło około 5 tys. osób.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję