Reklama

Kultura

Przez muzykę docierać do duszy

Niedziela bielsko-żywiecka 47/2013, str. 6-7

[ TEMATY ]

muzyka

chór

Archiwum

KS. PIOTR BĄCZEK: – Dyrygent chóru. Co interesującego jest w takiej profesji? Człowiek sam nie śpiewa, stoi do widowni tyłem, a w jego ręce wpatrują się głównie chórzyści. Na poważnie: na czym polega codzienna praca z chórem?

ALEKSANDRA ZEMAN: – To z jednej strony odkrywanie piękna poprzez muzykę, ciągłe poszukiwanie go. To możliwość poznawania wspaniałych ludzi, sztuka obcowania z nimi, przeżywania radości, ale też trudności. Praca dyrygenta to umiejętność podejmowania decyzji, to ciągła nauka, stawianie sobie kolejnych celów i ich realizacja. To także przygoda poszukiwania i poznawania nowych utworów, a potem sztuka przekazywania wiedzy, umiejętności chórzystom; nauka techniki wokalnej, realizacji głosem elementów dzieła muzycznego, m.in.: frazowania, dynamiki, artykulacji, a także realizowanie i egzekwowanie wcześniej przemyślanej interpretacji dzieła muzycznego. Codzienność dyrygenta to nawiązywanie kontaktów, organizacja prób, zgrupowań i koncertów. To także mobilizacja chórzystów do systematycznej pracy, koncentracji, słuchania się wzajemnie, budowania jedności w zespole, a co za tym idzie – w śpiewie. Ciągle uczę się pokonywania trudności z radością i odwagą.

– Można chyba powiedzieć, że pokochała Pani muzykę. Dlaczego?

– Odkrywałam i ciągle odkrywam tę miłość. Od najmłodszych lat śpiewałam i grałam na gitarze w domu, szkole, oazie…. Później zaczęłam studia muzyczne. Trafiłam na wspaniałych pedagogów, przede wszystkim mojego mistrza dyrygowania, obecnie prof. Akademii Muzycznej w Katowicach Aleksandrę Paszek-Trefon, która pomogła mi odkryć talent dyrygencki. Dzięki Pani Profesor mogłam uczyć się dyrygowania nie tylko na zajęciach z tego przedmiotu. Realizowałam praktykę dyrygencką z Chórem Instytutu Muzyki, który prowadził żywą działalność artystyczną. Często wyjeżdżaliśmy na konkursy, festiwale, nierzadko plasując się w czołówce nagrodzonych. Poprzez muzykę można docierać do ludzkiej duszy, odkrywać piękno, cieszyć się życiem, a także stawać się lepszym człowiekiem.

– Czy dziś młodzi garną się do śpiewania w chórach? Co ich do tego przyciąga? Kto może zostać chórzystą i – jeśli tak można powiedzieć – co z tego będzie mieć?

– Młodzież ma wiele możliwości spędzania wolnego czasu. Jeżeli ktoś zakosztował radości z muzykowania, odkrył potrzebę rozwijania się, poznał smak piękna i dzielenia tym pięknem ze słuchaczem, to można powiedzieć, że miał wielkie szczęście. Chórzysta może obcować ze wspaniałymi ludźmi, uczestniczyć w atrakcyjnych wyjazdach, poznawać świat, przeżywać niezapomniane chwile związane z udziałem w koncertach, wykonywać dzieła muzyczne będące chwilą refleksji nad prawdziwymi wartościami, a także docierać do źródła tego piękna, którym jest sam Bóg. Chórzystą np. naszego chóru „Gloriam Dei” może zostać osoba młoda, posiadająca słuch muzyczny, dyspozycyjna, a przede wszystkim chętna do rozwijania swoich zdolności. Mamy wiele do zaoferowania. Chociaż chór powstał niedawno, prowadzi bogatą działalność koncertową i posiada w swoim repertuarze zróżnicowane utwory: od dzieł sakralnych różnych epok, przez stylizacje ludowe, po przeboje muzyki filmowej czy musicalowej. Chórzyści mają również możliwość korzystania z indywidualnych lekcji emisji głosu.

– Nieżyjący już pasjonat muzyki grający na skrzypcach, amator, wspominając międzywojenne czasy dzieciństwa z nostalgią mówił o tym, że w każdym domu ktoś na czymś grał. Kiedy ci ludzie się spotkali żeby razem muzykować, mieli poczucie wspólnoty, przeżywania razem małego muzycznego wydarzenia. Wydaje się, że to czasy minione. Niestety...

– Myślę, że wciąż można spotkać wiele rodzin, które spędzają z sobą wiele czasu, pielęgnują rozmowę, muzykowanie, wspólne bycie i przeżywanie codzienności w duchu jedności, modlitwy. Kiedyś ludzie spotykali się przy wspólnym stole, często z sobą rozmawiali, przebywali. Dziś wiele czasu spędzamy przed monitorem, a przecież bardzo ważne jest, byśmy znaleźli czas dla drugiego człowieka.

– Pani curiculum vitae obejmuje wykształcenie pedagogiczno-artystyczne w kierunku wychowania muzycznego, specjalność instruktor zespołów muzycznych, pracę nauczyciela muzyki w szkole, wreszcie podyplomowe studia chórmistrzowskie w Bydgoszczy, pracę z kilkoma chórami. Jak z takim doświadczeniem ocenia Pani poziom kultury muzycznej naszego społeczeństwa?

– Trudno o jednoznaczną odpowiedź. Wypowiedzi obserwatorów życia muzycznego powtarzają pesymistyczną refleksję o spadku zainteresowania muzyką poważną, muzyką polską, muzyką współczesną. Funkcjonowanie kultury muzycznej w naszym kraju w związku z transformacją ustrojową musiało dostosować się do prawa wolnego rynku. W związku z tym instytucje muzyczne, chcąc objąć ofertą jak największą liczbę słuchaczy, zwiększają w swoim repertuarze atrakcyjne dla odbiorcy znane i lubiane przeboje. Nasz stosunek do muzyki zależy w znacznym stopniu od tego, w jaki sposób zachęci nas do niej szkoła. Niestety w naszym szkolnictwie ogólnokształcącym ogranicza się kontakt z muzyką poprzez wycofywanie zajęć artystycznych z programów nauczania. Na szczęście wiele ośrodków (nie licząc szkół muzycznych), takich jak m.in. ogniska muzyczne czy domy kultury, prowadzi zajęcia muzyczne na wysokim poziomie. Są to jednak często zajęcia odpłatne, na które wielu nie stać. Wyrównywanie szans edukacyjnych jest nadzieją na lepsze jutro również kultury muzycznej.

– Kiedy mówimy o kulturze muzycznej, mamy na myśli rzeczywistość, którą trzeba kultywować, urabiać. Wydaje się że najbardziej „urabiają” nas media – telewizja i radio. One podsuwają często muzykę łatwą, przebojową, ale często miernej jakości. Czy i jak możemy podnosić swoją kulturę i wrażliwość muzyczną?

– Warto zaznaczyć, że nasza muzykalność kształtowana jest już od samego poczęcia. Współczesne badania dowodzą, że dziecko w okresie prenatalnym odbiera bodźce i od matki, i z zewnętrznego otoczenia. Już ok. 6-7 miesiąca ciąży słuch ludzki staje się niemalże dojrzałym. W dalszym rozwoju nasze życie muzyczne kształtuje środowisko rodzinne, szkoły, instytucje, z którymi mamy kontakt, społeczeństwo, mass media, a także profesjonalne i amatorskie formy upowszechniania muzyki. Żyjemy w czasach nasilenia hałasu, w których muzykę narzuca nam się agresywnie w autobusie czy sklepie. Każdy z nas ma jednak wpływ na kształtowanie siebie, na wybór tego, czego słuchamy, w jaki sposób spędzamy czas, jak kształtujemy czy pozwalamy kształtować swoją osobowość. To my mamy wpływ na kształtowanie swojej kultury i wrażliwości muzycznej. Jest to trudne, jeżeli nie zostaliśmy wprowadzeni w świat muzyki wartościowej w szkole czy rodzinie. Dopóki żyjemy, mamy jednak możliwość zmiany istniejącego stanu rzeczy na lepszy. Jest wiele sposobów umożliwiających nam rozwój kultury muzycznej. Jednym z nich jest aktywność chóralna. Udowodniono, że aktywne uczestnictwo w chórze jest czynnikiem stymulującym rozwój kultury muzycznej. Chóry tworzą swego rodzaju ośrodki życia muzycznego i pełnią często funkcje wychowawcze w środowiskach społecznych. Mogą budzić wrażliwość i zamiłowanie do muzyki (nie tylko wokalnej) zarówno chórzystów, jak i członków ich rodzin.

– Razem z chórem „Gloriam Dei”, czy też innymi chórami występowała Pani wiele razy za granicą, pracowała (pracuje) także Pani z polskimi chórami działającymi na Zaolziu, na terenie Republiki Czeskiej. Jak my, Polacy, wypadamy muzycznie na tle innych narodów. Można przypuszczać, że w dziedzinie chórów kościelnych, parafialnych daleko nam wciąż np. do Niemców czy Austriaków...

– Myślę, że nie mamy się czego wstydzić, choć zawsze można działać lepiej. Polskie chóry również zdobywają najwyższe noty na różnych festiwalach i konkursach.

– Czy współczesnych kompozytorów muzyki chóralnej interesują tematy sakralne?

– We współczesnej muzyce chóralnej jest wiele dzieł sakralnych. Wystarczy wspomnieć takich twórców, jak: Józef Świder, Andrzej Koszewski, Jacek Glenc, Henryk Jan Botor, Andrzej Mozgała i wielu innych. Jeżeli myślimy o utworach przeznaczonych do celebracji liturgii, autorami wielu współczesnych kompozycji i opracowań pieśni kościelnych są np.: Paweł Bębenek, Dawid Kusz OP, Piotr Pałka czy Jacek Sykulski.

– Lubi Pani słuchać śpiewu ludzi zgromadzonych w kościele? Takiemu wykonaniu daleko jest do perfekcji chórzystów...

– Przychodząc do kościoła i słuchając śpiewu ludzi, automatycznie wsłuchuję się w barwę głosu śpiewającego, intonację, kształtowanie samogłosek, dykcję itp. Często słyszę przekręcony tekst, różnego rodzaju ludowe ozdobniki albo oddech wzięty w nieodpowiednim miejscu... Mam świadomość tego, że jest to swego rodzaju „skrzywienie zawodowe”, a śpiew ludu piękny, bo prawdziwy.

* * *

ALEKSANDRA ZEMAN – dyrygentka, pedagog, pracownik Uniwersytetu Śląskiego (Zakład Dyrygowania i Wokalistyki Instytutu Muzyki Wydziału Artystycznego w Cieszynie). Ma na swoim koncie pracę z wieloma chórami, m.in.: chór żeński „Melodia” działający przy Polskim Związku Kulturalno-Oświatowym w Nawsiu (Republika Czeska), Chór Instytutu Muzyki Filii UŚ w Cieszynie, Chór Kameralnego Cieszyńskiego Ośrodka Kultury „Dom Narodowy. W listopadzie 2007 r. założyła Chór Instytutu Teologicznego im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej.

2013-11-21 10:54

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Śpiew podczas ślubu musi mieć charakter sakralny

2020-07-03 14:12

[ TEMATY ]

muzyka

ślub

muzyka sakralna

Adobe Stock

W diecezji płockiej zorganizowany zostanie kurs dla osób, które wykonują śpiewy podczas Mszy św. z sakramentem małżeństwa. Ma to zapobiec sytuacjom, w których w repertuarze znajdują się utwory świeckie, nie oddające religijnego charakteru uroczystości.

Od przyszłego roku osoby i zespoły muzyczne biorące udział w ceremonii ślubu będą zobowiązane do posiadania zaświadczenia o ukończeniu takiego kursu.

Osoby zawierające ślub w kościele oraz ci, którzy w trakcie takiej Mszy św. wykonują śpiewy powinny mieć świadomość, że jest to sakrament, czyli spotkanie z Jezusem Chrystusem w liturgii. W związku z tym śpiewy muszą mieć charakter religijny, a nie świecki. W diecezji płockiej sprawy te reguluje instrukcja Biskupa Płockiego o przygotowaniu i sprawowaniu sakramentu małżeństwa, odnosząca się m. in. do kwestii muzyki i śpiewu w czasie Mszy św. z udzielaniem ślubu.

Ks. Marcin Sadowski, diecezjalny referent ds. muzyki kościelnej i dyrektor Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej „Musicum” im. Ks. Eugeniusza Gruberskiego w Płocku stwierdza, że osoby wykonujące śpiewy podczas Mszy św. z sakramentem małżeństwa miewają problem z doborem repertuaru, niekiedy wybierają utwory zaczerpnięte ze świeckiej muzyki rozrywkowej.

„Często wynika to z niewiedzy czy braku przygotowania do tego, aby poprawnie dobierać śpiewy na taką liturgię. Z tego powodu będziemy organizować kurs liturgiczny dla takich osób: żeby zrozumiały czym jest liturgia, jak ona przebiega, jakie śpiewy mogą być podczas niej wykonywane” – informuje ks. Marcin Sadowski.

Dyrektor „Musicum” dodaje też, że często mówi się, że na ślub przygotowuje się „oprawę muzyczną”, tymczasem nie jest to najlepsze określenie: „Muzyka jest integralną częścią liturgii, podczas której udzielany jest sakrament małżeństwa. Ona musi był w pełni włączona w liturgię eucharystyczną, będącą pamiątką męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, dlatego też śpiewy nie mogą być wtedy świeckie, ale dostosowane do tego, co dzieje się w czasie liturgii” – akcentuje diecezjalny referent ds. muzyki kościelnej.

Kurs dla osób zainteresowanych zaplanowano 17 października i 7 listopada w Płocku. W ramach kursu będą prowadzone zajęcia wyjaśniające sens liturgii, przebieg i znaczenie liturgii sakramentu małżeństwa, zasady poprawnego doboru repertuaru na Mszę św. połączoną z udzieleniem sakramentu małżeństwa. Uczestnicy zapoznają się też z prawodawstwem liturgicznym oraz zaleceniami Biskupa Płockiego i Diecezjalnej Komisji Muzyki Kościelnej.

Od przyszłego roku osoby i zespoły muzyczne biorące udział w ceremonii ślubu będą zobowiązane do posiadania zaświadczenia o ukończeniu takiego kursu.

Informacje i zapisy: www.musicum.pl

Diecezjalny Instytut Muzyki Kościelnej „Musicum” im. Ks. Eugeniusza Gruberskiego w Płocku został powołany przez biskupa płockiego Piotra Liberę. Celem działalności instytutu jest troska o kształcenie oraz formację duchową i liturgiczną wszystkich muzyków kościelnych: organistów, dyrygentów chórów parafialnych, animatorów scholi dziecięcych i zespołów młodzieżowych, kantorów, psałterzystów, a także członków scholi, zespołów młodzieżowych, chórów oraz zespołów instrumentalnych, które posługują w kościołach diecezji podczas liturgii.

Instytut realizuje te cele poprzez organizowanie kształcenia muzyków kościelnych, na pierwszym miejscu prowadząc studium organistowskie, ale także różnego rodzaju kursy, szkolenia i warsztaty dla wymienionych osób lub grup. Zadaniem instytutu „Musicum” jest także prowadzenie formacji muzyków kościelnych, a więc organizowanie rekolekcji i dni skupienia dla organistów, scholi, zespołów, chórów itd. Instytut włącza się także działalność artystyczną, organizując lub pomagając w organizacji koncertów muzyki religijnej, zarówno dawnej, jak i współczesnej. Dyrektorem „Musicum” jest ks. mgr Marcin Sadowski.

CZYTAJ DALEJ

Jasna Góra: transmisja Mszy św. z kaplicy Matki Bożej w TVP1 o 7.00

2020-06-30 17:38

[ TEMATY ]

Jasna Góra

Msza św.

transmisja

Ks. Daniel Marcinkiewicz

Od 1 lipca TVP w programie 1 transmitować będzie codziennie (od poniedziałku do piątku) poranną Mszę św. z kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze. Nie będzie natomiast transmitowana Msza św. o godz. 20.00 w TVP3. Pozostaje codzienny przekaz Eucharystii o godz. 13.30 a w niedzielę o 9.30 w TV Trwam.

- Łączność z Jasną Górą jest bardzo widoczna, jeśli chodzi o oglądalność. Internet pozwala nam prowadzić konkretne statystyki, z których wynika, że duchowych pielgrzymów jest bardzo dużo - powiedział o. Waldemar Pastusiak, kustosz Jasnej Góry. Przypomina, że Sanktuarium wciąż pozostaje obecne w przestrzeni medialnej m.in. na kanale TVP VOD, YouTubie Jasnej Góry oraz na antenie Radia Jasna Góra. - Cały czas jest dostępny podgląd on-line, można uczestniczyć we Mszy św. i w Apelu Jasnogórskim. Warto zauważyć, że za pośrednictwem Radia Jasna Góra dostępna jest aplikacja, która pozwala na telefonie komórkowym słuchać Jasnej Góry w dowolnym miejscu na świecie - przypomina kustosz.

- Transmisje z Jasnej Góry pomogły przetrwać najgorszy czas izolacji - mówią przybyli dziś do sanktuarium pielgrzymi.
Wśród nich pani Małgorzata z diec. kieleckiej. - Bardzo pomogło mi uczestniczenie we Mszy św. z Jasnej Góry transmitowanej przez telewizję. Duchowo łączyłam się będąc w domu, choć było to zupełnie inne doświadczenie. Człowiek tęsknił, pragnął, żeby jak najszybciej powrócić tutaj - powiedziała pątniczka.

Z przeprowadzonego na przełomie maja i czerwca badania CBOS wynika, że 60% Polaków zdarzyło się oglądać transmisję Mszy św. w telewizji. Według deklaracji było to najpopularniejsze medium. Z kolei 40% badanych odczuwało brak wspólnotowej modlitwy w kościele. Spośród innych możliwych sposobów uczestniczenia w Mszy najbardziej popularny okazał się Internet.

CZYTAJ DALEJ

Premier: V4 chce pomóc Unii Europejskiej w jej zmianach

2020-07-03 14:08

[ TEMATY ]

Unia Europejska

premier

PAP/Tomasz Gzell

Grupa Wyszehradzka chce pomóc Unii Europejskiej w jej zmianach, w tym co będzie się wiązało z przyszłością UE - mówił premier Mateusz Morawiecki podczas wspólnej konferencji prasowej po spotkaniu z szefami rządów V4.

W piątek w Warszawie odbył się szczyt premierów państw Grupy Wyszehradzkiej: Polski, Czech, Słowacji i Węgier, który zainaugurował polskie przewodnictwo w Grupie. Głównym tematem spotkania było omówienie projektu unijnego budżetu na lata 2021-2027 oraz Europejski Instrument na rzecz Odbudowy.

Morawiecki dziękował czeskiemu premierowi Andrejowi Babiszowi za prowadzenie Grupy Wyszehradzkiej w ostatnich 12 miesiącach, które - jak zauważył - "naznaczone były kryzysem, o którym komentatorzy mówią, że jest kryzysem stulecia". Dziękował Babiszowi, że dzięki niemu można było zbudować agendę wyjścia z kryzysu.

Premier nawiązywał do hasła jakie ma przyświecać polskiej prezydencji w Grupie Wyszehradzkiej - "Powrót na właściwe tory".

"Dyskutujemy o tym z wielką nadzieją, że Grupa Wyszehradzka, nasze państwa razem, mające bardzo solidne podstawy gospodarcze, a jednocześnie pokazując jak stabilnie potrafiliśmy przejść przez trudny kryzys COVID-19, chcemy jednocześnie pomóc Unii Europejskiej w jej zmianach, w tym co będzie się wiązało z przyszłością UE, a w najbliższym czasie z negocjowanymi umowami międzynarodowymi i umowami dotyczącymi wieloletnich ram finansowych oraz Funduszu Odbudowy Europy" - podkreślił Morawiecki.

Szef polskiego rządu przekazał też, że kraje V4 stoją na jednolitym stanowisku co do przyjętych konkluzji z czerwca 2018 r. o "braku możliwości przymusu państw, a jednocześnie konieczności ochrony zewnętrznych granic".

Dodał, że premierzy rozmawiali też o zachodnich Bałkanach, Ukrainie, Białorusi. (PAP)

autor: Rafał Białkowski, Mateusz Roszak

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję